MHRS kaynaklı erişim sorunlarının araştırılarak sağlık sisteminde yaşanan sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Başta dermatoloji, nöroloji, psikiyatri, kardiyoloji, göz hastalıkları, ortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon ile çocuk psikiyatrisi olmak üzere birçok branşta haftalar hatta aylar sonrasına dahi randevu bulunamaması; bazı sağlık kuruluşlarında ise uzun süre sistemde uygun muayene kapasitesi açılamaması, yurttaşların sağlık hizmetine zamanında erişimini önemli ölçüde zorlaştırmaktadır. Özellikle kronik hastalığı bulunan kişiler açısından teşhis ve tedavi süreçlerinde yaşanan gecikmeler ciddi mağduriyetlere neden olmaktadır.

Türk Tabipleri Birliği ve çeşitli sağlık meslek örgütleri tarafından yapılan değerlendirmelerde, kamu hastanelerinde hekim başına düşen günlük hasta sayısının sağlık hizmetinin niteliğini olumsuz etkileyecek seviyelere ulaştığı; muayene sürelerinin giderek kısaldığı ve sağlık çalışanlarının ağır iş yükü altında görev yapmak zorunda kaldığı ifade edilmektedir. OECD verilerinde de Türkiye'nin hekim sayısı bakımından birçok ülkenin gerisinde bulunduğu; özellikle uzman hekim dağılımında bölgeler arasında ciddi farklılıklar olduğu görülmektedir.

Diğer taraftan son yıllarda sağlık çalışanlarının kamudan ayrılması, yurt dışına yönelmesi ve bazı branşlarda uzman hekim açığının büyümesi kamu sağlık hizmetleri üzerindeki baskıyı daha da artırmaktadır. Büyükşehirlerde nüfus yoğunluğuna rağmen sağlık altyapısının ve hekim kapasitesinin aynı ölçüde güçlendirilememesi, MHRS üzerinden randevuya erişim sorununu daha görünür hâle getirmektedir.

Kamu hastanelerinde yaşanan erişim sorunları nedeniyle çok sayıda yurttaş muayene, tetkik ve tedavi süreçleri için özel sağlık kuruluşlarına yönelmek zorunda kalmaktadır. Devlet hastanelerinde aylar sonrasına verilen randevular, görüntüleme hizmetlerindeki yoğunluk ve bazı branşlarda oluşan kapasite sorunları; özellikle dar gelirli yurttaşlar bakımından ciddi ekonomik yükler doğurmaktadır. Sağlık hizmetine erişimin ekonomik imkânlara bağlı hâle gelmesi ise sosyal devlet anlayışı bakımından kaygı verici bir tablo ortaya çıkarmaktadır.

Öte yandan aile hekimliği sisteminin yükünün artması, sevk zincirinin etkin şekilde işletilememesi, koruyucu sağlık hizmetlerinin yeterince güçlendirilememesi ve acil servislerin poliklinik yoğunluğunu karşılamak zorunda kalması sağlık sistemindeki yapısal sorunların daha da büyümesine neden olmaktadır. Nitekim yurttaşların MHRS'de belirli saatlerde sisteme girerek randevu takip etmek zorunda kalması dahi mevcut kapasite sorununu açık biçimde ortaya koymaktadır.

Sağlık hizmetine erişimde yaşanan bu sorunların yalnızca teknik bir randevu meselesi olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Sorunun; sağlık personeli planlamasıdan hastane kapasitesine, koruyucu sağlık politikalarından sağlık çalışanlarının çalışma koşularıda kadar birçok yapısal unsurla bağlantılı olduğu görülmektedir.

Bu kapsamda; devlet hastanelerinde yaşanan randevu krizinin nedenlerinin, branş ve bölge bazlı uzman hekim açığının boyutlarının, MHRS sisteminde yaşanan erişim sorunlarının, yurttaşların özel sağlık kuruluşlarına yönelmesine neden olan ekonomik ve yapısal etkenlerin ve kamu sağlık sisteminde ortaya çıkan aksaklıkların tüm yönleriyle araştırılması; sağlık hizmetlerine erişimin artırılması ve kolaylaştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü' nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim.

NET HALIFO