FATF'nin Türkiye ile ilgili değerlendirmelerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 75 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 54 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96. maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Prof. Dr. Fethi Açıkel İstanbul Milletvekili
Türkiye, 2002-2025 döneminin altı yıllık bölümünü (2011-2014 ve 2021-2024) Kara paranın aklanmasıyla mücadele amaciyla görev yapan Mali Eylem Görev Gücü (Financial Action Task Force-FATF) tarafından belirlenen tavsiye ve kriterlere uyulmadığı ya da yeterince uyulmadığı için "Gri Liste" konumunda geçirmiştir. FATF nezdindeki dördüncü tur karşılıklı değerlendirmeler sonucunda ise Haziran 2024 itibariyle Gri Liste'den çıkılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak 2024 yılından sonra, özellikle 2025 yılının ikinci yarısı ile birlikte yoğunlaşan ve pek çok sektöre uzanan kimi adli soruşturmalar, mali operasyonlar, gözaltı ve tutuklamalar dikkat çekmektedir. Türkiye'de uzun yıllara sirayet eden ve yapısallaşan Kara Para Aklama, terörizmin finansmanı, kamu kaynaklı yolsuzluklar başta olmak üzere pek çok konuda sıkıntılar yaşandığı ve sürecin uluslararası kurumlar ve otoriteler tarafından takip edildiği anlaşılmaktadır. Keza, Türkiye'deki kara para aklama, altın kaçakçılığı başta olmak üzere kaçakçılık ekonomisi ve çeşitli ülkelerin yaptırımlarını delmek için kullanılan yöntemler dış basında da çeşitli raporlara ve haberlere konu olmaktadır.
FATF'ın tüm üye ülkeler üzerinde beşinci tur karşılıklı değerlendirme sürecinin devam ettiği ve bu amaçla 2025 yılı Kasım ayında Türkiye'ye de bir heyetin yerinde ziyaret kapsamında geldiği, kamu ve özel sektör temsilcileriyle görüşmeler yapıldığı bilinmektedir.
Beşinci Tur değerlendirmeleri ertesinde; hukuki altyapı ve uygulama bağlamında yaşanan eksiklerin, Türkiye'yi yeniden bir Gri Liste yaptırımına maruz bırakıp bırakmayacağı, ekonomi ve reel sektör temsilcileri başta olmak üzere tüm kamuoyu tarafından takip edilmektedir. Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın gerek Plan Bütçe Komisyonu görüşmelerinde gerek ise TBMM Genel Kurul görüşmeleri aşamasında, bakanlığınız tarafından 5. Tur Görüşmelerinin gidişatına ve Gri Liste riskinin mevcut olup olmadığına dair şeffaf bilgi verilmemiştir.
Grup Başkanlığı .
Bu bağlamda;
SORULAR
FATF nezdindeki beşinci tur karşılıklı değerlendirme süreci Aralık 2025 itibariyle hangi aşamadadır?
FATF heyetinin, hukuki altyapı ve uygulama olarak bakanlığınıza ve ilgili diğer bakanlıklara, kurumlara uyarıları olmuş mudur? Bu uyarılar nelerdir?
Son dönemde pek çok sektör ve alanda yapılan soruşturmalar; 2011-2014 ve 2021-2024 döneminde olduğu gibi Gri Liste'ye yeniden alınma riskini önleme çabası mıdır?
Bakanlığınızın değerlendirmelerinize göre; Türkiye'nin, yeniden FATF Genel Kurulu tarafından Gri Liste'ye alınma riski var mıdır? Geçmişte yüz yüze kalınan bu riski önlemek için atılan kurumsal ve adli adımlar nelerdir?
Olası bir yeniden Gri Listeye girilmesi durumunda; uluslararası kredilendirme, finans kaynaklarına erişim ve yabancı yatırımcının kaçınması gibi sorunlara karşı ne tür hazırlıklar yapılmaktadır?
Bakanlığınız ve ilgili kurumların çalışmalarında, Türkiye'de "Kara Para" ve "Suç Ekonomisi" toplam hacmi ne kadar ölçülmektedir? Bu konuda son 23 yıllık trend nedir?
Türkiye'deki kaçakçılık ekonomisinin (uyuşturucu ,akaryakıt,insan,silah, tarihi eser vb.) kara para aklamanın, kayıtdışılığın önüne geçmek için diğer bakanlıklarla işbirliği içinde bakanlığınızca alınan, alınması planlanan önlemler nedir?
MASAK başta olmak üzere kurumsal denetim ve yaptırım kapasitesinin genişletilmesi konusunda yürütülen herhangi bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Prof. Dr. Fethi AÇIKEL "e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Nubuk.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
• 7138645 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Prof. Dr. Fethi AÇIKEL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ülkemiz, FATF'in Ekim 2021 Genel Kurul toplantısında alınan kararla Gri Liste'ye dahil edilmiş, listeden çıkılmasına yönelik olarak FATF tarafından kabul edilen eylem planındaki çalışmaları tamamlayarak FATF Haziran 2024'te Genel Kurul toplantısında bu listeden çıkarılmıştır. Teknik olarak FATF standartlarının hemen hemen tamamına uyum sağlanmış olup, bu standartlar kararlı ve etkili bir şekilde uygulanmaktadır. A yrıca uygulamadaki etkililiği artırma çabaları sürdürülmektedir. FATF 5. tur değerlendirme süreci halen devam etmekte olup, yapılan çalışmalar neticesinde gelinen uyum düzeyinin Ülkemizin Gri Liste'ye alınması için hiçbir neden bırakmadığı, dolayısıyla Ülkemizin Gri Liste'ye girme riskinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Ülkemizde aklama ve terörizmin finansmanı suçlarına ilişkin adli ve idari süreçlerin etkili bir şekilde yürütülmesi, mali istihbaratın elde edilmesi ve kullanılmasında etkinliğin artırılması ve dolayısıyla suçluların suç gelirinden mahrum bırakılmasına ilişkin tedbirlerin koordineli bir şekilde uygulanması hedefine yönelik olarak "Türkiye'de Suç Gelirlerinin Aklanması ve Terörizmin Finansmanı ile Mücadele ve Müsadere Uygulamalarında Etkinliğin Artırılması Strateji Belgesi (2021-2025)" hazırlanmış olup bu kapsamda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından temsilcilerle oluşturulan çalışma grupları aracılığıyla, aklama ve terörizmin finansmanı suçları ve bu suçlarla bağlantılı suç gelirleri ile mücadelede önceliklerin belirlenmesi ve kurumlar arası işbirliğinin, görev ve sorumluluk paylaşımının öneminin ve kapsamının ortaya konulması amaçlanmıştır. Ulusal Strateji Belgesinin 2026-2030 dönemine ilişkin güncellenmesine yönelik çalışmalar da devam etmektedir.
Ayrıca, MASAK'ın idari ve teknik kapasitesinin artırılmasına yönelik yapısal bazlı tedbirler alınmaktadır. Başta kripto varlık hizmet sağlayıcılara ilişkin alınan tedbirler olmak üzere yapılan mevzuat düzenlemeleriyle de uyum mevzuatı kuvvetlendirilmiş ve MASAK tarafından yapılan yükümlülük denetimlerinin kapsamı ve sayısı artırılmıştır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan