Suriye'den gelen sağlık çalışanlarının denklik alabilme koşullarının araştırılarak meydana gelebilecek olumsuzlukların önlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bu tablonun Türkiye'de meydana getireceği vahim sonuçların önlenmesini sağlamak amacıyla, Anayasa'nın 98 inci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. 17/12/2023 Op.Dr.Turhan ÇÖMEZ

GEREKÇE

Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) çökmüştür, randevu almak zor, zamanında randevu almak ise neredeyse imkansızdır. Bu nedenle kanser, kalp damar hastalıkları gibi ciddi rahatsızlığı olanların teşhis ve tedavileri büyük ölçüde gecikmekte ve bu da çok önemli sorunları beraberinde getirmektedir.

MHRS'den zamanında randevu alınamayışının nedenlerinden biri Türk sağlık sistemine gelen ek külfettir. Sayılarının ne olduğu tam olarak bilinmeyen ancak 10 milyonu bulduğu tahmin edilen göçmen ve kaçakların getirdiği külfet oldukça ağırdır. Suriyeli mültecilere yapılan ameliyat sayısının 3 milyonu geçtiği, yataklı servis hizmetinin 4 milyonu aştığı ve verilen poliklinik hizmetinin 120 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Bunların ücretsiz hizmet alması, muayene ve ilaç katkı payı dahi ödememiş olması sistemin üzerindeki külfeti daha da artırmaktadır.

Randevularda yaşanan sorunların bir diğer nedeni, birinci basamak sağlık hizmetlerindeki yetersizliktir. Uzun yıllardır sağlık hizmetlerindeki en önemli kademe olan temel sağlık hizmetleri ihmal edilmiş ve yeterince planlanmamıştır. Buradan alınabilecek birçok hizmet, alınamadığı için vatandaşlarımız uzman hekimlerden randevu talep etmek mecburiyetinde kalmaktadır. Öte yandan şehir hastaneleri Sağlık Bakanlığı bütçesinin beşte birini almakta ve bu da birinci basamak sağlık hizmetlerine harcanacak para da tenkisata neden olmaktadır.

Randevulardaki yaşanan aksaklığın bir başka nedeni sağlıktaki iş gücü kapasitesinin yeterince kullanılamayışıdır. Hekimlerimiz farklı kurumlarda çalışma özgürlüğüne sahip değildir, bu da sosyal sermaye kaybına neden olmaktadır. Öte yandan Türk hekimlerinin son dönemde artan oranda yurt dışına ilgi duydukları bilinen bir gerçektir. Son 10 yılda yurt dışına giden hekim sayısinın 10 bini geçtiği, halen 5 bin hekimin ise yurt dışına gitme hazırlığı içinde oldukları tahmin edilmektedir.

OECD göstergelerine göre, Türkiye?de ki hekim açığı 80 bin"dir. Halen Türkiye'de 100 bin kişiye 200 hekim düşmekte ve bu rakam Avrupa standartlarının çok altındadır. Örneğin Yunanistan'da 100 bin kişiye 629 hekim düşmektedir.

Sağlık Bakanı Sayın Fahrettin Koca'nın bütçe görüşmelerinde yaptığı değerlendirmede mevcut 56 bin olan hekim sayısının önümüzdeki 4 yıl içerisinde 110 bine çıkacağı ifade edildi. Ancak bunun nasıl mümkün olabileceği konusunda bilgi verilmedi.

Öte yandan yurt dışına giden Türk hekimlerinin ülkemizde kalmalarını sağlayabilecek politikaların neler olabileceğine dair bilgi verilmedi.

Yurt dışına giden Türk hekimleri gittikleri ülkelerde bir dizi zorlu süreci aşmak durumundalar. Bu süreç:

1. Türkiye'deki mezun olunan tıp fakültesinin uluslararası standartlarda olması ve akredite olması,

2. Dil yeterliliği sınavı,

3. Tıp fakültesi müfredat sınavı (tüm derslerden yapılan test sınavı),

4. Tıp fakültesi müfredat pratik/sözlü sınavı,

5. İbraz edilen tüm belgelerin doğruluğunun kanıtlanması,

6. İyi hal belgesi ibraz edilmesi,

7. Mülakat, evrelerini kapsamaktadır.

Ülkemizdeki Suriyeli sağlık çalışanlarının sayısının 6 bin'i aştığı tahmin edilmektedir. Bu kişilere yukarıda bahsettiğimiz ve Türk hekimlerine uygulanan sürecin hiç biri ülkemizde uygulanmamaktadır. Bu da beraberinde dil yeterliliği, tıbbi yeterlilik, kültürel adaptasyon, güvenlik problemleri ve evrakların gerçek olup olmadığı gibi sorunları beraberinde getirmektedir. Bununla birlikte söz konusu Suriyeli sağlık çalışanlarına (doktor, diş hekimi, eczacı gibi) doğrudan Türk vatandaşlığı verilmektedir. Bunun yaratacağı sorunlar çok büyüktür ve yıllar içerisinde vahim bir hal alacaktır.

Öte yandan Türk vatandaşı olup, halen yurt dışında okuyan ve eğitimini tamamlayan binlerce kişi vardır. Başta Ukrayna ve Azerbaycan gibi ülkelerin, ÖSYM tarafından da tanınmış olan üniversitelerin tıp fakültelerinden mezun olan hekimlere, ülkemizdeki Suriyeli"lere tanınan haklar tanınmamaktadır.

Ülkemizde halen çok ciddi boyutlarda olan hekim açığının kapatılması için Sağlık Bakanlığı önlem almaya çalışırken, ÖSYM. tarafından denkliği tanınan yurt dışındaki üniversitelerde eğitimini tamamlayan Türk doktorlara Türkiye?de çalışma hakkı verilmemekte ve pek çok prosedürü uygulamaları istenmektedir. Ancak Suriye'den gelmiş doktorlar için hiçbir şart koşulmadan diploma denkliği ve ayrıca vatandaşlık verilmektedir. Bu uygulama kabul edilemez ve bunun kısa, orta, uzun vadeli pek çok mahsurları ortaya çıkacaktır.

Tüm bu soruların araştırılması, yanlışlıktan dönülmesi ve çıkabilecek muhtemel olumsuzlukların önüne geçilebilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasını talep ediyorum. #000710000080000005