Kamu bankalarının gazetelere verdiği reklamlara ilişkin iddiaların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Kamu Bankalarının gazetelere ve yayın organlarına verdiği reklam paylarının dağılımının detaylıca araştırılması, reklam adı altında kamudan aktarılan kaynakların doğru şekilde tespiti, hangi kriterlere göre bu dağıtımın yapıldığının incelenmesi ve kamu kaynaklarının tarafsızlıktan uzak şekilde siyasi rant odaklı kullanımının önüne geçilmesi adına gerekli çalışmaların ivedilikle başlatılması amacıyla Anayasa'nın 98 nci ve İçtüzüğümüzün 104 ncü ve 105 nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu açılması hususunu saygılarımla arz ederim. 02.02.2024
Av. Uğur BAYRA A Artvin Mil VA Uzun yıllardır Kamu Bankalarının reklamlar aracılığıyla iktidaf yanlısı medyayı nasıl fonladığı, hangi gazetelere ne kadar kaynak aktarıldığı üzerine yapılan haberler ulusal basında geniş yer bulmaktadır. Adaletsiz ve ayrıştırıcı şekilde kamu kaynaklarının belli gazeteler ve medya kuruluşları odak" dağıtılması beraberinde aydınlatılması gereken birçok nokta ortaya koymuştur.
Yazılı basında 2020 yılı reklam kullanım verilerine göre, kamu bankaları bazı gazeteleri reklama boğarken, bazılarına ise hiç reklam vermemesi dikkat çekmiştir. Kamu bankaları 2020 yılında Korkusuz, Birgün, Evrensel, Karar, Cumhuriyet, Milli Sözcü, Yeniçağ gazetelerine tek bir santim reklam vermemiştir. TELE1, Sözcü TV, FOX TV, KRT TV, Halk TV, Flash Haber TV gibi yayın organlarına karşı tutumun da aynı şekilde olduğu ifade edilmektedir.
Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt
Öte yandan, İktidara yakın şekilde yayın yaptıkları bilinen gazetelere ise görülmemiş düzeyde reklam verilmesi kamu yöneticilerinin siyasi saiklerle hareket ederek tarafsızlıktan uzak şekilde Kamu kaynaklarını dağıttıklarını göstermektedir.
İktidara yakın basın yayın organlarını reklam yoluyla desteklediği iddia edilen kamu bankaları 2022 yılında kurumlara reklam yağdırmış, ancak yayın organlarının isimleri açıklanmamıştır. Halk Bankası'nın 2021'de 466 milyon lira olan reklam ve tanıtım harcamaları 2022'de 1.1 milyar TL'ye ulaşmıştır. Ziraat Bankası'nın 2021 yılında 281 milyon 527 bin TL olarak reklam ve ilan gideri 2022 yılında 467 milyon 555 bin TL'ye ulaşmıştır. Vakıflar Bankası'nda ise, 2021'de 259 milyon 784 bin TL olan reklam, ilan ve tanıtım harcaması 2022'de 478 milyon 625 bin TL'ye çıkmıştır.
Gazetelerin günlük ortalama tirajı, BİK verilerine göre resmi ilan/reklam gelirleri ve kamu bankalarından aldıkları reklamların toplam alanlarını içeren analizlere bakıldığında; Tiraj sıralamasında oldukça gerilerde olan kuruluşlara Kamu Bankalarından alınan reklam sıralamasında ilk sıralarda olmaları dikkat çekici bir husustur. Kamu Bankalarından Gazetelere reklam verilirken hangi dağılım yapıldığı merak konusudur.
Demokrasinin vazgeçilmez bir unsuru olan basının doğru ve tarafsız bir şekilde çalışarak, halkın haber alma hakkını sağlayan ve toplumun görüşlerini kamuoyuna yansıtma görevini üstlenen önemli bir kurum olan yayın organları bireylerin düşünmelerinde, sorgulamalarında ve hak aramalarında vazgeçilmez bir role sahiptir. Ancak İktidar yanlısı haber yapmayan, tarafsız habercilikten vazgeçmeyen basın kuruluşlarının Kamu Bankalarından reklam geliri elde edemeyeceği anlamını taşıyan veriler; baskıyla basın özgürlüğünün kısıtlanması ve demokrasilerin temel taşlarından olan halkın haber alma hakkının engellenmesi anlamını taşımaktadır.
Yukarıda belirtilen hususlar ışığında; Kamu Bankalarının basın kuruluşlarına aktardıkları kaynakların yıllar itibarıyla tüm yönleriyle araştırılarak, adaletsiz ve tarafsızlıktan uzak şekilde dağıtıldığı iddia edilen bu kaynakların Basın kuruluşları üzerinde oluşturduğu baskının ortadan kaldırılması adına gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98 nci ve içtüzüğümüzün 104 ncü ve 105 nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu açılmasını saygılarımla arz ederim.
AD SOYAD
OKULLA,
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.