Son on yılda özelleştirme kapsamına alınan kamu taşınmazlarının akıbetlerinin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son yıllarda başta Muğla olmak üzere Türkiye'nin birçok ilinde kamu taşınmazlarının satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli, işletme hakkı devri ve ayni hak tesisi gibi yöntemlerle özelleştirme kapsamına alındığı görülmektedir. Ülkemizde özellikle kıyı alanları, turizm baskısı altındaki ilçeler, orman ve zeytinlik varlığıyla iç içe bölgeler ile Özel Çevre Koruma statüsüne sahip alanlarda gündeme gelen özelleştirme kararları kamuoyunda ciddi kaygı yaratmaktadır.

Özelleştirme uygulamalarında kamu yararının gerçekten gözetilip gözetilmediği, taşınmazların gerçek değeriyle devredilip devredilmediği, ihalelerin rekabetçi ve şeffaf yürütülüp yürütülmediği, yerel yönetimlerin ve yurttaşların görüşlerinin alınıp alınmadığı, satış sonrası plan değişiklikleriyle kamu yararına aykırı yapılaşma kararları üretilip üretilmediği açıklığa kavuşturulmalıdır.

Özelleştirmeden elde edilen gelirlerin hangi kamu hizmetlerine harcandığı da denetlenmesi gereken temel başlıklardan biridir. Kamuya ait taşınmazlar satılırken elde edilen gelirlerin o bölgenin altyapısına, çevre korumasına, afet hazırlığına, sosyal donatısına veya yurttaşların ortak kullanımına dönüp dönmediği bilinmemektedir. Kamu malı elden çıkarılırken toplumun ne kazandığı, ne kaybettiği ve bu kararların kimler lehine sonuç doğurduğu Meclis denetimiyle ortaya konulmalıdır.

Kurulacak araştırma komisyonu; son on yılda özelleştirme kapsam ve programına alınan kamu taşınmazlarının il, ilçe, mahalle, ada, parsel, yüzölçümü ve tapu niteliği bazında envanterini çıkarmalı; bu taşınmazların hangi yöntemlerle, hangi bedellerle ve hangi koşullarla devredildiğini ortaya koymalıdır. İhalelere katılan kişi ve şirketler, ödeme koşulları, iptal edilen ya da yenilenen ihaleler, satış sonrası yapılan imar planı değişiklikleri ve taşınmazların bugünkü kullanım durumu ayrıntılı biçimde incelenmelidir. Ayrıca özel Lestirme gelirlerinin hangi ton, bütçe veya hesaplarda toplandığı; bu gelirlerin, dangı kamı

PRUS BASKANL

hizmetlerine, hangi yatırımlara ya da hangi harcama kalemlerine aktarıldığı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Kıyı, orman, tarım, mera, sit alanı, Özel Çevre Koruma Bölgesi ve doğal koruma statüsündeki taşınmazların devrinin çevresel, toplumsal ve ekonomik etkileri araştırılmalı; yerel yönetimlerin, meslek odalarının, muhtarlıkların ve yurttaşların karar alma süreçlerine dahil edilip edilmediği değerlendirilmelidir. Komisyon, kamu taşınmazlarının özelleştirilmesinde şeffaflığı, kamu yararını, çevre hakkını ve yerel denetimi güçlendirecek yasal ve idari önerileri de ortaya koymalıdır.

Kamu mülkiyetindeki taşınmazların akıbeti yalnızca idarenin takdirine bırakılamayacak kadar önemli bir kamusal meseledir. Bu alanların hangi gerekçeyle elden çıkarıldığı, kimlere devredildiği, hangi şartlarla kullanıma açıldığı, sonrasında hangi projelere konu edildiği ve toplumun bu süreçlerden ne ölçüde yarar sağladığı açık, denetlenebilir ve hesap verilebilir biçimde ortaya konulmalıdır.

Bu nedenlerle ülkemizde son on yılda özelleştirme kapsamına alınan kamu taşınmazlarının akıbetinin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Meclis araştırması açılması gerekmektedir.