Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 17 Temmuz 2025 tarihinde 7/30906 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 15 Ekim 2025).
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30906, 17 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30906-bolu-f-tipi-yuksek-guvenlikli-kapali-ceza-infaz-kurumunda-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b1054c33-67d9-4269-b6c5-01981c63f42c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 90 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ömer Faruk HÜLAKÜ Bingöl Milletvekili
Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda tutulan mahpusların, kitaplara ve yayınlara erişim hakkının ciddi biçimde engellendiği yönünde mahpus beyanları vardır. Mahpuslara kişisel olarak bulundurabilecekleri kitap sayısının üç ile sınırlandırıldığı; cezaevi kütüphanesinden en fazla dört kitabın, 15 gün içinde iade koşuluyla verildiği ifade edilmektedir; ancak kitap değişim sürecinin iki aya kadar uzadığı ve bu durumun özellikle araştırma, yazı ve çeviri faaliyeti yürüten mahpusların üretimini engellediği belirtilmiştir. Ayrıca, üzerinde çalışılan notlara, ajandalara ve yazı taslaklarına cezaevi aramaları sırasında açıklama yapılmaksızın el konulduğu aktarılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Muhalif içerikli yayınlara, özellikle Yeni Özgür Politika, Ronahi, Evrensel, Demokratik Modernite gibi süreli yayınlara, cezaevi idaresi tarafından herhangi bir yasak kararı bulunmaksızın keyfi biçimde izin verilmediği bildirilmektedir. Örneğin, mahpus Mehmet Akpolat'ın iki Kürtçe kitabına cezaevi yönetimi tarafından keyfi biçimde el konulduğu; bu kitaplardan birinin tercüman bulunamadığı gerekçesiyle gönderilmediği, diğerinin ise açıklama yapılmaksızın alıkonulduğu ifade edilmiştir.
Tüm bu uygulamalar, Anayasa'nın 25. ve 26. maddelerinde yer alan düşünce ve ifade özgürlüğü ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi kapsamındaki bilgiye erişim ve fikir yayma özgürlüğünü ihlal etmektedir. Cezaevi idaresi yalnızca mahkeme kararı ya da açık yasal gerekçelerle yayınlara müdahale edebilir; aksi durumda yapılan her türlü sınırlama keyfi, hukuksuz ve orantısızdır.
Bu bağlamda:
2)
3)
4)
SORULAR
Bolu F Tipi Cezaevi'nde mahpuslara kişisel olarak yalnızca üç kitap bulundurma sınırı getirilmesinin yasal dayanağı nedir?
Cezaevi kütüphanesinden alınan kitapların 15 gün içinde iade şartı ve değişim süresinin iki aya kadar uzaması konusunda Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu uygulamaların iyileştirilmesine yönelik bir çalışma planınız var mıdır?
Mahpuslara ait ajanda, defter, not ve yazı taslaklarına herhangi bir suç unsuru bulunmadan el konulmasının gerekçesi nedir?
Bolu F Tipi Cezaevi'nde Yeni Özgür Politika, Ronahi, Evrensel ve Demokratik Modernite gibi muhalif basın yayınlarının dağıtımına yönelik getirilen fiili yasaklama kararının idari ya da yargısal bir dayanağı var mıdır? Varsa gerekçesi nedir?
2023 ve 2024 yıllarında Bolu F Tipi Cezaevi'nde kitap, yayın, ajanda veya notlara el konulması gerekçesiyle Bakanlığınıza yapılan başvuru ya da şikâyet sayısı kaçtır?
Bunların kaçı hakkında soruşturma açılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1669862 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30906 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden /NuNKnc - cTScGSe - 2zY5NNH - dgAvlY- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-1272-4416/6147 Konu : Yazılı soru önergesi 42 48. 0025
Sayın Ömer Faruk HÜLAKÜ Bingöl Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30906 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
11- Süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 62. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında hükümlünün, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahip olduğu; ikinci fıkrasında resmi kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Z lg ZIJIGK - 5/ 15KIN - Jg9HM8 L - 3901H0- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü yasaklanmamış olması koşuluyla, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınların, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verileceği; eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitaplarının denetime tâbi tutulamayacağı; üçüncü fıkrasında kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayının hükümlüye verilmeyeceği; dördüncü fıkrasında ilan ve reklamın geçici süreyle kesilmesi hâli dışında Basın İlân Kurumu aracılığıyla resmi ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazetelerin, ceza infaz kurumuna kabul edilmeyeceği, yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığının yetkili olduğu hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
I1I- Arama, 5275 sayılı Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.
Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.
Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecrek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.
IV- Bolu Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 30/07/2025 tarihli cevapta; Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Z lgz JGK - 5/15KIN - Jg9HM8L - 3901H0- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan