Siyaset kurumuna duyulan güvenin azalmasının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de uzun yıllardır devam eden iktidar anlayışı; devlet ile parti arasındaki sınırların belirsizleşmesine, kamu kurumlarının tarafsızlığına yönelik güvenin zedelenmesine ve siyaset kurumunun millet nezdindeki itibarının ciddi biçimde aşınmasına yol açmıştır. AK Parti iktidarı döneminde siyasetin çözüm üretme zemini olmaktan uzaklaşması, kamu kaynaklarının adil kullanılmadığı yönündeki yaygın kanaat, liyakat yerine sadakatin öne çıktığına dair algı, yargı kararlarının siyasi tartışmaların konusu hâline gelmesi, seçimle oluşan iradenin zaman zaman idare ve yargı süreçleriyle gölgelenmesi, vatandaşın siyasete olan güvenini derinden sarsmıştır.
Son dönemde yaşanan belediye operasyonları, kayyım tartışmaları, yargı-siyaset ilişkisine dair kamuoyuna yansıyan gelişmeler, parti-devlet özdeşleşmesi görüntüleri ve kamu görevlilerinin siyasi faaliyetlerle iç içe geçtiği yönündeki örnekler; milletin gözünde siyasetin ortak çözüm alanı olma vasfını zayıflatmıştır. Kamuoyu araştırmalarında da yargı, medya ve siyasi kurumlara duyulan güvenin düşük seyretmesi, bu sorunun artık münferit değil bütüncül bir mesele hâline geldiğini göstermektedir. Nitekim Mart 2026'da yayımlanan bir araştırmada toplumun yarısından fazlasının yargı, belediye, TBMM, üniversite ve medya gibi kurumlara güvenmediği belirtilmiştir. Saha temaslarında da vatandaşların siyasetçilere karşı mesafeli, güvensiz ve çoğu zaman öfkeli bir tutum içinde olduğu gözlemlenmektedir. Vatandaş; siyaseti artık kendi sorunlarından uzaklaşmış, kendi gündemini milletin gündeminin önüne koymuş bir alan olarak görmektedir. Bu durum, yalnızca bir parti meselesi değil; demokrasinin işleyişi, devlet-millet ilişkisi ve temsil kurumlarının geleceği açısından ciddi bir uyarıdır.
• Türkiye'de siyaset kurumuna duyulan güvenin azalmasının nedenlerinin araştırılması,
Metnin tamamını göster (14 paragraf daha)Metni kısalt
• Devlet ile parti arasındaki sınırların belirsizleşmesinin kamu güvenine etkilerinin
• Kamu yönetiminde liyakat, tarafsızlık ve eşitlik ilkelerinin zedelenmesine yol açan
• Yargı-siyaset ilişkisine dair tartışmaların vatandaşın demokrasi algısı üzerindeki
• Seçmen iradesi, temsil hakkı ve siyasal katılım mekanizmalarının güçlendirilmesine
• Vatandaşın siyasetçiye ve temsil kurumlarına olan güveninin yeniden tesis edilmesi için
alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim
GEREKÇE
Siyaset kurumu, demokratik rejimlerde millet iradesinin temsil edildiği en temel alandır. Siyasetin itibarı, yalnızca siyasi partilerin değil; aynı zamanda devletin, Meclisin, hukukun ve demokrasinin itibarıyla doğrudan ilişkilidir. Vatandaşın siyasetçiye güvenini kaybetmesi, zamanla temsil kurumlarına, seçim süreçlerine ve kamu yönetimine duyulan güvenin de azalmasına yol açmaktadır.
Türkiye'de son yıllarda yaşanan gelişmeler, siyaset kurumunun millet nezdindeki saygınlığının ciddi biçimde aşındığını göstermektedir. Ekonomik kriz, hayat pahalılığı, adalet duygusunun zedelenmesi, kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili tartışmalar, liyakat sorunları, yargı kararlarının siyasi sonuçlar doğurduğu yönündeki algı ve parti-devlet ayrımının bulanıklaşması bu güven kaybını derinleştirmiştir.
Vatandaşın temel beklentisi; siyasetçinin kendisini dinlemesi, sorunlarına çözüm üretmesi, kamu gücünü adaletle kullanması ve millet iradesine saygı göstermesidir. Ancak bugün geniş bir kesimde siyasetin kendi içine kapandığı, milletin gerçek gündeminden uzaklaştığı ve toplumsal sorunları çözmek yerine yeni gerilim alanları ürettiği yönünde güçlü bir kanaat oluşmuştur.
Son dönemde kamuoyuna yansıyan yargı süreçleri, yerel yönetimlere ilişkin tartışmalar, kamu görevlilerinin siyasi parti temsilcileriyle birlikte hareket ettiği görüntüler ve kurumların tarafsızlığına dair kuşkular, siyasal güven krizini daha görünür hâle getirmiştir. Araştırmalarda yargı ve siyasal kurumlara duyulan güvensizliğin yüksek seviyelerde ölçülmesi, bu meselenin toplumsal düzeyde karşılığı bulunduğunu ortaya koymaktadır.
Siyaset kurumuna güvenin azalması; gençlerin siyasal katılımdan uzaklaşmasına, seçmenin demokratik süreçlere inancının zayıflamasına, kamu yönetimine yönelik şüphelerin artmasına ve toplumda kutuplaşmanın derinleşmesine neden olmaktadır. Bu tablo, yalnızca bugünün değil, geleceğin demokrasisi açısından da ciddi bir risktir.
Bu nedenle; siyaset kurumunun millet nezdinde neden itibar kaybettiğinin bütün yönleriyle araştırılması, vatandaşın siyasetçiye, Meclise ve kamu kurumlarına olan güveninin yeniden tesis edilmesi için alınması gereken kurumsal, hukuki ve siyasi tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması zaruridir.
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.