Nüfus politikalarının kadın hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği ve sosyal refah ilkeleri bakımından incelenerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bu demografik dönüşüm, konunun çok boyutlu bir sosyal, ekonomik ve sağlık politikası çerçevesinde tartışılmasını zorunlu kılmaktadır. Toplam doğurganlık hızındaki düşüş, küresel eğilim de dikkate alınarak, düşüşü etkileme olasılığı bulunan bütün değişkenlerin ışığında masaya yatırılmalıdır. Ancak bu sürecin; kadınların üreme haklarını, beden dokunulmazlıklarını ve bireysel özgürlüklerini göz ardı eden, buyurgan ve cinsiyetçi söylemlerle yürütülmesi kabul edilemez. Yalnızca nüfus sayılarını ve makroekonomik dengeleri gözeterek kadın bedenini ve aileleri hedef alan zorlayıcı politikalar üretilmesi yaklaşımı doğru değildir. Nüfus artış hızını artırmak amacıyla dile getirilen doğurganlık hedefleri yerine, eşlerin ne zaman ve kaç çocuk sahibi olacaklarına özgürce karar verebilecekleri koşulları oluşturmak gerekmektedir.

Doğurganlığı düzenlemek üzere toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlayacak, çocuk bakım yükünün sadece kadının sırtında olmayacağı, bakım sorumluluklarının eşler arasında paylaşılacağı; herkes için erişilebilir, ücretsiz veya düşük maliyetli kreş ve anaokulu olanaklarının sağlanacağı hem anne hem de baba için uzun dönemli, güvenceli ücretli ebeveyn izinlerinin yasal güvenceye kavuşturulacağı bir düzene ihtiyaç duyulmaktadır.

Demografik yaşlanma krizini çözmenin yolunu, insanlara daha çok çocuk yapmalarını söyleyerek değil; ailelerin çocuklarını güvenle büyütebilecekleri, temel gereksinimlerin herkes tarafından karşılanabildiği, eşitlikçi ve çoğulcu demokratik bir düzenin sağlandığı bir düzende aramak gerekir.

Bilimsel çevrelerin raporlarında vurgulandığı üzere, doğurganlık davranışları kadının toplumdaki statüsü, eğitim seviyesi, güvenceli istihdama katılımı, sosyoekonomik refahı ve sağlık hizmetlerine erişim hakkı ile doğrudan bağlantılıdır. Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitsizliği derinleşirken, istihdama katılım oranlarında kadınların erkeklerin çok gerisinde kalması ve kreş, çocuk bakım desteği gibi kamusal sosyal politikaların yetersizliği, eşlerin ve özellikle kadınların çocuk sahibi olma kararlarını doğrudan etkilemektedir.

Mevcut durumun ve doğurganlık eğiliminin sağlık ve hak boyutu incelendiğinde, üreme sağlığı hizmetlerine erişim, güvenli annelik, sağlıkta eşitsizlikler ve sosyal politikalardaki yetersizler ön plana çıkmaktadır.

Demografik dönüşüm bir yasaklama, telkin veya dayatma konusu değil; adil bölüşüm, kamusal kreşler, ebeveyn izinleri, güvenceli kadın istihdamı ve ücretsiz üreme sağlığı güvencesi konusudur.

TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurularak, nüfus politikalarının bilimsel, hak temelli ve eşitlikçi bir perspektifle ele alınması zorunlu hale gelmiştir. Bu kapsamda "Türkiye'de Nüfus Politikaları ve Doğurganlığa Etkisi" konulu bir Meclis Araştırması Komisyonu kurulması için gereğini arz ederiz. o" ALA a Pe