Genç işsizliğin nedenlerinin araştırılarak istihdamın artırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye, AB ülkeleri içinde genç işsizliğinin en yüksek olduğu ülkelerden biridir. Eğitim almayan, iş olmadığı için çalışamayan ve iş bulma ümidi olmadığında aramayı bırakan gençlerimiz ne eğitimde ne istihdamda NEET (Not in Education, Employment and Training) kategorisine dahil olmaktadır. Türkiye'de, "ne eğitimde ne istihdamda" olan ve "ev genci" olarak tanımlanan alanda gençlerimizin oranı, 2022 yılı TÜİK verilerine göre 9424,2''dir. Eurostat"ın 2022 yılı verilerine göre, AB ortalamasında bu oran yüzde 9,6*dır. Türkiye listedeki 34 ülke içinde zirvede yer almaktadır.

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0,7 puanlık azalış ile "%17,1 olmuştur. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde %14,2, kadınlarda ise %22,4 olarak tahmin edilmiştir. Yeniçağ Gazetesi'nde yer alan haberde; Genç İşsizler Platformu, %17,1 oranının dar tanımlı genç işsizlik oranı olduğuna, buna iş bulma ümidini yitirenler ve önceki başvurularına yanıt beklediği için yeni iş arayışında bulunmayanlar dahil edildiğinde geniş tanımlı genç işsizlik oranının %27,6'ya çıktığına dikkat çekmektedir. Yani her 4 gencimizden en az birisi işsizdir.

Eğitim düzeyinin artması, iş bulmanın zorlaşması ve ortalama ömrün uzamasıyla birlikte 35 yaşa kadar genç işsizlik takip edilmektedir.19-34 yaş grubundaki toplam genç işsiz sayısı 2 milyon 34 bindir. Ancak geniş tanımlı genç işsiz sayısı 3 milyon 582 bine ulaşmıştır. Adrese dayalı kayıt sistemi sonuçlarına göre 2022 yılında Bursa'nın nüfusu 3 milyon 194 bin 720 kişidir. Verilere bakıldığında, geniş tanımlı genç işsiz sayısı Türkiye'nin 4. büyük ili olan Bursa nüfusunu geçmiştir.

Her ile bir üniversite politikasıyla üniversite sayısı artırılmış, altyapısı ve öğretim elemanı olmayan, henüz kurumsallaşamamış okullardan mezun olanların sayısında patlama meydana gelmiştir. Artan üniversite sayısı üniversiteli işsizliğine neden olurken, 7 üniversiteliden 1 ?i işsiz kalmaktadır. İşe giren şanslı azınlığınsa işe ilk giriş ücretleri asgari ücret düzeyinde veya bazen altında kalmaktadır. Ayrıca kayıt dışı çalışma da oldukça yaygınlaşmıştır. Birçok çalışan kendi mesleki becerilerine uygun alanlarda değil, vasıfsız iş kollarında çalışmaktadır.

Sadece işsiz sayısı ve oranı değil; bir yıldan daha uzun süredir iş bekleyenlerde yaşanan artışta dikkat çeken boyutlara ulaşmıştır. Süre uzadıkça iş bulma ümidini yitirenler işgücü piyasasından çekilmektedir. İŞKUR tarafından Ekim 2023 için açıklanan iş arama sürelerine göre | yıldan uzun süredir iş arayan gençlerin sayısı 528 bindir.

Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Üyesi

830 bin mezun işsiz ve I milyon 267 bin kişi iş bulma ümidini kaybetmiş, iş aramaktan vazgeçmiştir. İşsizlik giderek kalıcı hale gelmektedir.

Ekonomik bir sorun olan işsizlik ilerleyen zaman içerisinde sosyal, psikolojik ve fizyolojik bir sorun haline dönüşüp gençlerimizde yıkıma neden olmaktadır. Genç kuşaklarını ihmal edenler, geleceklerini imha edenlerdir. Birlik fikrinin yitirildiği bir yerde, parça birliği paramparça etmektedir. Bu bir ülkenin intiharıdır.

Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk cumhuriyeti gençlere armağan etmiştir. Geleceğimizin teminatı olan gençlerimizin yaşamış olduğu işsizliğinin nedenlerinin ve istihdamlarının sağlanabilmesi için yapılacakların araştırılması maksadıyla Meclis Araştırması açılmasını gerekli görmekteyiz.