İzmir'in Kemalpaşa ilçesindeki bir fabrikada çalışan işçilerin sendikal haklarının engellendiği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Özgül Saki (DEM Parti), 8 Mayıs 2024 tarihinde 7/11577 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 183 gün sonra, 7 Kasım 2024).
Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “İzmir'in Kemalpaşa ilçesindeki bir fabrikada çalışan işçilerin sendikal haklarının engellendiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11577, 8 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11577-izmir-in-kemalpasa-ilcesindeki-bir-fabrikada-calisan-iscilerin-sendikal-haklarinin-engelle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6e5b7cfa-36f3-4265-a764-018f5c8e2198
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 183 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen soruların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü"nün 96. ve 99, Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Özgül SAKİ İstanbul Milletvekili
İzmir'in Kemalpaşa ilçesinde faaliyet gösteren Abalıoğlu Lezita Fabrikasında çalışan işçiler ağır ve kötü çalışma koşullarının iyileştirilmesi ile iş sağlığı güvencesinin sağlanması talebiyle Hak-İş'e bağlı Öz Gıda-İş Sendikası'nda örgütlenmişlerdir. Lezita fabrikasında patron, önce sendikanın yetkisine itiraz etmiş, yetkiye ilişkin dava sendika lehine sonuçlanınca da toplu sözleşme masasına oturmamış sendikanın grev kararını duyurması sonrası Hintli işçilere işbaşı yaptırarak grevi kırma girişiminde bulunmuştur. Lezita patronu, grev süresince içeride baskıyı arttırarak işçi alımına devam etmiş, sendikalı işçileri işten çıkarmıştır. Lezita patronu işlediği bu suçla, aynı zamanda göçmen işçilerin emeğini de sömürmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öz Gıda-iş Sendikası 483 kişinin grev kırıcı olarak işe alındığını tespit etmiş, Denizli 2. İş Mahkemesine ihtiyati tedbir talebinde bulunmuştur. Sendikanın talebi mahkemece kabul edilmiş ve karar; 'kanuni bir grev süresince, 67'nci madde hükmü gereğince iş sözleşmeleri askıda kalan işçilerin yerine, sürekli ya da geçici olarak başka işçi alamayacağından veya başkalarını çalıştıramayacağından, greve katılamayacak işçilerden ölen, kendi isteği ile ayrılan veya iş sözleşmesi işveren tarafından haklı nedenle fesih edilenlerin yerine alınacak yeni işçiler haricinde işçi alınmasının yasaya aykırı olduğunu' gerekçesiyle işçiler lehine hükmedilmiştir. 15 Nisanda mahkeme kararını uygulatmak için fabrikaya giden sendika avukatları ve devlet memurları, mahkeme kararını tanımadıklarını söyleyen Lezita yöneticileri tarafından engellenmiştir. Yaşananları protesto etmek için fabrika önüne yürüyen işçilere ise jandarma saldırmış, kadın işçiler başta olmak üzere işçiler darp edilmiştir. Ardından işçiler gözaltına alınmış, saatlerce ifadeleri alınmadan karakolda bekletilen 13 işçi ve 3 sendikacı bir gün sonra serbest bırakılmıştır.
Sendikasızlaştırma amacıyla işten atılan 21 işçi ve greve çıkan 168 işçi, işlerine geri dönmek ve anayasal hakları olan sendikal hakları için Abalıoğlu Lezita fabrikası önünde başlatmış oldukları eylemlerine 7 Mart'tan beri devam etmektedirler.
WET
Bu bağlamda;
SORULAR
• Sendikal hakların kullanılmasını engelleyerek TCK Madde 118'e göre suç işleyen Abalıoğlu Lezita yönetimi hakkında soruşturma açılmış mıdır?
• Denizli2. İş Mahkemesinin ihtiyati tedbir kararını yok sayan Lezita patronları hakkında hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
• Sendikaya üye olma hakkı başta olmak üzere sendikal haklara yönelik saldırılar engellenecek midir? Sendikal baskıların son bulması ve işçilerin işe iadelerinin sağlanması için bir girişimlerde bulundunuz?
• İşverenlerin sendikal faaliyetleri engellemelerine ve keyfi olarak işten çıkartmalarına karşı İş Kanunu'ndaki cezai hükümler neden işletilmemektedir? İşçilerin yasalarla güvence altına alınmış hakları neden korunmamaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 13.05.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1424158 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Özgül SAKİ tarafından yöneltilen 7/11577 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir.
Ayrıca hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca yürütülen teftişler; geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınmak suretiyle programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. . Programlı o teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi o ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin tamamının veya bir kısmının uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığımıza intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Bu kapsamda, bahse konu soru önergesinde yer alan iddialar yönünden gerekli denetim faaliyetleri gerçekleştirilmek üzere adı geçen işverenlik teftiş programına alınmıştır."
Prof. Dr. VedataZIKHAN Bak
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Soru Önergeleri Birimi
Çankaya / ANKARA Talafan: (2171 704 gn