MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin
Kaynak göster
Aysu Bankoğlu (CHP), 26 Nisan 2024 tarihinde 7/11414 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 88 gün sonra, 23 Temmuz 2024).
Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın). “MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11414, 26 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11414-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-gerceklesen-is-kazalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/193561b9-6452-463c-93f3-018f1996e3f4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 88 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Dr. Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim.
A5 ysu BANKOĞLU
Bakanlığınız Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) programı kapsamında öğrencileri staj adı altında bir gün okulda dört gün çeşitli işletmelerde işgücü olarak çalıştırmaktadır. MESEM'e bağlı birtakım iş yerlerinde öğrencilerin iş cinayeti nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından Bakanlığınız 2 Şubat 2024 tarihli ve E-70182848-10.06.02-95718711 sayılı genelgeyle iş yeri güvenliğini koordinatör öğretmenlerin sorumluluğuna almıştır. Yanı sıra basında yer alan haberlerde MESEM kapsamında bazı işletmelerin öğrenci çalıştırmadığı halde okul yönetimleriyle anlaşarak sahte kayıtla kamudan para aldığı belirtilmektedir.
Bu çerçeveden hareketle;
SORULAR
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi hususlarında sorumlu tarafları açıkça belirtmektedir. Bakanlığınızın MESEM kapsamında "iş yeri güvenliği ve denetimi" konusunda öğretmenlere sorumluluk yükleyen genelgesi bu yönüyle Kanuna aykırılık teşkil etmekte midir?
MESEM kapsamındaki iş yerlerinin kaçında iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi bulunmaktadır?
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 25. Maddesinde "Aday çırak, çırak ve öğrencinin eğilimi sırasında işyerinin kusuru halinde meydana gelecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından işveren sorumludur." ibaresi yer almaktadır. Bu kapsamda MESEM'e bağlı iş yerlerinde iş kazası yaşanması nedeniyle cezai yaptırım uygulanan işveren sayısı kaçtır?
Bakanlığınızda meslek ve teknik eğitim alanında uzman ve müfettiş sayısı ne kadardır? İş yeri denetim çalışmaları hangi periyotlarla yapılmaktadır? Denetim sonucu sözleşmesi iptal edilen işletme sayısı kaçtır?
MESEM'de olası bir iş kazası, meslek hastalığı vb. durumlara karşı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı başta olmak üzere hangi kurumlarla ortak çalışma yapmaktadır?
MESEM programına sahte kayıt yaptırarak kamudan ödeme alan şirketlere ilişkin bir soruşturma başlatılmış mıdır? Sahte kayıtlar nedeniyle Hazineden yapılan ödeme miktarı nedir? Sahte kayıt yaptıran şirket sayısı kaçtır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
İlgi |: a) 10.05.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1421663 sayılı yazınız.
b) 10.05.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1422624 sayılı yazınız.
c) 13.05.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1424158 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen Ordu Milletvekili Seyit TORUN'un 7/11408, Elazığ Milletvekili Gürsel EROL'un 7/11411, İstanbul Milletvekili Ali GÖKÇEK''in 7/11412, İstanbul Milletvekili Yunus EMRE'nin 7/11413 Bartın Milletvekili Aysu BANKOĞLU'nun 7/11414, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7711511, Zonguldak Milletvekili Deniz YAVUZYILMAZ>"ın 7/11627 ve Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7/11629 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) Ahilik kültürüne dayanan iş yeri tabanlı mesleki eğitimi öne çıkaran bir programdır. Cumhuriyet sonrası çıraklık eğitimine ilişkin ilk yasal düzenleme 1977'de 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu ile yapılmış; 1986'da çıkarılan 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile çırak, kalfa ve ustaların eğitimi ile okullarda ve işletmelerde yapılacak mesleki eğitime ilişkin esaslar belirlenmiştir. Çıraklık eğitimi, 02.12.2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun ile zorunlu örgün ortaöğretim kapsamına alınmıştır. 1977 yılından bugüne mesleki eğitim merkezleri bir mesleki ve teknik eğitim program türü olarak uygulanmaya devam etmektedir.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun "Denetleme ve ceza" başlıklı 41'inci maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Bakanlıkça; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca denetlenir. Denetimle ilgili raporlar valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği yapılır. " hükmü yer almaktadır.
Mezkur Kanun ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre öğrencilere mesleki eğitim yaptırmak için işyerinde usta öğretici bulunması zorunlu olup il, ilçe ve okullarda kurulan işletme belirleme komisyonları, beceri eğitimi yapılacak işletmelerin uygunluğunu değerlendirmektedir.
Bakanlığımızca, 81 il valiliğine gönderilen 2024/36 sayılı Genelge (02.02.2024 tarihli 95718711 sayılı) ile okullarda ve işletmelerdeki iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin arttırılması, iş yerlerinin beceri eğitimi için öğrenci göndermeye uygun olup olmadığının ilgili komisyonlar tarafından yeniden kontrol edilmesi ve uygun şartları sağlamayan iş yerlerine beceri eğitimi için öğrenci gönderilmemesi talimatı verilmiştir. Bu kapsamda Genelge tarihinden bugüne kadar 12.927 işletmenin uygun olmadığı tespit edilmiştir.
İşletmelerde iş güvenliği uzmanı veya iş yeri hekimi görevlendirilmesine ilişkin hususlar ile iş kazası yaşanan işletmelere yönelik iş ve işlemler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yürütülmektedir. Bu bağlamda mesleki eğitime öğrenci gönderilecek işletmelerde iş güvenliği uzmanı veya iş yeri hekimi görevlendirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.