Kadına yönelik şiddet olaylarının ve şüpheli kadın ölümlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kadın cinayetleri, şüpheli kadın ölümleri, kayıp kadın vakaları ve kadına yönelik şiddet dosyalarında uygulanan gizlilik kararlarının, delil toplama ve soruşturma süreçlerine etkilerinin; etkin ve şeffaf soruşturma yürütülmediğine ilişkin iddiaların; kamu kurumları ve görevlilerinin olası sorumlulukları ve ihmallerinin tüm yönleriyle araştırılması, gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Iç Tüzüğün 104'üncü ve 105 [okunamadı]'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz. 22.06.2026

GEREKÇE

Kadınlara yönelik fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddete ilişikin; alınan önlemlerin yetersizliği ve mevcut hukuki mekanizmaların etkili biçimde işletilememesi nedeniyle önemli bir toplumsal sorun olarak varlığını sürdürmektedir. Kadınların yaşam hakkını, güvenliğini ve toplumsal hayata eşit katılımını tehdit eden bu durum; yalnızca bireysel mağduriyetlere yol açmamakta, aynı zamanda toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmektedir. Zor zamanlarda en çok yükü artan kadınların ekonomik zorlukların derinleştiği dönemlerde ise kadınlar, artan

• güvencesizlik nedeniyle şiddet karşısında daha kırılgan hale gelmektedir Türkiye'de son yıllarda kadın cinayetleri, şüpheli kadın ölümleri, kayıp kadın vakaları ve kadına yönelik şiddet dosyalarında yürütülen soruşturmalar; etkinlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik bakımından yoğun tartışmalara konu olmaktadır. Özellikle başta Rojin Kabaiş, Gülistan Doku, Pınar Gültekin, Nadira Kadirova ve Aleyna Çakır gibi binlerce dosyada, delillerin zamanında ve eksiksiz toplanıp korunmadığı, bazı soruşturma işlemlerinin yeterli açıklıkla yürütülmediği ve soruşturma süreçlerinin etkinliği konusunda ciddi iddialar gündeme gelmiştir. Kamuoyuna yansımayan dosyalarda durumun vahameti daha ciddi durumadır. Rojin Kabaiş dosyası gibi belli dosyalarda soruşturma aşamasında verilen gizlilik (kısıtlılık) kararlarının, adaletin sağlanması ve etkin soruşturma yükümlülüğünün yerine getirilmesi üzerindeki etkileri de tartışma konusu olmaktadır. Mağdur yakınları ile avukatların dosya içeriğine erişimlerinin sınırlandırılması, bilgiye erişim hakkı ve adalete erişim bakımından eleştirilmekte; bu durumun kamu vicdanını zedelediği ve yargıya duyulan toplumsal güveni olumsuz etkilediği ifade edilmektedir.

Ayrıca bazı vakalarda kamu kurumları ve kamu görevlilerinin olası sorumluluklarının yeterince araştırılmadığı yönünde iddialar bulunmaktadır. Son olarak Gülistan Doku soruşturmasında, olayın üzerinden altı yıl geçtikten sonra bazı kamu görevlilerinin tutuklanması, soruşturma süreçlerine ilişkin tartışmaları ve kamuoyundaki soru işaretlerini daha da artırmıştır. Bu durum, kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümlerinde delillerin toplanması, değerlendirilmesi ve soruşturma işlemlerinin yürütülmesine ilişkin eksiklik iddialarını yeniden gündeme taşımış; adalet mekanizmasına duyulan güvenin zedelenmesine ve cezasızlık algısının güçlenmesine neden olmuştur. Dolayısıyla söz konusu sorunlar yalnızca belirli dosyalarla sınırlı olmayıp, kadınların yaşam hakkının korunması, adalete erişimin sağlanması ve etkin soruşturma yükümlülüğünün yerine getirilmesi bakımından yapısal bir mesele olarak değerlendirilmektedir.

Kadınların yaşam hakkının güvence altına alınması, şiddetin önlenmesi, soruşturma ve yargılama süreçlerinin etkinleştirilmesi, ilgili kurumların uygulamalarının incelenmesi ve mevcut mevzuatın uygulanmasında karşılaşılan sorunların tespit edilerek çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla kapsamlı bir araştırma yapılması gerekmektedir. Bu doğrultuda, kadına yönelik şiddetle mücadele politikalarının güçlendirilmesi, ulusal mevzuat ile uluslararası yükümlülüklerin etkin biçimde uygulanmasını sağlayacak mekanizmaların oluşturulması, gerekli yasal-idari tedbirlerin belirlenmesi ve kadın cinayetinde dosyalara getirilen gizlilik kararlarının araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz.