Bitlis'teki engelli bireylerin sayısına ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 71 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 64 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Semra ÇAĞLAR GÖKALP Bitlis Milletvekili
Bakanlığınızın yayınladığı Ekim 2023 Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni'inde ifade edildiği üzere Ulusal Engelli Veri Sisteminde İkamet Adresi İline göre engelli nüfus oranlarının en fazla olduğu iller Dersim, Bartın, Artvin, Ardahan, Bingöl ve Bitlis'dir. "Yine aynı bültene göre Bitlis'te 4.159 evde bakım yardımı alan kişi vardır ve nüfusa göre bu yardımı alan engelli sayısının en fazla olduğu 5 ilden biri de Bitlis"tir. 2022 Sayılı Muhtaçlık yasası gereği Ocak 2024 itibariyle Yaşlılık (65 yaş üstü) aylığı 3.504 TL, engelli bireylerden 9040 ve 69 arasında engelli raporu alanlar 2.797 TL, 9670 oranında engelli raporu olanlar ise 4.196 TL engelli aylığı almaktadır. Evde ağır engelli bakımı yapan kişilere ise sadece 7.608 TL bakım aylığı ödenmektedir. Bu ödenek miktarları enflasyon karşısında aşınmış ve alım gücü kalmamıştır. Hem çalışan olmayan hem de destek almayan engelli yurttaşların bu ağır yoksulluk, işsizlik ve gelirsizlik koşullarında ortaya çıkan ekonomik kriz, kur şokları engellileri için yaşam koşullarını zorlaştırmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bitlis'te ekonomik koşulların yetersizliği ile birlikte özellikle engelli bireylerin ihtiyaçlarını karşılayamaması en büyük sorunlardan birisidir. Zaten açlık sınırının oldukça altında kalan engelli aylıkları ile bakım aylıkları hızla artan enflasyon koşullarında hızlı bir şekilde erimiş, gelinen aşamada oldukça yetersiz hale gelmiştir.
Engellilik, özellikle kadınların hiçbir şekilde dışında kalamadığı bir sorundur. Zira engelli olanın ya kendisi kadındır ya da engelli bakımından sorumlu kişidir. Kadına şiddetin yaygın olduğu ülkede engelli kadınların bu durumdan daha çok etkilendiklerini tahmin etmek zor olmasa gerek. Bu nedenle söz konusu engelli kadınlar olunca kadın sığınma evlerinin önemi çok daha farklı bir anlam kazanmaktadır. Kadın sığınma evlerinin engelli kadınların ihtiyaçları gözetilerek, erişilebilir hale getirilmesi, engelli çocukların anneleri ile birlikte kalacakları sığınma evleri ve annelerin ihtiyaç duydukları zaman aralıklarında hizmet verebilecek gündüz destek merkezlerinin kurulması acil bir zaruriyettir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bitlis'te engelli bireylerin oranın yüksek olması hakkında bakanlığınızca herhangi bir araştırma yapılmış mıdır? Yapılmışsa hangi sonuçlara ulaşılmıştır?
Önergeye cevap verildiği tarih itibariyle Bitlis'te yaşayan engelli yurttaşların sayısı kaçtır? Bitlis'teki engelli bireylerden kaçı kadındır?
Bitlis'te bakım hizmeti almakta olan kaç yurttaşımız bulunmaktadır?
Bakım hizmeti alanların kaçı kadındır?
Bitlis'te yaşlı bakım hizmeti alan ve evde bakım hizmeti alan kişi sayısı kaçtır? Evde yaşlı bakım hizmeti alan kaçı kadındır?
Bitlis'te yaşayan engelli yurttaşlara 2023 yılında yapılan ödeme miktarı ne kadardır?
Bitlis'te bulunan kamu kurumlarında kaç engelli kadrosu bulunmaktadır? İstihdam edilen engelli bireylerden kaçı kadındır? Bu kadroların kaçı boş durumdadır?
Bitlis'te kaç engelli bakım merkezi bulunmaktadır? Mevcut engelli bakım merkezlerinin toplam kaç kişilik kapasitesi vardır?
Bitlis'te kaç 0-36 aylık çocuk, kaç okul öncesi çocuk ve kaç engelli çocuk vardır? Bu çocuklardan kaçına eğitim ve bakım hizmeti verilmektedir?
Bitlis'te tekerlekli sandalye ihtiyacı olup birimlerinize başvuran engelli sayısı kaçtır? Söz konusu başvuruculardan kaçının tekerlekli sandalye ihtiyacı karşılanmış kaçının karşılanmamıştır?
Bitlis'te habilitasyon ve rehabilitasyon hizmeti alan engelli sayısı kaçtır? 2015 yılından bugüne yıllara göre hangi oranda değişmiştir?
Bitlis'te kaç kadın sığınma evi bulunmaktadır? Sığınma evlerinin kaçı engelli kadınların ihtiyaçları gözetilerek dizayn edilmiştir? Sığınma evlerinde kaç engelli kadın bulunmaktadır?
Bitlis'te sığınma evleri engelli çocukların anneleri ile birlikte kalacakları şekilde dizayn edilmiş midir? Sığınma evlerinde engelli çocuklarıyla birlikte kalan kadın var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Bitlis Milletvekili Sayın Semra ÇAĞLAR GÖKALP tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/12097 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
EDENE
Bitlis Milletvekili Sayın Semra ÇAĞLAR GÖKALP'a Ait 7/12097 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız engelli bireyler ve ailelerinin güçlendirilmesi ve yaşam standartlarının iyileştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütmekte, engelli bireylerin istihdamına ve toplumsal hayata etkin olarak katılımına büyük önem vermektedir.
Türkiye genelinde engelli bireylerin il bazında dağılımını tahmin eden son araştırma "2011 Nüfus ve Konut Araştırması" dır. Araştırma; Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'nden (ADNKS) elde edilemeyen verileri il düzeyinde sağlamak amacıyla 3 Ekim-31 Aralık 2011 tarihleri arasında, örnekleme yöntemiyle seçilmiş sayım bölgelerindeki yaklaşık 2,2 milyon haneyle ve tam sayım yöntemiyle kurumsal yerlerde bulunan tüm kişilerle yapılmıştır. Bu kapsamda engellilere ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) internet sayfasında yayımlanmaktadır.
Sağlık Bakanlığı tarafından verilen Engelli Sağlık Kurulu Raporlarını esas alan "Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde yer alan verilere göre Mayıs 2024 itibarıyla Ulusal Engelli Veri Tabanına kayıtlı 9640 ve üzeri engel oranına sahip, Bitlis'te yaşayan engelli sayısı 30.700"dir.
Bitlis ilinde Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren 63 kapasiteli Bitlis Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezinde, 18 ve üzeri yaş grubunda olan bedensel ve zihinsel engelli 52 bireye yatılı bakım hizmeti sunulmakta olup bu merkezde gündüz bakım hizmeti de verilmektedir.
Bakanlığımızca yürütülen evde bakım hizmetinden yararlanan kişi sayısı ilişkin veriler Bakanlığımız internet sayfasında https://aile.gov.tr/sgbd/istatistik-sayfalari/il-verileri/ linkinde yayımlanan 81 İl Bilgilendirme Kitapçığında yer almaktadır.
Bitlis'te kamu kurum kuruluşlarında 327 engelli birey memur kadrosunda çalışmakta olup çalışan engellilerden 45'i kadındır.
Bitlis ilinde Bakanlığımıza bağlı | kadın konukevi hizmet vermektedir. Engelli kadınların konukevi başvuruları, Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmeliğin 13/1-(e), 13/1-(ğ) ve 13/1-(h) maddeleri kapsamında değerlendirilmektedir. 2023 yılında Bitlis Kadın Konukevi'nden toplam 6 engelli kadın hizmet almıştır. 2024 yılında Bitlis Kadın Konukevi'ne engelli kadın başvurusu olmamıştır. Kadın konukevlerinin fiziksel özellikleri, hizmet alan kadın ve beraberindeki çocukların gereksinimleri gözetilerek düzenlenmektedir.
Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında 9040 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9040 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
Öte yandan Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan