Ülkemizdeki tiftik keçisi varlığının azalmasına ilişkin
Kaynak göster
Ünal Karaman (AK Parti), 22 Mayıs 2024 tarihinde 7/12197 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 25 Haziran 2024).
Ünal Karaman (AK Parti, Konya). “Ülkemizdeki tiftik keçisi varlığının azalmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12197, 22 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12197-ulkemizdeki-tiftik-kecisi-varliginin-azalmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bc1057e-4131-42c9-8694-018fa47be50b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 34 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Anadolu coğrafyasına özgü bir keçi türü olan Tiftik (Ankara) Keçisinden elde edilen tiftik üretimi, ülkemizde son yıllarda ciddi şekilde azalmıştır. 1980'li yıllarda ülkemizde beslenen 4 milyon Ankara keçisinden yılda 6 bin ton tiftik üretilmekteydi. Ancak günümüzde keçi sayısı 100 bine, tiftik üretimi ise 400 tona kadar düşmüştür. Mevcut keçilerden gerekli verimin alınmaması da bir diğer sorundur.
En değerli tekstil hammaddeleri arasında yer alan tiftik üretimi Türk topraklarında doğmasına rağmen bugün rekabetçiliğini başka ülkelere kaybettiğimiz bir ürün olarak karşımıza çıkmaktadır. Basında yer alan haberlere göre ülkemizde kalan son 85 bin tiftik keçisinin 2 bini Kazakistan'a satılmış olup 20 bin tanesinin daha satılması gündemdedir. Bu durum elimizdeki tiftik keçisi varlığının 9025'inin yurtdışına çıkartılması ve kendi elimizle yeni bir rakip oluşturmamız anlamına gelecektir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ülkemiz için büyük öneme sahip, milli bir değerimiz olan tiftik keçilerinin sayılarının artırılması ve tiftik üretiminin daha verimli hale getirilmesi besicilerimiz ve ülke ekonomimiz için çok büyük öneme sahiptir.
Bu bilgiler çerçevesinde;
I. Türkiye olarak 1900'lü yıllar boyunca tiftik üretiminde lider konumda iken günümüzdeki bu gerileyişin sebebi nedir? Ülkemiz neden tiftikte ithalatçı konuma düşmüştür?
SORULAR
Ülkemizdeki tiftik keçisi varlığı ne gerekçe ile bu kadar azalmıştır?
Son 10 yılda ülkemizde kaç tiftik keçisi yurtdışına satılmıştır?
Basında yer alan toplamda 22 bin tiftik keçisini bulacağı söylenen satışla ilgili Bakanlığınızın bir bilgisi var mıdır?
Ülkemizde tiftik keçisi sayısını arttırmaya yönelik Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
Ülkemizdeki tiftik keçisi besicilerini desteklemeye yönelik Bakanlığınızın ne gibi çalışmaları vardır? Bakanlığınız mevcut destekleri artırma hususunda bir çalışma yapmakta mıdır?
Bakanlığınız tiftik keçilerinin sağlıklı bir şekilde beslenebileceği meralar konusunda hangi çalışmaları yapmaktadır?
Tiftik kırkımı ve kırkım sonrasında sınıflandırarak tasnifi konusunda yetiştirici eğitimi yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımız tarafından tiftik keçisi yetiştiriciliğine özel önem verilmekte olup Ankara Keçisinin sahip olduğu bu kültürel değer ülkemiz için bir gurur kaynağıdır. Bu kapsamda Bakanlığımız tarafından son yıllarda uygulanan projelerle ve verilen desteklemelerle birlikte ülkemizde tiftik keçisi yetiştiriciliğinde, üretiminde ve kalitede gözle görülür bir artış sağlanmıştır.
Bakanlığımızca yürütülen destek ve hibe uygulamaları sayesinde, 2023 yılında tiftik keçisi sayısı 210.184 başa yükselirken tiftik üretimi de 347 tona yükselmiştir.
TÜİK verileri incelendiğinde ülkemiz tiftik üretiminde ihracatçı konumunda bulunmaktadır.
Bakanlığımızca, ülkemizdeki tiftik keçisi popülasyonunun *676'sının bulunduğu Ankara ilimizde, "Ankara Keçisi Yetiştiriciliğinin Geliştirilmesi Projesi" ile işletme verimliliğinin ve Ankara Keçisi sayısının artırılması, tiftik kayıplarının önlenmesi ve tiftik kalitesinin artırılması amaçlanmaktadır. Proje kapsamında yetiştiricilere, 1.243 baş damızlık genç teke dağıtımı, 161 adet elektrikli kırkım makinası ile 9 adet seyyar ektoparaziter yıkama havuzu dağıtımı yapılmış olup proje devam etmektedir.
Bakanlığımız tarafından tiftik üretimi desteği; hayvancılığın geliştirilmesi, üretimin artırılması ve sürdürülebilirliğin sağlanması, hayvan genetik kaynaklarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla uygulanmaktadır. Tiftik üretimi desteği kapsamında 2020 yılında; e Oğlak tiftiğine 30 TI ./kg, e Anamal tiftiğine 28 TI /kg,
Tali tiftiğine 20 TL/kg olmak üzere 4.853.262 TL destek verilmiş, 2023 yılında ise;
Oğlak tiftiğine 140 TL/kg,
Anamal tiftiğine 120 TL./kg,
Tali tiftiğine 50 TI /kg,
Sözleşmeli üretim yapan yetiştiricilere 20 TL/kg olmak üzere 24.620.244 TL destekleme ödemesi yapılmıştır.
Bakanlığımız tarafından tiftik yetiştiricilerine özellikle son yıllarda 90100'e varan prim ve destekleme artışı sağlanmıştır. 2023 yılında tarımsal destek mevzuatı kapsamında anaç koyun ve keçi desteğine ilave olarak ödenen tiftik keçisi destek tutarı 3.242.920 TL'dir.
Bakanlığımızın uygulamış olduğu projeler ile birlikte tiftik yetiştiriciliği yapan üreticilere bakım, besleme ve kırkım ile ilgili uygulamalı eğitimler verilmektedir. Ayrıca il tarım ve orman müdürlüklerimiz ve halk eğitim merkezleri iş birliği ile birlikte eğitim çalışmaları yürütülmektedir.
"Kadın Eliyle Bir Tarih Dokunur-Sof Dokuyan Kadınlar" projesi kapsamında MEB eğitim modülü oluşturularak, 18-50 yaş aralığında 39 kadın çiftçiye tiftiğin işlenmesi, uygulamalı sof dokumacılığı, dokumaların modern çizgilerle birleşmesi, girişimcilik, pazarlama ve kooperatifçilik konusunda eğitimler verilmiştir. İki ayrı bölgede (Nallıhan ve Güdül) kurulu tiftik işleme ve sof dokuma atölyelerinde 18 kadın istihdam edilmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan