Şebinkarahisar Hz. Meryem Manastırı ile ilgili yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Elvan Işık Gezmiş (CHP), 9 Mayıs 2024 tarihinde 7/11758 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 188 gün sonra, 13 Kasım 2024).
Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Şebinkarahisar Hz. Meryem Manastırı ile ilgili yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11758, 9 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11758-sebinkarahisar-hz-meryem-manastiri-ile-ilgili-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/db7172c3-d996-4a1a-bd0c-018f5d58e20a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 188 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim.
Giresun Milletvekili TBMM Katip Üyesi
Şebinkarahisar Hz. Meryem Manastır Kilisesi (Ören Yeri)'nin 481-490 yıllarında inşa edildiği tahmin edilmektedir. İlçenin 13 km. doğusunda bulunan Sarıyer Köyü, Kayadibi Mahallesinde sarp kayaların oyulması suretiyle yapılmış Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans) Dönemi'ne ait tarihi ve kültürel bir mirastır. Yaklaşık 200 yıl boyunca yasak ve baskılardan korkan din adamlarının ibadetlerini gerçekleştirebilmek için gizlendiği Hristiyanlığın ilk kutsal mekanlarından biridir.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Osmanlı zamanında en canlı dönemini yaşayan manastırın, büyük bir yangınla tahribata uğradığı ve 19. yüzyılda tamamen yenilendiği belirtilmektedir. Kayaların içinde moloz ve kesme taşları kullanılan manastırın, kitabesi günümüze ulaşamamış, kaynaklarda yeterli bilgiye rastlanmamıştır. Yalnızca küçük bir şapel şeklindeki kilisenin duvarlarında İncil'den alınma sahneleri içeren freskler, resimlerle süslemeler yer almaktadır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın verilerine göre kaya içine oyularak yapılan Sümela Manastırı'ndan sonra ikinci büyük doğal ve oyma manastırdır.
1939 Erzincan depremi sırasında Şebinkarahisar ilçemizde çok sayıda bina ve tarihi yapı gibi Meryemana Manastırına ulaşımı sağlayan yollar da depremle birlikte hasar görmüştür. Bu tarihe kadar, her yılın 26-28 Ağustos günleri Giresun, Ordu, Trabzon, Gümüşhane ve diğer çevre illerden gelen Rumların gelerek üç gün boyunca ibadet ettikleri ifade edilmektedir. Bu açıdan Şebinkarahisar ilçesi ve Meryemana Manastırı inanç turizmi bakımından önemli bir yer tutmaktadır.
Meryemana Manastırı, Gayrimenkul Eski Eserler Anıtlar Yüksek Kurulunun 12.01.1979 tarihli kararıyla kültür varlığı olarak tescil edilmiştir.
"Meryemana Kaya Kilisesi Restorasyonu" işi 2011, 2012 ve 2013 yılı yatırım programlarından gönderilen ödeneklerle 14.09.2011 tarihinde ihale edilmiş olup 17.04.2014 tarihinde tamamlanmıştır. Manastır "ören yeri" ilan edilerek 2014 yılında turizme açılmıştır. Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 28.08.2019 tarihli kararıyla da Manastır ve çevresi 1. derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir. 23.12.2019*dan bu yana Giresun Müzesi Müdürlüğü'ne bağlı olarak hizmet vermektedir.
2014 yılında Ortodoks dünyasının ruhani lideri olarak kabul edilen İstanbul Ortodoks Patrikhanesi Ekümenik Patriği ve İstanbul Başpiskoposu 1. Bartholomeos Doğu Karadeniz seyahati sırasında Trabzon'dan Gümüşhane'ye oradan da Şebinkarahisar İlçemize geçerek Meryemana Manastırı ziyaret ederek beraberindeki din adamlarıyla ayin gerçekleştirmiştir.
Konuya ilişkin olarak:
SORULAR
Manastırın orman parselinde bulunan kısımlarının mülkiyet devri ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne tahsisi yapılmış mıdır?
Manastırın çevre düzenlemesi tamamlanmış mıdır? Bu kapsamda eksikleri nelerdir? Manastır bağlantı yollarının taşıt ve yaya ulaşımı yeterli hale getirilmiş midir?
Toplum Yararına Program kapsamında (TYP), Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) ile Bakanlığınız Personel Genel Müdürlüğü'ne hangi branşlarda kaç personel için talepte bulunulmuştur? Bu kapsamda Manastır kampüsünde kaç personel görev yapmaktadır?
Manastırın resmi açılışı yapılmış mıdır? Tarihi Meryemana Manastırının eksiklerinin giderilerek resmi açılışı ne zaman yapılacaktır?
Diğer ülkelerden özellikle Ağustos Aylarında başta Trabzon Sümela Manastırına ibadet için gelen Ortadoks Rum ve turizm kapsamında yabancı ülke yurttaşlarının ziyaretini cazip hale getirecek ne gibi çalışmalar yürütülmektedir?
Bu mirasın daha çok tanıtılması, ilimizin turizm potansiyeline daha fazla katkı sağlaması için Turizm Rehberlerinde yer alması ve tur şirketleri için cazip hale getirilmesi için neler yapmayı düşünüyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Meryem Ana Manastırı, Giresun ili, Şebinkarahisar ilçesi Sarıyer köyü, 101 ada, 1 parselde bulunmaktadır.
Mülga Maliye Bakanlığı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) tarafından, 6.049.264,20 m? yüzölçümlü 101 ada, 1 parselde Meryem Ana Manastırı'nın içinde bulunduğu 27.500 m"lik alanın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olması nedeniyle Bakanlığımıza tahsisi uygun bulunmuştur.
Anılan Manastır'ın bulunduğu parselin orman vasıflı olduğu, bu nedenle 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 18'inci maddesi gereğince Bakanlığımız adına arkeolojik kazı ve restorasyon yapılabilmesi için izin işlemine konu edilebileceği; bu doğrultuda Manastırın bulunduğu alanın Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce kullanılmasına yönelik gerekli iznin verilmesi hususu Orman Genel Müdürlüğüne bildirilmiştir. Konuya ilişkin işlemler devam etmektedir.
Giresun ili, Şebinkarahisar Meryem Ana Kaya Kilisesi 2011-2012 Yıllara Sâri Restorasyon ve Çevre Düzenleme İşinin ihalesi 14.09.2011 yılında, sözleşmesi ise 28.09.2011 yılında yapılmıştır. Bu süreçte kazı ve temizlik çalışmaları yapılmış, bulunanlar projeye işlenmiş, proje revize edilmiş ve Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce de onaylanmıştır. Restorasyon çalışmaları onaylanan projeler doğrultusunda tamamlanarak kesin kabulü yapılmıştır. Yapılan tüm imalatlar onaylı restorasyon projesi doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.
Meryem Ana Manastırı, Bakanlık Makamının 18.07.2014 tarihli Onayı ile Giresun Müzesi Müdürlüğüne bağlı düzenlenmiş örenyeri olarak ziyarete açılmıştır.
Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Trabzon Bölgesel Turist Rehberleri Odasına kayıtlı eylemli 154, eylemsiz 34 olmak üzere toplam 188 turist rehberi bulunmaktadır. 6326 sayılı Kanun'da 27 Nisan 2024 tarihli ve 32529 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7500 sayılı Kanun'la yapılan değişikliklerle tüm Türkiye'de olduğu gibi Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren turist rehberi sayısının da artacağı öngörülmektedir.
Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel MüdürlüğüY'ca;
Trabzon Sümela Manastırı'na ibadet için gelen yabancı ülke ziyaretçilerinin Giresun, Şebinkarahisar'da bulunan Meryem Ana Manastırı'nı da ziyaret etmelerini sağlamak ve Manastır'ın bilinirliğini arttırmak amacıyla reklam çalışmaları yapılmaktadır.
Bu kapsamda; 2023 yılında yaklaşık 200 milyon tekil ziyaretçi sayısına ulaşmış olan 81 ilimizin ve 7 bölgenin ayrı ayrı tanıtıldığı GoTürkiye platformunda Giresun ili, kendi sayfası olan giresun.gotürkiye.com sayfası ile 8 farklı dilde tanıtılmaktadır. Bu sayfa içerisinde Gör-Giresun Rotaları ve 48 Saatte Giresun bölümlerinde Meryem Ana Manastırı tanıtılmaktadır.
GoGiresun internet sitesini ziyaret eden kullanıcı sayısını artırmak ve ilin tanıtımını etkinleştirmek amacıyla; Google Display Network (GDN) kullanılarak 2022 yılında 47 ülkede yürütülen dijital kampanyalarla toplam 76,5 milyon gösterim, 2023 yılında 29 ülkede yürütülen dijital kampanyalarla toplam 22 milyon gösterim gerçekleştirilmiştir. 2024 yılı Ocak-Eylül döneminde 6 ülkede yayınlanan dijital banner kampanyaları ile toplam 22,9 milyon gösterim gerçekleştirilmiş; bu kampanyalar kapsamında giresun.gotürkiye.com internet sitesine ziyaretçi sağlanmıştır.
81 ilin turizm ürünlerini tanıtmak üzere İngilizce paylaşım yapan GO markalı, Türkçe paylaşım yapan Gezsen markalı instagram sosyal medya hesapları açılmıştır. Giresun ilinin resmi turizm tanıtım hesabı olan GoGiresun ve GezsenGiresun hesaplarından Meryem Ana Manastırı paylaşımları yapılmaktadır.
İllerin tanıtımı için belirli plan çerçevesinde influencer, basın ve tur operatörü ağırlamaları yapılarak illerin, turizm rehberlerinde ve tur şirketlerinin tur programlarında yer alması için çalışmalar yürütülmektedir. 2022 yılında Giresun ilinde 2 ağırlama gerçekleştirilmiş olup proje kapsamında 5 ülkeden 11 basın mensubu; 2023 yılında 1 etkinlik gerçekleştirilmiş olup 3 ülkeden 8 basın mensubu ağırlanmıştır. 2024 yılı Ocak-Eylül döneminde 4 etkinlik gerçekleştirilmiş olup 15 basın mensubu, 10 tur operatörü, 6 influencer olmak üzere toplam 31 kişi ağırlanmıştır.
Bakanlığımız (Giresun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü)'ca;
Şebinkarahisar Meryem Ana Manastırı Örenyeri'ne Giresun İl Kültür ve
Turizm Müdürlüğünün hazırlamış olduğu Kent Rehberi ve Kent Haritasında yer verilmiştir.
Ayrıca, il tanıtım brifinginde ve ilin sosyal medyadaki tanıtım platformlarında (gezsengiresun, ©giresun, ©türkiyegiresun) tanıtım videolarında, Giresun ilinde düzenlenen tanıtım etkinliklerinde (Fantrip-info vb.) Meryem Ana Manastırı Örenyeri'ne yer verilmektedir.
Meryem Ana Manastırı Örenyeri'nde Toplum Yararına Program kapsamında 1 personel bulunmaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan