Nakliyecilerin sorunlarına ilişkin

İlgi | : 10.05.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1422624 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Sivas Milletvekili Sayın Ulaş KARASU tarafından verilen 7111537 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

YuaBlek

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan

TİCARET BAKANLIĞI

Sivas Milletvekili Sayın Ulaş KARASU'ya Ait 7/11537 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: *

1. 6) o Sürücülerimizin yaşadığı vize sorununun kalıcı bir şekilde çözümlenebilmesi, vize başvurularında kolaylaştırıcı ve hızlandırıcı bir sisteme gidilebilmesini teminen anılan sorun, ilgili Bakanlıklarımızla koordineli bir şekilde devletler arası ikili ve çok taraflı görüşmelerde, Karma Ekonomik Komisyon ve Kara Ulaştırması Karma Komisyon Toplantılarında gündemde tutulmaya devam edilmektedir.

Ülkemizin Gümrük Birliği çerçevesinde çözüm beklediği öncelikli konular arasında iş insanlarının ve tır şoförlerinin vize sorunlarının çözülmesi yer almaktadır. 2023 yılı Kasım ayında AB Yüksek Temsilcisi Josep Bortrell ve Avrupa Komisyonu tarafından, Türkiye-AB ilişkilerinin mevcut durumunu stratejik çerçevede geliştirme perspektifi ile AB Konseyine sunulan raporda, Komisyonun belli kategorilerde vize başvurularına erişimi kolaylaştırma imkanlarının araştırılması yönünde Konseye bir öneri sunduğu görülmektedir. Bu kapsamda, vize sorununun çözümü önümüzdeki dönemde AB'li yetkililerle yapılacak üst düzey ve teknik temaslar ile ortaklık organlarında gündeme getirilmeye devam edilecektir.

Ayrıca, Sayın Cumhurbaşkanımızın NATO Zirvesinde AB'li muhataplarıyla yaptığı görüşmeler sonrasında AB ile üst düzey ve teknik düzeyde yoğun bir diyalog başlatılmış; bu süreçte, Gümrük Birliği'nden kaynaklanan sorunların çözümü ile yeşil ve dijital gündem ve ticaret savunma araçları alanlarında diyaloğun derinleştirilmesi amacıyla bir yol haritası hazırlanmıştır.

Lojistik ve taşımacılık hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren firmalarımız için Bakanlığımız tarafından çeşitli destekler sağlanmaktadır. Bu kapsamda, uluslararası taşımacılık yaparak döviz kazandırıcı faaliyette bulunan firmalarımıza 5448 sayılı "Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Desteklenmesi Hakkında Karar" ile tescil ve koruma, pazara giriş belgeleri, birim, reklam, tanıtım ve pazarlama, bireysel katılım, milli katılım, ürün yerleştirme, sanal fuar organizasyon, sektörel alım ve ticaret heyetleri ve yarışma ve etkinlik desteği sağlanmaktadır.

Bununla birlikte, 2564 sayılı "Döviz Kazandırıcı Hizmet Sektörleri Markalaşma Destekleri Hakkında Karar" ile ulusal olarak belirli bir olgunluğa ulaşmış olup küresel bir marka olma hedefinde olan firmalarımızın pazara giriş ve tutunmalarına yönelik gerçekleştirecekleri faaliyetleri ve hizmet sektörlerine yönelik olumlu Türk malı ve hizmeti imajının oluşturulması ve yerleştirilmesi için yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilecek harcamalar Bakanlığımızca desteklenmektedir.

Ayrıca, 5449 sayılı "Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları Destek Programı" kapsamında yurt dışında kurulacak tesislerin ve uçtan uca tüm lojistik süreçlerin yönetilmesini teminen bu tesisler ile entegre çalışacak dağıtım ağının, cep depoların ve bu ağın işletilmesine yönelik kurulum, destek, bakım, bilişim sistemleri, teknik donanım giderleri, yatırım, ruhsat ve izin giderleri, bunlarla ilgili hukuki danışmanlık giderleri çeşitli oranlarda karşılanmaktadır. Yurt dışı lojistik dağıtım ağları sayesinde Türk ihraç ürünlerine ilişkin depolama, yükleme ve boşaltma, elleçleme, sevkiyat, kargo birleştirme ve bölme ve ilgili ülkelerin iç kesimlerine dağıtımına yönelik hizmetlerin tek noktadan sunulması ve lojistik maliyetlerinin 9620" ye varan oranlarda azaltılarak yurt dışındaki teslimat sürelerinin 24 saatin altına inmesinin sağlanması hedeflenmektedir.

Diğer taraftan, döviz kazandırıcı lojistik hizmet ihracatı yapan (asgari 500 bin dolar) firmalarımıza Bakanlığımızca yaptıkları ihracat ile orantılı olarak beş adete kadar yeşil pasaport hakkı tanımlanmaktadır.

Öte yandan, başta ihraç yükü taşıyan nakliyecilerimiz olmak üzere, uluslararası ticari yük taşıyan taşıtların sınır kapılarımızda zaman zaman görülen bekleme sürelerinin azaltılması ve bu suretle olası zaman ve parasal maliyetlerin minimum seviyeye indirgenmesi yönünde çalışmalar sürdürülmektedir.

Öncelikle gümrük kapıları çağın gereklerine uygun bir şekilde modernize edilmektedir. Ayrıca, sınır kapılarımızdaki bilişim sistemleri; gerek yazılım gerekse donanım olarak sürekli yenilenerek ve yeni dijital projeler hayata geçirilerek gelen vatandaşlarımızın ve taşıtlarının veri girişlerinin hızlıca yapılması sağlanmaktadır. Ülkemizin 2012 yılından beri en büyük kullanıcılarından biri olduğu ve sayesinde; en büyük ihracat pazarımız olan 35 Avrupa ülkesiyle tek beyanla kesintisiz, hızlı ve düşük maliyetle dış ticarette eşya sevkiyatının gerçekleştirilebildiği Ortak Transit Sistemi bunun en somut örneğidir. Söz konusu Ortak Transit Rejimi, 1987 yılında imzalanan Ortak Transit Sözleşmesine (OTS) taraf olan ülkeler arasında, eşyanın gümrük vergilerinin askıya alınarak taşındığı ve bu taşımanın 2005 yılından beri "Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi" (NCTS) adı verilen sistem ile elektronik mesajlar kullanılarak beyan ve takip edildiği bir rejimdir.

Bununla birlikte, ihtiyaç duyulan kapılarda gerek Bakanlığımızca gerekse de sahada hizmet veren diğer kurumlarca ilave personel görevlendirilmesine yönelik tedbirler alınmaktadır. Diğer taraftan, gümrük işlemlerinin hızlandırılmasına yönelik adımlar ilgili kurumlarla ve valiliklerle koordinasyon içerisinde atılmaktadır. Ayrıca, yoğun işlem hacmine sahip gümrük kapılarımıza (Kapıkule, Sarp ve Gürbulak gibi) yönelik eylem planları hazırlanmakta, işlem hacminin arttırılmasına yönelik alınan kararların takibi yapılmaktadır. Bu kapsamda, ihracat taşımalarımıza yönelik süreçlerde olası aksaklık ve kesintilerin yaşanmasının önüne geçilmesi amacıyla taşımalarımız için belirlenen transit süre sınırına 3 gün ilave edilecek şekilde işlem yapılması hususunda tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri talimatlandırılmıştır. Öte yandan; ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik olarak Gümrük İdareleri Başkanları nezdinde üst düzey görüşmeler de gerçekleştirilmekte ve ülkemiz tarafında işlemlerin hızlandırılması ile komşu ülke gümrüklerinin daha çok araç kabulü için çalışmalar sürdürülmektedir.

İlaveten; lojistik ve taşımacı firmalarımıza 1/1/2022 tarihinden itibaren verilmeye başlanan izinli gönderici uygulaması ile taşımacı firmalarımız kendi tesislerinde ihracat gümrük işlemlerini gerçekleştirerek doğrudan sınır gümrük idaresine ulaşmakta, bu sayede yurtiçi gümrüklerde bekleme yaşamamaktadır. Söz konusu uygulama, eşyanın transitine yönelik gümrük işlemlerinin firmanın kendi tesislerinde yapılarak transit eşyasının hareket gümrük müdürlüğüne sunulmaksızın doğrudan çıkış gümrük idaresine sevk edilmesidir. Bu uygulamada, transit edilecek ihracat eşyası iç gümrük idaresine getirilmeden, izin sahibi firmanın tesislerinde mühürlenerek doğrudan sınır gümrük idaresine götürülmektedir. Halihazırda 64 adet taşımacı ve lojistik firması, 100'den fazla tesiste izinli gönderici işlemi yapmaktadır. Önümüzdeki süreçte izinli gönderici uygulamasının ülke genelinde daha da yaygınlaştırılarak taşımacı firmalarımızın hem lojistik operasyon süreçlerinin azaltılması hem de uluslararası rekabet gücünün artırılması hedeflenmektedir.