Sosyal medya üzerinden yürütülen yasa dışı ticari faaliyetlerin denetlenmesi ve kurumlar arasında etkin koordinasyonun sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye, kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele bakımından 2021 yılında FATF gri listesine alınmış, 28 Haziran 2024 tarihinde ise gri listeden çıkarılmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Türkiye'nin gri listeden çıkarılmasına ilişkin açıklamasında kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelenin uluslararası standartlarla tam uyum içinde kararlılıkla sürdürüleceğini belirtmiştir. Türkiye'nin gri listeden çıkması olumlu bir gelişme olmakla birlikte, bu durum kara para aklama, yasa dışı bahis ve kayıt dışı finansal hareketlerle mücadelenin sona erdiği anlamına gelmemektedir.

Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı'nın 2024 Yılı Faaliyet Raporu'nun yayımlandığı, MASAK'ın resmî duyurusuyla kamuoyuna açıklanmıştır. MASAK'ın görev alanı; suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı ve finansal sistemin kötüye kullanılmasının önlenmesi bakımından kritik önemdedir. MASAK ayrıca 13 Eylül 2024 tarihinde talih ve bahis oyunları alanında faaliyet gösterenler için şüpheli işlem bildirimi rehberi yayımlamış, bu alanda elektronik bildirim imkânının da güncellendiğini açıklamıştır. Bu gelişmeler, bahis alanındaki finansal işlemlerin şüpheli işlem bildirimleri ve mali denetim bakımından özel risk alanı olarak görüldüğünü göstermektedir.

Yasa dışı bahis, kara para aklama zincirinin en hızlı büyüyen alanlarından biridir. İçişleri Bakanlığı'nın 1 Ekim 2025 tarihli açıklamasına göre, Mersin merkezli 6 ilde yasa dışı bahis suçuna yönelik operasyonlarda, şüphelilerin 9 aylık hesap hareketlerinde 22 milyar TL'lik işlem hacmi bulunduğu tespit edilmiş; internet siteleri üzerinden yasa dışı bahis oynattıkları ve yasa dışı para transferlerine aracılık ettikleri belirlenen şüphelilerden 34'ü tutuklanmıştır. Bu veri, yasa dışı bahis ağlarının yalnızca bireysel kumar faaliyeti değil, devasa para trafiği üreten organize bir mali suç alanı olduğunu göstermektedir.

2026 yılında da yasa dışı bahis ve nitelikli dolandırıcılığa yönelik operasyonlar devam etmiştir. İçişleri Bakanlığı'nın 21 Nisan 2026 tarihli açıklamasına göre, 18 ilde nitelikli dolandırıcılık ve yasa dışı bahis suçlarına yönelik operasyonlarda 127 şüpheli yakalanmıştır. 24 Nisan 2026 tarihli açıklamada ise Gaziantep merkezli 8 ilde yasa dışı bahis ve suç örgütlerine yönelik operasyonlarda 81 şüphelinin yakalandığı belirtilmiştir. Bu operasyonların Jandarma, Siber Suçlarla Mücadele, KOM birimleri, MASAK ve Cumhuriyet başsavcılıkları koordinasyonunda yürütülmesi, yasa dışı bahisle mücadelenin yalnızca kolluk değil, mali analiz ve organize suç boyutu taşıdığını ortaya koymaktadır.

Yasa dışı bahis ağlarının en tehlikeli yönlerinden biri, gençleri ve ekonomik sıkışmışlık içindeki yurttaşları kolay para vaadiyle hedef almasıdır. Sosyal medya reklamları, mesajlaşma uygulamaları, sahte yatırım vaatleri, canlı yayınlar, spor müsabakaları üzerinden verilen yönlendirmeler ve "kazanç garantili" sistemler özellikle gençler üzerinde yıkıcı etki doğurmaktadır. Yasa dışı bahis yalnızca para kaybettirmez; borç, aile içi kriz, psikolojik çöküş, tefecilik, tehdit, şantaj ve organize suç ağlarına bağımlılık üretir.

Kara para aklama mekanizmalarının bir diğer boyutu paravan şirketler, sahte ticari işlemler, lüks tüketim, gayrimenkul, araç alım satımı, güzellik merkezi, e-ticaret, kripto varlıklar ve elektronik ödeme kuruluşları üzerinden yürüyen karmaşık para hareketleridir. Suç gelirleri kimi zaman gerçekte ticari karşılığı olmayan fatura zincirleriyle, kimi zaman sosyal medya reklam gelirleriyle, kimi zaman da yüksek takipçili hesaplar üzerinden yürütülen görünür tüketim ekonomisiyle meşru gelir gibi gösterilmeye çalışılmaktadır.

Son yıllarda kamuoyunda "fenomen ekonomisi" olarak adlandırılan alan da bu tartışmanın merkezine yerleşmiştir. Sosyal medya içerik üreticileri, influencerlar ve yüksek takipçili hesaplar elbette meşru biçimde reklam, tanıtım ve dijital içerik geliri elde edebilir. Ancak bu alanın büyüklüğü, gelirlerin beyanı, vergi yükümlülükleri, örtülü reklam, sahte çekiliş, sahte kampanya, takipçi satın alma, yanıltıcı ürün tanıtımı, yasa dışı bahis sitelerine yönlendirme ve suç gelirlerinin aklanmasında araç olarak kullanılması iddiaları bakımından etkin denetime ihtiyaç bulunmaktadır.

Fenomen ekonomisinin denetimsiz, büyümesi, özellikle gençler üzerinde emek vermeden zenginleşme", "lüks yaşam gösterisi", "bir gecede para kazanma" ve "takipçi sayısı kadar güç algısını beslemektedir. Bu kültür, kayıt dışı gelir, vergi kaçırma, yasa dışı bahis reklamı, sahte yatırım tavsiyesi ve kara para aklama iddialarıyla birleştiğinde yalnızca ekonomik değil, ahlaki ve toplumsal bir çürüme alanı doğurmaktadır. Şöhretin arkasına saklanan para trafiği denetlenmezse, sosyal medya vitrin olur; arka oda ise suç gelirlerinin karanlık bir havuza dönüşür.

Ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar bakımından sosyal medya içeriklerinin denetlenmesi de önemlidir. Sosyal medyada örtülü reklam, influencer pazarlaması ve tüketiciyi yanıltan ticari içerikler, özellikle çocuklar ve gençler başta olmak üzere milyonlarca kullanıcıyı etkilemektedir. Bu nedenle Reklam Kurulu, Ticaret Bakanlığı, MASAK, Gelir İdaresi Başkanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu ve kolluk birimleri arasında etkin ve sürekli veri paylaşımı sağlanmalıdır.

Kara para aklama ve yasa dışı bahisle mücadelede kripto varlıklar ve elektronik ödeme kuruluşları da ayrıca değerlendirilmelidir. Dijital finansal araçlar meşru kullanım alanlarına sahip olmakla birlikte, hızlı transfer, kimlik gizleme, çoklu hesap, aracı hesap kullanımı ve sınır ötesi para hareketleri nedeniyle suç gelirleri açısından risk doğurabilmektedir. Bu nedenle finansal teknolojiler alanındaki düzenleme ve denetim kapasitesinin, suç örgütlerinin teknolojik kabiliyetinin gerisinde kalmaması gerekir.

Bu kapsamda yasa dışı bahis ağlarının para transfer yöntemleri, elektronik ödeme ve kripto varlık kullanımı, banka hesapları üzerinden yürütülen yoğun para hareketleri, paravan şirketler, sahte fatura ve ticari işlemler, sosyal medya reklamları, influencer gelirleri, örtülü reklam, yasa dışı bahis sitelerine yönlendirme, gençlerin bahis ağlarına çekilme yöntemleri, MASAK şüpheli işlem bildirimleri, vergi denetimleri, organize suç bağlantıları ve yargı süreçleri Meclis tarafından bütün yönleriyle araştırılmalıdır.

Ayrıca fenomen ekonomisi kapsamında yüksek takipçili sosyal medya hesaplarının gelir beyanı, reklam ve sponsorluk anlaşmaları, ürün satışları, çekilişler, bağış ve abonelik gelirleri, yasa dışı bahis veya kumar siteleriyle bağlantı iddiaları, çocuklara ve gençlere yönelik içerikler, lüks tüketim gösterileri ve tüketiciyi yanıltan uygulamalar bakımından düzenli ve şeffaf denetim mekanizmaları oluşturulmalıdır.

Kara para, yasa dışı bahis ve denetimsiz fenomen ekonomisi; devletin mali düzenini, gençlerin ruh sağlığını, ailelerin huzurunu, vergi adaletini ve toplumun ahlaki dokusunu tehdit eden bir üçgen hâline gelmiştir. Devlet bu alanda yalnızca operasyon yapan değil; paranın izini süren, suç gelirini kurutan, dijital platformları sorumlu kılan, gençleri koruyan ve vergilendirmede adaleti sağlayan bir akılla hareket etmek zorundadır.

Türkiye'de kara para aklama, yasa dışı bahis ve fenomen ekonomisi etrafındaki kayıt dışı gelir, suç geliri, vergi kaybı ve denetim sorunlarının tüm boyutlarıyla araştırılması; suç gelirlerinin finansal sisteme sızmasının önlenmesi, yasa dışı bahis ağlarının ve organize suç bağlantılarının ortaya çıkarılması, sosyal medya üzerinden yürütülen örtülü ve yasa dışı ticari faaliyetlerin denetlenmesi, gençlerin kolay para ve bahis tuzağından korunması ve kamu kurumları arasında etkin koordinasyon sağlanması amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunludur.

Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.