Mardin'in Dargeçit ilçesinde gerçekleşen bir olay hakkında yürütülen davaya ilişkin
Kaynak göster
Salihe Aydeniz (DEM Parti), 8 Mayıs 2024 tarihinde 7/11944 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 7 Ağustos 2024).
Salihe Aydeniz (DEM Parti, Mardin). “Mardin'in Dargeçit ilçesinde gerçekleşen bir olay hakkında yürütülen davaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11944, 8 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11944-mardin-in-dargecit-ilcesinde-gerceklesen-bir-olay-hakkinda-yurutulen-davaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cb0f9038-ddf9-44f0-b3fe-018f5920f5e1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük
'ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz
Sâlihhe AYDENİZ TBMM İdari Amiri
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Basına yansıyan bilgilere göre Mardin'in Dargeçit ilçesinde, 29 Ekim 1995 ile 8 Mart 1996 tarihleri arasında 3'ü çocuk 7 sivilin gözaltına alındıktan sonra öldürülmesi ve uzman çavuş Bilal Batırır'ın kaybedilmesine ilişkin görülen Dargeçit JİTEM Davası'nda 18 sanık hakkında 4 Temmuz 2022'de Adıyaman 1'inci Ceza Mahkemesi tarafından beraat kararı verilmiştir. 18 sanık hakkında "Taammüden öldürmek" suçundan açılan davada verilen karara ilişkin İstinaf Mahkemesi'ne yapılan başvuru da reddedilmiştir. Ailelerin itiraz ettiği Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2'nci Ceza Dairesi, yerel mahkemenin kararını "yerinde" görerek istinaf talebi reddetmiştir. İstinaf Mahkemesi'nin kararında ayrıca bir takım düzeltmeler de yapılmıştır. Haklarında beraat kararı verilen sanıklardan Fethullah Çelik'in karardan önce 2018 yılında, Naif Çelik ve Ramazan Savcı'nın ise karardan sonra 2023 yılında 5'er ay arayla öldüğü belirtilmiştir. Bu nedenle 3 isim hakkındaki beraat kararı "düşürülme" olarak değiştirilmiştir.
Davada bugüne kadar yaşanan gelişmelere ve itiraflara rağmen sanıkların tutuksuz yargılanmasına devam edilirken, dosyada yaşanan gelişmelerin başında dönemin Mardin İl Jandarma İstihbarat Şube Müdürü Muhammet Demirel'in şüpheli sıfatı ile verdiği ifade gelmiştir. Demirel, 6 Haziran 2013'te JİTEM'in varlığını itiraf ettiği ifadesinde, "O dönem Mardin İl Jandarma Komutanlığı içerisinde ayrı bir binada "İT" dedikleri jandarma istihbarat timinin olduğunu, bunların hiyerarşik olarak Mardin İl Jandarma Komutanlığı'na değil, Diyarbakır Jandarma İstihbarat Grup Komutanlığı'na bağlı olduklarını, bu timin toplam 5-6 rütbeli personelden oluştuğunu, ayrıca bunların kullandığı sivil elemanların da olduğunu, bu rütbelilerin kendilerine bağlı çalışmadığını ve genelde kod isim kullandıkları için isimlerini ve faaliyetlerini bilmediğini" belirtmiştir.
Mart 2017'de "adresine ulaşılamadığı" iddia edilen dönemin savcısı Adem Kul'un, 21 Temmuz 2016'da Samsun'daki Fethullah Gülen Cemaati soruşturması kapsamında tutuklandığı ortaya çıkmıştır. 18 Ocak 2018 tarihine kadar tutuklu olmasına rağmen "adresine ulaşılamadığı" gerekçesiyle dinlenmeyen Kul, "etkin pişmanlık yasasından" yararlanarak tahliye edilmiş, ancak buna rağmen halen adresine ulaşılamadığı iddia edilmiştir.
Dosyaya eklenen 2 Kasım 1995 tarihli tutanakta silah deposu olduğu bildirilen Ulaş köyü doğusundaki (50-51) koordinatlarından bahsedilirken, Mardin İl Jandarma Komutanlığı söz konusu koordinatların 2 Kasım 1995'teki tutanakta geçen "50-51 koordinatları" ile Nedim Akyön ve Davut Altınkaynak'a ait kemiklerin bulunduğu 2015 tarihli tutanaktaki Ulaş köyündeki Pekurt mağaralarının koordinatlarının aynı olduğunu bildirmiştir.
Beraat kararının gerekçeli kararında Mardin İl Jandarma Komutanlığı tarafından 2015'te dosyaya gönderilen ve "cinayetlerin resmi koordinatları" olarak tanımlanan yazıya değinilmemiştir. Söz konusu kararda Mehmet Tire'nin yaralandığı güne ait tutanaklara dikkat çekilerek, olayın yaşandığı Ulaş köyünün doğusundaki (50-51) koordinatların Nedim Akyön ve Davut Altınkaynak'a ait kemiklerin bulunduğu Ulaş köyündeki Pekurt mağaralarının koordinatları ile aynı olduğu belirtilmiştir. Katledilen ve kemikleri kuyularda bulunan 7 kişinin kemiklerinin delil olarak görülmediği gerekçeli kararda, annesi Hayat Altunkaynak ile gözaltına alınarak annesinin gözü önünde işkence edilen Davut Altunkaynak hakkında "resmi kayıtlarda herhangi bir gözaltı işlemine rastlanmadığı" iddialarına yer verilmiştir. Mahkeme kararının gerekçesinde, "somut delil olmadığı" iddiasında bulunuldu.
Gerekçede "Yapılan yargılama ve toplanan deliller ışığında soyut isnat ve iddialar haricinde, sanıkların atılı suçları kanuni tanıma uygun şekilde işlediklerini tereddütsüz ortaya koyabilecek nitelikte, ceza hükmü kurabilmeye elverişli, her türlü kuşkudan arınmış, somut, kesin, inandırıcı delil elde edilemediğinden, yüklenen suçların sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle müsnet suçlardan ayrı ayrı beraatlarına karar verilmiştir " denilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
29 Ekim 1995 ile 8 Mart 1996 tarihleri arasında 3'ü çocuk 7 sivilin gözaltına alındıktan sonra öldürülmesi ve uzman çavuş Bilal Batırır'ın kaybedilmesine ilişkin görülen Dargeçit JİTEM Davası Bakanlığınız tarafından takip edilmekte midir? Bakanlığınız davaya dahil olmuş mudur?
Davada 18 sanık hakkında 4 Temmuz 2022'de Adıyaman WWinci Ceza Mahkemesi tarafından beraat kararı verildiğinden haberdar mısınız?
Davada bugüne kadar yaşanan gelişmelere ve itiraflara rağmen sanıkların tutuksuz yargılanmasının gerekçesi nedir?
Dönemin Mardin İl Jandarma İstihbarat Şube Müdürü Muhammet Demirel'in şüpheli sıfatı ile verdiği ifadede JİTEM'in varlığını kabul ettiğinden haberdar mısınız?
1990'lı yıllarda birçok faili meçhul cinayetin sorumlusu olduğu bilinen JİTEM'in bu davadaki suçları ve bugüne kadar kapanmış veya devam eden bütün davalardaki suçlarının açığa çıkarılmasına dair bir girişiminiz olacak mı?
Konu Kürt siyasetçiler ve muhalif yurttaşlar olunca eliyle koymuş gibi bulan devlet, dönemin savcısı Adem Kul'u dava sürecinde başka bir davadan, bu ülkenin cezevinde tutuklu olmasına rağmen nasıl bulamamaktadır? Adem Kul'un tutukluluğu sürecinde davaya yönelik ifadesi eden alınmamıştır?
Beraat kararının gerekçeli kararında Mardin İl Jandarma Komutanlığı tarafından 2015'te dosyaya gönderilen ve "cinayetlerin resmi koordinatları" olarak tanımlanan yazıya neden değinilmemiştir? Nedim Akyön ve Davut Altınkaynak'a ait kemiklerinin bu koordinatlarda Obulunması ne gerekçeyle somut delil (oOkapsamında değerlendirilmemektedir?
Annesi Hayat Altunkaynak ile gözaltına alınarak annesinin gözü önünde işkence edilen Davut Altunkaynak hakkında "resmi kayıtlarda herhangi bir gözaltı işlemine rastlanmadığı" dile getirilmektedir. Aynı davada JİTEM'i tanımlayan ifadelerde "genelde kod isim kullandıkları için isimleri ve faaliyetleri bilinmeyen " kişilerin bu cinayetleri işlediğine dair muhtemel gerçek neden görmezden gelinmektedir? Dava dosyası neden bu kapsamda genişletilmemektedir?
Dönemin Dargeçit İlçe Jandarma Komutanı Mehmet Tire'ye dava ifadelerinde geçen JİTEM beyanı sorulmuş mudur? Mehmet Tire, bu dönemde işlenen suçlara dair somut deliller olmasına rağmen hangi gerekçeyle beraat etmiştir?
Bu davada etkin soruşturma yürütülmemesinin ve somut delillerin görmezden gelinmesinin sebebi nedir? Devlet faili meçhul suçları örtbas mi etmektedir?
Vekili olduğum Mardin ilinde 90'lı yıllar boyunca işlenmiş kaç faili meçhul cinayet vardır? Bu cinayetlerin kaçının davası davacıların lehine sonuçlanmıştır? Kaçı delil yetersizliğinden kapatılmıştır?
Türkiye'de 90'lı yıllar boyunca işlenmiş kaç faili meçhul cinayet vardır? Bu cinayetlerin kaçının davası davacıların lehine sonuçlanmıştır? Kaçı delil yetersizliğinden kapatılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1432549 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Mardin Milletvekili Salihe Aydeniz tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/11944 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden İXC IntO - zciTbâz - F48agAn - EL177/A: ik erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI ira zer m Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-559-3356/4829 pi Konu : Yazılı soru önergesi ANMA
Sayın Salihe AYDENİZ Mardin Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/11944 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinin birinci fıkrasında, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri; ikinci fıkrasında, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Belirtilen hükümler çerçevesinde, Anayasanın 9 ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce verilen ara karar, karar ve hükümlerin hukuki dayanakları ile gerekçelerine dair Bakanlığımızda bilgi bulunmadığı gibi, sözü edilen karar ve hükümlerin olağan yargısal denetimi, başvuru usulü ve şartları ilgili kanunlarda gösterilen yargı mercilerine aittir.
1. Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 13/06/2024 tarihli cevapta; soru önergesinde belirtilen olaya ilişkin olarak yürütülen soruşturmalar neticesinde düzenlenen iki ayrı iddianameyle Midyat Ağır Ceza Mahkemesine açılan kamu davalarının aralarındaki fiili ve hukuki irtibat nedeniyle birleştirildiği, kamu güvenliği nedeniyle davanın Adıyaman Ağır Ceza Mahkemesine nakledildiği, yargılama neticesinde verilen kararın istinaf kanun yolu incelemesinin devam ettiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan