FATF'nin Türkiye ile ilgili değerlendirmelerine ilişkin

FATF kararlarının bağlayıcılığının en önemli unsuru ise "ülkenin itibarı"dır. FATF, 2019 yılında Türkiye'ye dair yaptığı değerlendirmede "terörizmle ve kitle imha silahlarının yaygınlaşmasıyla ilişkili varlıkların dondurulması" tarafında iyileşmelerin yapılması gerektiğini vurgulamıştı. Türkiye'nin kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla ilgili kanunlarını ve düzenlemelerini güçlendirdiği; ancak kara para aklama soruşturmalarının sayısının çoğaltılması gerektiği belirtilmişti. Terörizmin finansmanı açısından ise Türkiye'deki yetkililerin sadece terör zanlılarının elindeki varlıkların tespit edilmesinde rol oynadığı aktarılmış, ne var ki bu varlıkların toplanması, mali hareketin önüne geçilmesi, fonların kullanılmasının engellenmesi açısından da önlem alınması gerektiği vurgulanmıştı.

FATF, 21 Ekim 2021'de kara paranın aklanmasını ve terörizmin finansmanını engellemede eksikleri olduğu için Türkiye'nin daha sıkı izlenmesini gerektiren "gri liste"ye alındığını duyurdu. FATF Başkanı Marcus Pleyer, Türkiye'de bankacılık ve emlak sektörleri ile değerli maden ticareti yapanlar gibi farklı aktörlerin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini vurguladı.

Sözcü Gazetesi, ("FATF'den Türkiye açıklaması: (Kriterler (O büyük (Oölçüde karşılandı", https://www.sozcu.com.tr/fatf-den-turkiye-aciklamasi-kriterler-buyuk-olcude-karsilandi-p24866 (erişim tarihi: 08.03.2024). roJUT

Pleyer, "Türkiye karmaşık kara para aklama vakalarıyla etkin bir şekilde başa çıktığını ve Birleşmiş Milletler'in terör organizasyonu olarak tanımladığı IŞİD ve El Kaide gibi örgütlerin mali finansmanına soruşturma açmakta kararlı olduğunu göstermelidir" dedi.? Dönemin Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada, yapılan uyumluluk çalışmalarına rağmen Türkiye'nin gri listeye alınmasının "hak edilmeyen bir sonuç ortaya çıkardığını" belirtti.

Bakanlık, FATF tarafından hazırlanan raporun dikkate alınarak, 27 Aralık 2020 tarihinde "Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun"u çıkardığını aktarmış; "bundan sonraki süreçte FATF ve ilgili tüm kurumlarla işbirliği içerisinde gerekli adımlar atılmaya devam edilecek ve ülkemizin hak etmediği bu listeden en kısa sürede çıkması sağlanacaktır" ifadesini kullanmıştı.

Türkiye'de 2006'da kamuoyunda Karapara Kanunu olarak da bilinen 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun çıktı. Ardından kanun kapsamı yönetmelikler ile 2008, 2011, 2012 yıllarında genişletildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2021 Temmuz ayında yayımladığı genelgede FATF tavsiyelerinin dikkate alınarak, "Türkiye'de Suç Gelirlerinin Aklanması ve Terörizmin Finansmanı ile Mücadelede ve Müsadere Uygulamalarında Etkinliğin Artırılması Strateji Belgesi (2021-2025)"nin hazırlandığını duyurmuştu.

Bugün 3 yıldan daha fazla zaman geçmesine rağmen ülkemiz kara para aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadele konusunda hala FATF'ın izleme listesinde. IMF'in yaptığı 2021 yılı araştırmasına göre gri listeye alınan ülkeler, yabancı yatırım çekmekte zorluk yaşıyor. Araştırmanın yazarlarına göre gri liste, sıcak para olarak tabir edilen bir ülkeye giren portföy akışının azalmasına neden oluyor. Araştırmaya göre sıcak paradaki bu azalma bir ülkenin GSYH'sının yüzde 3'ü oranında gerçekleşiyor, benzer bir azalma doğrudan yabancı yatırım oranında da gerçekleşiyor.

Bu bağlamda;