MAPEG tarafından Diyarbakır'ın Kocaköy ilçesine bağlı Tepecik Mahallesi'nde yürütülen petrol arama faaliyeti kapsamında kamulaştırılan alanlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

15 Ekim 2026 tarihli ve 33401 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) 9 Ekim 2026 tarihli ve 658 sayılı kararıyla, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) Diyarbakır'ın Kocaköy ilçesine bağlı Tepecik Mahallesi'nde yürüttüğü petrol faaliyetleri kapsamında iki taşınmazın kamulaştırılmasına karar verilmiştir. 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'nun 10'uncu maddesinin ikinci fıkrasına dayandırılan karar kapsamında, İR/TPO/K/5086 numaralı petrol işletme ruhsat sahasında bulunan Çobantepe-5 kuyusunun lokasyon sahası ve bağlantılı altyapı çalışmaları için 143 ada 1 parseldeki 12.926,76 metrekare ile 152 ada 2 parseldeki 10.406,80 metrekare olmak üzere toplam 23.333,56 metrekarelik alanın kamulaştırılması öngörülmektedir.

Kararda, TPAO'nun 28 Şubat 2024 tarihli başvurusuna rağmen taşınmazların rayiç bedelin üzerinde ücret talep edilmesi nedeniyle anlaşma yoluyla satın alınamadığı, Diyarbakır 8. Asliye Hukuk Mahkemesince daha önce acele el koyma kararları verildiği ve kamulaştırmada kamu yararı bulunduğu ifade edilmektedir. Bununla birlikte, taşınmazlar için belirlenen rayiç bedeller, arazi sahibine yapılan teklifler, acele el koyma kararlarının gerekçeleri ve kamulaştırma için alternatif alanların değerlendirilip değerlendirilmediği konusunda yayımlanan kararda herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. TPAO'nun başvurusu ile MAPEG'in kamulaştırma kararı arasında yaklaşık 31 aylık bir süre bulunmaktadır. Bu süreçte taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının nasıl korunduğu, bedel tespitinin hangi ölçütlere dayandığı ve acele el koyma yöntemine başvurulmasını gerektiren koşulların neler olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Çobantepe-5 petrol kuyusu ve bağlantılı altyapı çalışmaları için söz konusu 23.333,56 metrekarelik alanın kamulaştırılmasını zorunlu kılan teknik gerekçeler nelerdir? Kamulaştırma öncesinde alternatif güzergâhlar, farklı yerleşim alanları veya kamu arazilerinin kullanılması değerlendirilmiş midir?

2. Kamulaştırmaya konu taşınmazların vasıfları nelerdir? Bu arazilerde tarımsal üretim yapılmakta mıdır? Kamulaştırmanın tarımsal faaliyetler ve taşınmaz malikinin geçim kaynakları üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır? STUL

   Söz konusu taşınmazlar için belirlenen rayiç bedeller ve taşınmaz malikine teklif edilen satın alma bedelleri ne kadardır? Bu bedeller hangi tarihlerde, hangi değerleme yöntemleriyle belirlenmiştir? Taşınmaz malikinin taleplerinin rayiç bedelin üzerinde olduğu hangi somut verilere dayandırılmıştır?

3. TPAO'nun 28 Şubat 2024 tarihli başvurusundan 9 Ekim 2026 tarihli kamulaştırma kararına kadar geçen sürede taşınmaz malikiyle kaç kez görüşülmüştür? Anlaşma sağlanamamasının nedenleri nelerdir? Başvuru ile karar arasında yaklaşık 31 ay geçmesinin gerekçesi nedir?

4. Diyarbakır 8. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen acele el koyma kararlarının tarihleri ve dosya numaraları nelerdir? Acele el koyma yöntemine başvurulmasını gerektiren somut aciliyet koşulları nelerdir? Taşınmazların fiili kullanımına hangi tarihlerde başlanmıştır?

5. Çobantepe-5 petrol kuyusu, ulaşım yolu, enerji nakil hattı ve petrol boru hattı çalışmalarına ilişkin Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamında hangi işlemler gerçekleştirilmiştir? Faaliyetlerin tarım toprakları, yeraltı suları ve bölgedeki ekosistem üzerindeki olası etkilerine ilişkin araştırma ve denetimler yapılmış mıdır?

6. TPAO tarafından 2020-2026 yılları arasında Diyarbakır genelinde petrol arama ve üretim faaliyetleri kapsamında kaç taşınmaz için kamulaştırma talebinde bulunulmuştur? Bu taşınmazların toplam yüzölçümü ne kadardır? Kaçı anlaşma yoluyla satın alınmış, kaçı kamulaştırılmış ve kaçında acele el koyma yöntemine başvurulmuştur?