Çocuk evliliklerinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. YAN

Av/Sevda Erdan Kılıç İzmir Milletvekili

Çocukların evlendirilmesi; ulusal ve uluslararası hukuk bakımından çocuk istismarı niteliği taşıyan, çocukların eğitim, sağlık, gelişim ve yaşam haklarını ağır biçimde ihlal eden bir insan hakları sorunudur. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme uyarınca devletin, çocukları her türlü istismar ve ihmalden koruma yükümlülüğü bulunmaktadır. Buna karşın ülkemizde çocuk yaşta evliliklerin önlenmesine yönelik politikaların yetersiz kaldığı; koruyucu ve önleyici mekanizmaların etkili biçimde işletilmediği, çocukların aileleri ve çevreleri tarafından evliliğe zorlandığı vakaların sürdüğü görülmektedir. Resmi nikâh yoluyla ya da fiilen gerçekleşen çocuk evlilikleri, çoğu zaman cezasızlıkla sonuçlanmakta; kamu otoritelerinin ihmal ve eylemsizliği nedeniyle çocuklar devletin koruma yükümlülüğünden fiilen yararlanamamaktadır. Bu çerçevede çocuk evliliklerinin boyutunun, nedenlerinin ve bu alanda yürütülen kamu politikalarının etkinliğinin ortaya konulması zorunludur.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. Son 10 yıl içerisinde, Türkiye genelinde 18 yaşından küçük çocukların taraf olduğu evlilik sayısı kaçtır? Bu evliliklerin yaş (17 yaş dahil), cinsiyet, il ve ilçe bazında dağılımı nedir?

2. Aynıdönemde, resmi nikâh olmaksızın fiilen gerçekleştiği tespit edilen çocuk evliliği sayısı kaçtır? Bu evliliklere ilişkin Bakanlığınızca yürütülen işlemler nelerdir?

3. Çocuk evliliği riski altında olduğu tespit edilen çocuk sayısı kaçtır? Bu çocuklardan kaçı için sosyal hizmet müdahalesi, koruyucu ve önleyici tedbir ya da geçici koruma sağlanmıştır?

4. Son 5 yıl içerisinde çocuk evliliklerine ilişkin olarak;

   a) Alo 183 ve benzeri ihbar mekanizmalarına yapılan başvuru sayısı kaçtır?

   b) Bu başvuruların kaçı işleme alınmış, kaçı sonuçlandırılmıştır?

5. Çocuk evliliklerine ilişkin olarak son 5 yılda; Kaç olay hakkında Cumhuriyet savcılıklarına bildirim yapılmıştır? Kaç dosyada adli süreç başlatılmıştır?

6. Çocuk evliliklerinin gerçekleşmesinde ihmali ya da kusuru bulunan kamu görevlileri hakkında son 5 yılda idari soruşturma açılmış mıdır? Açıldıysa sonuçları nelerdir?

7. Bakanlığınız tarafından çocuk evliliklerini önlemeye yönelik yürütülen ulusal ya da bölgesel eylem planları var mıdır? Varsa bu planların hedefleri, uygulama süresi ve etki değerlendirme sonuçları nelerdir?

8. Çocuk evliliklerinin yoğun olarak görüldüğü iller için özel bir risk haritası ve önleyici politika seti oluşturulmuş mudur? c.

9. Bakanlığınızın 2026 yılı bütçesinde, çocuk evliliklerinin önlenmesine yönelik ayrılmış özel bir bütçe kalemi bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa tutarı nedir?

10. Mevcut politikaların çocuk evliliklerini önlemede yetersiz kaldığı yönündeki eleştiriler karşısında Bakanlığınızca yeni bir düzenleme veya politika değişikliği planlanmakta mıdır?

    ".26 Ocak 2026 Sn: 16562 29484