Kadına yönelik şiddet olaylarının ve şüpheli kadın ölümlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

KADES'in 2026 yılı haziran ayı itibarıyla 9 milyon 713 bin 686 kez indirilmesine rağmen 2 milyon 117 bin 98 ihbar alınması ve Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu verilerine göre 2021-2025 yılları arasında en az 1.617 kadının erkekler tarafından öldürülmesi, 1266 kadınin ise şüpheli şekilde yaşamını yitirmesi var olan şiddetin boyutunu ortaya koymaktadır.

Özellikle İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmenin üzerinden dört yıl geçmesinden sonra kadına yönelik şiddet oranında artış olduğu belirtilmektedir. İstanbul Sözleşmesi'nin temel yaklaşımını oluşturan önleme, koruma, kovuşturma ve bütüncül politika ilkeleri ile 6284 sayılı Kanun'un etkin uygulanması bu bakımdan önem taşımaktadır.Buna karşın 2018'den bu yana ŞÖNİM sayısındaki artışın sınırlı kalması ve kırsal kesimlerle beraber kentlerde yaşayan kadınların bu merkezlere erişiminin güç olması, koruyucu hizmetlerin yaygınlaştırılması ve erişilebilir hâle getirilmesi ihtiyacını açıkça göstermektedir.

Sadece 2026 yılının Temmuz ve ağustos aylarında JINNEWS verilerine göre; 47 Kadın ve 4 çocuk öldürülmüş, 46 Kadın ve 9 çocuk şüpheli şekilde yaşamını yitirmiştir. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu verilerine göre de 47 kadın öldürülmüş, 64 kadın şüpheli şekilde yaşamını yitirmiş. Bu veriler, kadın cinayetleri kadar şüpheli kadın ölümlerinin de sistematik biçimde izlenmesi ve etkin soruşturulmasının zorunluluğunu ortaya koymaktadır.

Gülistan Doku ve Rojin Kabaiş dosyaları başta olmak üzere kamuoyunda tartışılan çok sayıda Kaybolan/ kaybedilen kadınlar ve şüpheli ölüm vakaları, ailelerin ve kamuoyunun soruşturma süreçlerine ilişkin bilgiye erişim, etkin soruşturma ve adalete ulaşma taleplerinin önemini göstermektedir. Rojin Kabaiş'in kaybolmasının ikinci yılında dosyadaki soruların aydınlatılması ve soruşturmanın etkinliği konusundaki tartışmalar, şüpheli kadın ölümleri ile kayıp kadın vakalarında etkili soruşturma mekanizmalarının gerekliliğini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Kabaiş dosyasında iki yıldır ilerleme sağlanmak yerine, farklı delil ve bulgularla mevcut dosya sürüncemede bırakılmaktadır. Soruşturmanın başlarında yurt ve üniversite hakkında yapılan incelemelerin reddedilmesi, olayın intihar olarak değerlendirilmesi, iki erkeğe ve bir kadına ait olduğu belirtilen DNA"'ların kime ait olduğunun tespit edilememesi, aradan geçen iki yıla rağmen telefonunun tamamen açılamaması ve telefonun bulunduğu yere ilişkin ortaya çıkan görüntüler, ayrıca bir köye dair görüntü ve iddialar olmasına rağmen Rojin Kabaiş'e ne olduğu sorusu hâlâ yanıtlanmış değil.

Kadın cinayetleri önlenebilir. Şüpheli kadın ölümleri aydınlatılabilir. Kadınların yaşam hakkı aile, toplumsal rol, ekonomik koşullar veya failin ileri sürdüğü herhangi bir gerekçenin gerisine bırakılamaz. Devletin yükümlülüğü yalnızca gerçekleşmiş şiddeti cezalandırmak değil, şiddet riskini önlemek, kadınları etkili biçimde korumak, şüpheli ölümleri bütün yönleriyle soruşturmak ve faillerin cezasız kalmasını önlemektir.

Bu kapsamda, şüpheli kadın ölümleri ve kayıp kadın vakalarında etkin, tarafsız ve bütüncül soruşturma yürütülmesinin güvence altına alınması, ölümün niteliğine ilişkin varsayımların soruşturmayı sınırlandırmasının önlenmesi ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için gerekli delillerin eksiksiz şekilde toplanması amaçlanmalıdır. Rojin Kabaiş'in ve şüpheli biçimde yaşamını yitiren tüm kadınların adalet arayışının karşılanması için Meclis araştırması açılması önem taşımaktadır.