Sermaye piyasalarında yaşanan sorunların tüm yönleriyle araştırılarak piyasalarda güven ve istikrarın sağlanması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ancak son dönemde Borsa İstanbul'da yaşanan sert dalgalanmalar, yatırım fonlarında işlemlerin durdurulması ve bazı fonlar hakkında tasfiye kararları alınması, sermaye piyasalarındaki denetim mekanizmalarının yeterliliği konusunda ciddi soru işaretleri ortaya çıkarmıştır.

16 Eylül 2026 tarihinde BIST 100 endeksi yüzde 5,54 oranında gerileyerek 13.122,58 puandan kapanmış, hafta içerisinde 12.817,01 ile 14.355,46 puan arasında dalgalanan endekste haftalık kayıp yüzde 8,18'e ulaşmıştır. Seans sırasında yaşanan sert düşüş nedeniyle devre kesici uygulaması da devreye girmiştir.

Bu gelişmelerin ardından, 17 Eylül 2026 tarihli Sermaye Piyasası Kurulu bültenlerinde yer alan kararlar kapsamında Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerinin TEFAS/ta işlem gören yatırım fonlarıyla ilgili çeşitli tedbirler alınmış, toplam 130 yatırım fonunun tasfiye sürecine alınacağı bildirilmiştir.

Şirketler bazında tasfiye kapsamına alınan fon sayıları; Tera Portföy için 5, Pusula Portföy için 12, Hedef Portföy için 31, Atlas Portföy için 16, A1 Portföy için 9, Bulls Portföy için 15 ve Pardus Portföy için 42 olarak belirtilmiştir. Basına yansıyan bilgilere göre söz konusu fonların toplam büyüklüğü yaklaşık 826 milyar liraya, etkilenen yatırımcı sayısı ise 514 binin üzerine ulaşmaktadır.

Bu rakamlar, yaşanan gelişmelerin yalnızca belirli portföy yönetim şirketlerinin faaliyetleriyle sınırlı olmadığını göstermektedir. Yüz milyarlarca liralık fon büyüklüğü ve yüz binlerce yatırımcı dikkate alındığında, konu doğrudan sermaye piyasalarının işleyişini, yatırımcı güvenini ve finansal istikrarı ilgilendirmektedir.

17 Eylül 2026 tarihli SPK kararları sonrasında yatırımcılar; sahip oldukları fon paylarının hangi esaslara göre değerlendirileceği, gerçekleşmemiş emirlerinin nasıl sonuçlandırılacağı, uygulanacak fiyat ve valör tarihlerinin ne olacağı ve ödemelerin hangi takvim çerçevesinde yapılacağı konusunda açıklama beklemektedir. Tasfiye sürecinin yatırımcılar üzerindeki etkilerinin açık biçimde ortaya konulması ve hak kayıplarının önlenmesi gerekmektedir.

Burada üzerinde durulması gereken temel konu, belirli bir portföy yönetim şirketinin faaliyetleriyle sınırlı değildir. Asıl mesele; sermaye piyasalarında risklerin ne ölçüde önceden tespit edildiği, denetim mekanizmalarının nasıl işletildiği ve yatırımcıların karşılaşabileceği zararların önlenmesi için gerekli tedbirlerin zamanında alınıp alınmadığıdır.

Sermaye Piyasası Kurulunun görevi, yalnızca sorunlar ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek değildir. Kurulun; piyasalardaki riskleri sürekli izlemek, yatırımcı haklarını korumak, gerekli denetimleri gerçekleştirmek ve sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı biçimde işlemesini sağlamak yönünde sorumlulukları bulunmaktadır.

Bu nedenle, son dönemde yaşanan gelişmeler üzerinden SPK'nın denetim anlayışının, risk izleme kapasitesinin ve müdahale süreçlerinin kapsamlı biçimde incelenmesi gerekmektedir. Denetim mekanizmalarının, ortaya çıkan sorunları önceden tespit edip edemediği ve gerekli tedbirlerin neden daha erken alınmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Yatırım fonlarının likidite yapıları, portföy yoğunlaşmaları, varlık değerleme yöntemleri ve yatırımcıların geri ödeme taleplerinin karşılanabilmesi, denetim faaliyetlerinin temel unsurları arasında yer almaktadır. Bu alanlarda ortaya çıkabilecek risklerin zamanında tespit edilememesi, yatırımcılar açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği gibi sermaye piyasalarına duyulan güveni de zedeleyebilecektir.

Borsa İstanbul'da yaşanan sert piyasa hareketleri de bu çerçevede değerlendirilmelidir. Piyasalardaki dalgalanmaların nedenleri, yatırım fonlarının likidite koşulları, piyasa gözetim sistemleri ve düzenleyici kurumların müdahale süreçleri birbirinden bağımsız ele alınmamalıdır. Yaşanan gelişmelerin piyasa bütünlüğü ve yatırımcı güveni üzerindeki etkileri somut veriler üzerinden ortaya konulmalıdır.

Öte yandan, SPK tarafından kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinde uygulanan asgari özkaynak koruma oranının yüzde 35'ten yüzde 20'ye kadar düşürülmesine yönelik karar alınmıştır. Söz konusu düzenlemenin hangi risk değerlendirmesine dayandığı, piyasalardaki dalgalanma ve yatırımcıların karşı karşıya olduğu zarar ihtimali dikkate alınarak hangi gerekçelerle uygulamaya konulduğu araştırılmalıdır.

Yatırım fonlarında işlemlerin durdurulması veya tasfiye sürecine girilmesi hâlinde yatırımcıların hangi haklara sahip olduğu ve bü haklarını nasıl kullanacağı açık biçimde ortaya konulmalıdır. Gerçekleşmemiş emirlerin değerlendirilmesi, fon paylarının fiyatlandırılması, valör ve ödeme tarihlerinin belirlenmesi ve tasfiye kapsamı dışında kalan fonlara ilişkin uygulamalar konusunda şeffaflık sağlanmalıdır.

Yatırımcıların kendi birikimleriyle ilgili süreçleri yeterince anlayamadığı veya gerekli bilgilere zamanında ulaşamadığı bir ortamda piyasa güveninin korunması mümkün değildir. Bu nedenle, düzenleyici kurumların bilgilendirme sorumluluğu ve tasfiye süreçlerinin denetlenebilirliği de araştırmanın önemli başlıkları arasında yer almalıdır.

Sermaye Piyasası Kurulunun ilgili fonlar ve portföy yönetim şirketleri üzerindeki denetim faaliyetleri, risklerin tespit edilme zamanı, alınan tedbirlerin gerekçeleri, kurumlar arası koordinasyon süreçleri ve yatırımcıların korunmasına yönelik uygulamalar incelenmelidir. Ayrıca mevcut mevzuatın yatırımcıları koruma bakımından yeterli olup olmadığı değerlendirilerek gerekli yasal ve idari düzenlemeler belirlenmelidir. SPK'nın insan kaynağı, teknik kapasitesi, denetim araçları ve piyasa gözetim sistemleri bakımından ihtiyaçları da ortaya konulmalıdır.

Sermaye piyasalarında güvenin sağlanması, tüm yatırımcıların eşit ve şeffaf kurallar çerçevesinde korunmasına bağlıdır. Bu nedenle yaşanan gelişmelerin münferit olaylar olarak değerlendirilmesi yerine, sermaye piyasalarının işleyişini etkileyen yapısal sorunlar bakımından ele alınması gerekmektedir. Meclis tarafından yürütülecek kapsamlı bir araştırma ile yatırımcıların yaşadığı sorunların tespit edilmesi, varsa denetim eksikliklerinin ortaya çıkarılması, sorumlulukların belirlenmesi ve benzer gelişmelerin tekrar yaşanmaması için alınması gereken önlemlerin ortaya konulması mümkün olacaktır.

Bu çerçevede, Türkiye sermaye piyasalarında yaşanan sorunların, Sermaye Piyasası Kurulunun denetim ve gözetim faaliyetlerinin, yatırım fonlarında işlemlerin durdurulması ve tasfiye süreçlerinin, yatırımcıların karşılaştığı risk ve mağduriyetlerin, Borsa İstanbul'da yaşanan sert piyasa dalgalanmalarının ve piyasa gözetim mekanizmalarının bütün yönleriyle araştırılması; mevcut sorunların tespit edilmesi, yatırımcı haklarının korunması, sermaye piyasalarında güven ve istikrarın sağlanması ve benzer mağduriyetlerin önlenmesine yönelik alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması büyük önem taşımaktadır.