Çocuk evliliklerinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Mehmet Satuk Buğra KAVUNCU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/12235 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

İstanbul Milletvekili Sayın Satuk Buğra KAVUNCU/'ya Ait 7/12235 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metini

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla, çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımızca çocuğa yönelik her türlü istismarla etkin mücadele edilmektedir. Bir çocuğun bile istismara uğramaması için çalışmalarımız devam etmektedir.

Ülkemizdeki evlilik yaşına ilişkin hükümler 4721 sayılı Medeni Kanunun 124 üncü maddesinde düzenlenmiştir.

Evlilik yaşı ile ilgili veriler, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'nden (MERNİS) elde edilmekte, ilgili istatistikler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından belirli dönemlerde yayımlanmaktadır.

Bakanlığımız çalışmaları sonucunda, yıl bazında evlenme oranlarındaki güncel değişimler ve iyileşme oranları TÜİK verilerine yansımış olup belirli dönemlerde yayımlanan istatistiklerde ilgili verilere ulaşılabilmektedir.

Bu veriler ışığında; bir yıl içinde kız çocuklarının evlenme sayısında 1.049 kişi ile 909 oranında, 2002'den bu yana ise "675 oranında azalma kaydedildiği görülmektedir.

Erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele çok boyutlu, çok disiplinli ve çok taraflı yaklaşım gerektirdiğinden, Bakanlığımız tüm tarafların iş birliği ile çalışmalarını gerçekleştirmektedir. Bakanlığımız tarafından erken yaşta ve zorla evlilik oranlarının yüksek olduğu illere yönelik İl Eylem Planları kapsamındaki çalışmalarda:

Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planları erken yaşta ve zorla evliliklerin yüksek olduğu ve depremden dolayı artma riski olan toplam 29 ilde yürürlüktedir.

Depremin ardından 81 İl Müdürlüğümüzde depremzede vatandaşlara yönelik erken yaşta ve zorla evlilikler kapsamında farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planlarında bilinçlendirme ve farkındalık çalışmaları, erken yaşta ve zorla evliliklerin araştırılması, görsel yazılı materyal hazırlanması, kız çocuklarının rol model kadınlarla buluşmalarının gerçekleştirilmesine yönelik hedef ve faaliyetlere yer verilmiştir.

Bakanlığımız ile Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) arasında dezavantajlı çocukların korunması, gelişim ve katılım haklarından yararlanabilmelerinin güçlendirilmesi amacıyla 2018 yılından itibaren ortak çalışma planları imzalanmakta olup Kadının Statüsü Genel Müdürlüğünün görev alanına ilişkin olarak erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesine yönelik faaliyetlerde: e Ortak Çalışma Planları kapsamında, Bakanlığımızın hem merkez hem de taşra birimlerinde konuya ilişkin düzenli eğitimler ogerçekleştirilmektedir. e Ayrıca, Bakanlığımız, Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğünde görevli yaklaşık 1.350 kamu personeline kadına yönelik şiddetle mücadele ve erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele eğitimleri verilmiştir. e Bakanlığımız taşra teşkilatında görev yapan ve eğitici eğitimi alan personelin uygulayacağı yaygınlaştırma eğitimleri kapsamında kullanılacak eğitim materyalleri hazırlanmıştır.

Bakanlığımız tarafından IPA-II kapsamında yürütülen "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi için Teknik Yardım Projesi"nde "erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesi" proje amaçlarından biri olarak sayılmıştır. Bu proje kapsamında, erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesi konusunda bir eğitim modülü hazırlanmıştır. Projede, farklı hedef gruplarına yönelik farkındalık materyalleri ve kamuoyuna yönelik kamu spotları hazırlanmaktadır.

Erken yaşta ve zorla evliliklerin önüne geçilmesinde Bakanlığımızca gerçekleştirilmekte olan birincil önleme faaliyetleri önemli bir yere sahiptir. Bu konuda toplumun geniş kesimlerine ulaşmaya yönelik çalışmalarımızda, Diyanet İşleri Başkanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı önemli paydaşlarımızdan olup ilgili diğer kurumlarla da farkındalık oluşturma çalışmalarımıza önem verilmektedir.

Diğer taraftan, Bakanlığımıza intikal eden çocuğun ihmali ve istismarı ile ilgili herhangi bir bilgi veya ihbarda anında harekete geçilerek çocuklar ve aileleri hakkında gerekli sosyal inceleme yapılmakta ve uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılmaktadır. Çocukları istismar eden kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmakta ve Bakanlığımızca olay yakından takip edilerek davalara müdahil olunmaktadır.

Mağduriyeti sebebiyle haklarında bakım tedbiri kararı verilen çocuklarımıza korunma, bakım ve psikososyal destek hizmeti vermek üzere Çocuk Evleri Sitelerimiz ihtisaslaştırılmıştır. İhtisas kuruluşlar çocukların temel gereksinimlerini karşılamak; fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, uygun ise aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir.

İstismara uğrayan ya da uğradığı düşünülen çocukların ikincil örselenmelerini önlemek amacıyla adli görüşmeleri ile adli ve psikiyatrik muayenelerinin yapıldığı, sosyal gereksinimlerinin karşılandığı Sağlık Bakanlığına bağlı Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) kurulmuştur.

Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan