TPAO tarafından Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Ağaçlıdere Mahallesi'nde açılacak petrol tespit kuyusuna ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 24 Mayıs 2024 tarihinde 7/12270 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 88 gün sonra, 20 Ağustos 2024).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “TPAO tarafından Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Ağaçlıdere Mahallesi'nde açılacak petrol tespit kuyusuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12270, 24 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12270-tpao-tarafindan-diyarbakir-in-sur-ilcesine-bagli-agaclidere-mahallesi-nde-acilacak-petrol (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0ee07c26-82a5-4f90-b7bd-018fb930e527
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 88 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 81 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)TBMM , HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI rh 90h405,202 1. NN 1 9 9 70
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98"inci İçtüzüğün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak. —, cevaplandırılmasını arz ederim. va li
Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili
Basına ve kamuoyuna yansıyan haberlere göre Türkiye Petrolleri A. O (TPAO) Batman Bölge Müdürlüğü tarafından Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Ağaçlıdere Mahallesi sınırları içerisindeki 50 bin metrekarelik alanda bir adet tespit kuyusu açılarak petrol aranacağı belirtilmektedir. Açıklanan bilgilere göre ARİ/TPO/K/L44/C4-1 ruhsat numaralı şahıs arazisi içinde Döner (Rotary) Sondaj tekniği ile Soğanlı-1 tespit kuyusu açılacağı, 9 milyon lira bedelli proje için sismik çalışmalar sonucunda açılacak kuyularda yapılacak sondaj işlemi ile petrol kaynağı tespiti yapılacağı ve tesiste herhangi bir üretim yapılmasının amaçlanmadığı belirtilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır'ın Sur ilçesi Ağaçlıdere Mahallesi'nde petrol arama çalışmaları için belirlenen alanda ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) raporu hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa bu raporun sonuçları nelerdir ve halkla paylaşılmış mıdır?
ARİ/TPO/K/L44/C4-1 ruhsat numaralı sahada yapılacak petrol arama çalışmalarının çevreye ve bölgedeki tarım arazilerine etkileri konusunda ne tür önlemler alınmıştır?
Döner (Rotary) Sondaj tekniği ile yapılacak sondaj işlemlerinin yer altı su kaynaklarına ve çevreye olası etkileri değerlendirilmiş midir? Bu konuda alınacak önlemler nelerdir?
Sondaj işlemleri sırasında kullanılacak kimyasalların çevreye ve insan sağlığına zarar vermemesi için hangi tedbirler alınmaktadır? Bu kimyasalların kontrolü ve denetimi nasıl yapılacaktır?
Proje kapsamında yerel halkın bilgilendirilmesi ve katılımı sağlanmış mıdır? Yerel halkın endişeleri ve talepleri dikkate alınarak ne tür adımlar atılmıştır?
Sismik çalışmaların ve sondaj işlemlerinin yerel ekosistem ve hayvanlar üzerindeki olası etkileri konusunda hangi bilimsel çalışmalar yapılmıştır?
Petrol arama çalışmalarının yapılacağı alanda herhangi bir arkeolojik veya kültürel miras unsuru bulunmakta mıdır? Bu konuda ilgili kurumlarla iş birliği yapılmış mıdır?
Projenin ekonomik maliyeti ve getirisi hakkında hangi değerlendirmeler yapılmıştır? Bölge ekonomisine katkısı nasıl olacaktır?
Petrol arama çalışmalarının başarısız olması durumunda, bölgenin rehabilitasyonu ve eski haline getirilmesi için hangi planlar yapılmıştır?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın, bu ve benzeri projelerde çevreye ve insan sağlığına duyarlılık konusundaki genel politikaları ve uygulamaları nelerdir?
Diyarbakır"da Türkiye Petrolleri tarafından kaç sondaj kuyusu açılmıştır?
Diyarbakır'da ne kadarlık bir ham petrol rezervi olduğu düşünülmektedir?
Diyarbakır'da hali hazırda üretim yapan bir sondaj kuyusu var mıdır? Var ise kaç tanedir? Bu kuyulardan aylık ne kadarlık bir üretim yapılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO !
282 |! 70220
Diyarbakır ilimizde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından 458 adet kuyu açılmış olup, bu ilimizde 2024 yılı Nisan ayı sonu itibarıyla 100 milyon varil ham petrol rezervi bulunduğu değerlendirilmektedir.
Yine Diyarbakır ilimizde halihazırda 342 adet kuyuda ham petrol üretimi gerçekleştirilmektedir. 2024 yılı Nisan ayının aylık üretimi ise 626.233 varildir.
Sondaj faaliyetlerine başlamadan önce faaliyette bulunacak şirket tarafından projenin çevresel etkilerini anlatan ve gerekli tedbirlerin alınacağına yönelik taahhütleri içeren Proje Tanıtım Dosyası (PTD) hazırlanmakta olup, hazırlanan bu dosya kuyuların bağlı bulunduğu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerinin onayına sunulmakta ve bu idarelerden onay alınmadan faaliyetlere başlanamamaktadır. Bu çerçevede ÇED süreçleri 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10'uncu maddesi ve Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmektedir.
Çevre ve tarım arazilerine yönelik önlemlere ilişkin olarak ayrıca "Kuyu Programı ve Türk Petrol Kanunu Uygulama Yönetmeliği"nin (Yönetmelik) 46'ncı maddesinde; "Petrol hakkı sahipleri, petrol işlemlerinin her safhasında; petrol varlığının korunması, savurganlığın önlenmesi, petrol sahalarının iyi niyetle işletilmesi iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ile çevrenin ve kültür varlıklarının korunmasına ilişkin mevzuata uygun olarak gerekli önlem ve tedbirleri almakla yükümlüdürler. İnsan sağlığını tehlikeye sokacak, doğaya, çevreye ve kültür varlıklarına zarar verecek şekilde faaliyette bulunamazlar." şeklinde düzenlemeye yer verilmekte olup, yanı sıra mezkur Yönetmeliğin eklerinde de alınması gereken önlemler detaylandırılmış ve Petrol Hakkı sahiplerinin meri mevzuatta belirlenen hükümler doğrultusunda petrol arama faaliyetlerini gerçekleştirebileceği hükme bağlanmıştır.
Bununla birlikte mezkur Kanunun 40"ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan; "Petrol hakkı sahibi ve yüklenicileri tarafından yürütülen petrol işlemleri her safhasında Genel Müdürlük personeli tarafından izleme ve yerinde denetime tabi tutulabilir." hüküm gereğince hem petrol hakkı sahibi şirketlerden alınan haftalık, aylık ve yıllık raporlar üzerinden faaliyetler izlenmekte, hem de mahallinde yapılan denetimlerle gerçekleştirilen tüm faaliyetler denetlenmektedir.
Petrol sondajları sırasında yüzey su zonları tamamıyla geçilene kadar yüzey koruma borusu indirilip etrafı çimentolanmakta, kuyu derinlere ilerlediğinde ve hedef zona ulaştığında ise dış koruma borusunun içine daha dar çaplı ikinci ve ihtiyaca göre üçüncü bir koruma borusu daha indirilerek bu boruların etrafı da ilk borunun içine kadar ulaşacak şekilde çimentolanmaktadır. Bu sayede sondaj faaliyetleri esnasında kullanılan sondaj çamurunun kuyu çeperiyle ve dolayısıyla yüzey sularının yer aldığı bölgelerle irtibatı kesilmektedir. Diğer taraftan bu süreçler ÇED aşamasında daha detaylı olarak denetlenmektedir.
Petrol arama faaliyetleri çerçevesinde kimyasal kullanımına ilişkin olarak; mezkur Yönetmeliğin Ek-20 Formunda petrol hakkı sahibinin kimyasal maddelerin kullanılması, depolanması, bertarafı ve diğer hususlara ilişkin ilgili tüm mevzuat hükümlerine uymak zorunda olduğu hükme bağlanmış olup, bu yükümlülüğe ilişkin MAPEG tarafından periyodik olarak saha denetimleri yapılmaktadır.
Yürütülecek projeye kapsamında halkın bilgilendirmesi hususunda; Yönetmeliğin 46'ncı maddesinin üçüncü fıkrası "... Petrol hakkı sahibi, yapacağı petrol işlemleri ile ilgili Genel Müdürlüğün kendisine onay vermesinin , akabinde yöre halkını yapacağı operasyonlar hakkında bilgilendirir... " hükmüne amirdir. Öte yandan ÇED Yönetmeliğinde halkın bilgilendirilmesi ve izin sürecine dahili için anons, askıda ilan, sürece katılım toplantısı, broşür, tanıtıcı film ve resmi duyuru gibi uygulamalar geliştirilmiştir.
İ DÖNEM | ESASNO
EREN'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN | 280) 712270 CEVAPLAR
Faaliyet sonrası rehabilitasyonla ilgili olarak; 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'nun 22'nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince; "Petrol işlemi sona ermiş bulunan petrol hakkı sahibi, araziyi eski hâline getirmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğe ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmünü amirdir. Ayrıca aynı Kanunun 22'nci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca petrol işlemleri esnasında doğabilecek zarar ve ziyanı karşılamak üzere ilgililerin teminat vermesi gerekmektedir.
Bakanlığımız madencilik ve petrol faaliyetleri kapsamında; önce insan, sonra çevre ve daha: sonra katma değerli üretim şiarıyla hareket etmekte olup, bu şiar doğrultusunda Bakanlığımızca meri mevzuatta yer alan ve çevre ve insan sağlığına yönelik tedbirleri içeren tüm düzenlemeler hassasiyetle tatbik edilerek yürütülen faaliyetlerin takip ve denetimi gerçekleştirilmektedir.
Alparslan ŞAYRAKTARBakan