Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesinden Transit Geçişine ve Transit Ticaret Kapsamında Yeniden İhracatına İlişkin Karar konusunda bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi

Cumhurbaşkanlığınca 17 Mart 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan karar ile harp araç ve gereçleri, silah, mühimmat, askeri patlayıcı maddeler ile bunlara ait yedek parçalar ve teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden transit geçişi için yeni usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu düzenleme, gümrüklerdeki harp silah ve araçlarına yönelik denetimi önemli ölçüde artırarak, uluslararası silah ve askeri malzeme lojistiğinde Türkiye'nin uyguladığı prosedürleri köklü bir biçimde değiştirmektedir.

Söz konusu karar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri saldırılarının devam ettiği, bölgede gerilimin tırmandığı ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın İran'a karşı bir "koalisyon" oluşturma tartışmalarından bahsettiği kritik bir uluslararası konjonktürde alınmıştır. Bu dönemde, Türkiye'nin gümrük kapılarından transit geçiş yapacak askeri malzemelere ilişkin denetim standartlarının yükseltilmesi, lojistik kolaylık ve zorlukların hangi ülkelere, hangi kriterlere göre uygulanacağının kamuoyu ve uluslararası camia ezdinde net bir şekilde ifade edilmesini zorunlu kılmaktadır.

Kararın uygulanması sırasında;

• Hangi ülkelerin askeri sevkiyatlarının kolaylaştırılacağı,

• Hangi ülkelerin sevkiyatlarının daha sıkı denetim ve kısıtlamalara tabi tutulacağı,

• Bu ayrımın hangi dış politika, güvenlik ve uluslararası hukuk ilkelerine dayandırılacağı,

• Kararın Türkiye'nin tarafsızlık ilkesi, komşuluk ilişkileri ve bölgesel istikrar politikasıyla uyumlu olup olmadığı,

• Gümrük İdaresi, Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve ilgili diğer kurumlar arasında koordinasyonun nasıl sağlanacağı,

• Kararın olası ekonomik, ticari ve diplomatik yansımalarının neler olacağı konularının açıklığa kavuşturulması büyük önem taşımaktadır. Aksi takdirde, kararın muğlak uygulanması Türkiye'nin bölgedeki tarafsız ve dengeli dış politika duruşunu zedeleyebilir, müttefiklik ilişkilerinde belirsizlik yaratabilir ve kamuoyunda haklı kaygılara yol açabilir.

Bu kapsamda Anayasanın 98'nci ve TBMM İçtüzüğünün 102 ve 103'üncü maddeleri gereğince konunun görüşülmesi maksadıyla Genel Görüşme yapılması hususunda gereğin ar