Elazığ'ın Maden ilçesinde bulunan bir alanda yapılan arama faaliyetine ilişkin
Kaynak göster
Gürsel Erol (CHP), 6 Haziran 2024 tarihinde 7/12845 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 20 Ağustos 2024).
Gürsel Erol (CHP, Elazığ). “Elazığ'ın Maden ilçesinde bulunan bir alanda yapılan arama faaliyetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12845, 6 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12845-elazig-in-maden-ilcesinde-bulunan-bir-alanda-yapilan-arama-faaliyetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/24b51ebc-a613-4b2f-b1f5-018ff28f60be
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 75 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM içtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Görsel E
Madenlerde iki türlü faaliyet yapılmaktadır. Bunlardan birincisi "arama faaliyeti"; ikincisi ise, "işletme faaliyeti" dir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Elazığ'ın Maden İlçesi Kısabekir Bölgesinde bulunan ER 3419460 sayılı IV Grup Maden Sahası için MTA adına arama ruhsatı düzenlenmiş, MTA arama faaliyetinde bulunmuştur. IV Grup madenler için arama ruhsat süresi 2 yıldır.
Maden Kanunu'nun 17/1 maddesine göre, arama ruhsatı düzenlendikten sonraki ilk bir yıl ön arama dönemi olup, bu dönemin sonunda, bu dönemdeki arama faaliyetleri hakkında, MTA'nın bir "Ön Arama Raporu" düzenlemesi gerekmektedir. Fakat bu sahada MTA bir "Ön Arama Faaliyet Raporu" düzenlememiştir. Ön arama döneminden sonraki bir yıllık dönem ise, genel arama dönemidir. Maden Kanunu'nun 17/1 maddesine göre genel arama dönemi sonunda, MTA'nın bir 17/2 maddesi gereğince, "Genel Arama Faaliyet Raporu" düzenlemesi gerekmektedir. Bu raporda, arama faaliyeti sonuçları ve sahadaki rezerv durumu bilgileri yer alacaktır. İlgili sahada yine MTA bir "Genel Arama Faaliyet Raporu" düzenlememiştir.
Arama faaliyetleri sonucunda, sahada bir rezerv tespit edildiğinde, bunun Genel Arama Faaliyet Raporu ile tespit edilip, Maden Kanunu'nun 15. Maddesine göre aramayı yapan kurum veya firma adına "buluculuk belgesi" düzenlenmesi ve MAPEG tarafından bu sahada, arama faaliyeti ihalesi değil, işletme faaliyeti ihalesi düzenlenmesi gerekmektedir. Sahada bir rezerv tespit edilemediği takdirde, saha terk edilmektedir. Daha açık ifadeyle, arama ruhsatına konu olmuş alanda, arama ruhsatının herhangi bir sebeple ortadan kalkması halinde saha, "hükümden düşmüş alan"; arama ruhsatına konu olan sahanın, arama faaliyetleri bırakılarak, arama ruhsatı sahibi tarafından terk edilmesi halinde de saha, "terk edilmiş alan" olarak kabul edilmektedir.
MUT İhalenin iptali için açılan davanın dosyasına bakıldığında; MTA'nın sahadaki arama faaliyetini tamamlamadığı, 2 yıllık süreyi kullanmadığı; 304 lokasyonda sondaj yapmasına rağmen, 123 sondajla ilgili değerlendirme bile yapmadığı; değerlendirme yaptığı 181 sondajla ilgili olarak da rapor düzenlemediği görülmektedir. Daha açık bir ifadeyle MTA, bir "Genel
Arama Faaliyet Raporu" düzenleyip hem rezerv bilgilerini rapora bağlaması hem de kendi adına buluculuk belgesi düzenlettirmesi gerekirken, böyle yapmamış, sahayı terk ederek, terk edilmiş saha olarak MAPEG'e bırakmıştır. Burada; sahanın rezerv durumunun gizlenmesi sahtecilik ve usulsüzlüktür. ilk Derece Mahkemesince iptal kararı verilen dava, daha sonra Danıştay 13. Dairesinde sadece ihalenin 30. maddeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususu bakımından değerlendirilmiş ve ihalenin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşılmış, ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak ihalenin hukuka uygun olduğuna karar verilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
ER 3419460 sayılı IV Grup Maden Sahası İhale Şartnamesinde, "izabe tesisi" şartı bulunmaktadır. İhaleyi alan Port Madencilik bu şartı, kendisine veya ortaklarına ait bir mevcut tesis bildirerek mi, yoksa tesis taahhüdünde bulunarak mı yerine getirmiştir?
Sahanın Maden Kanunu'nun 30. maddesine göre ihale edildiği anlaşılmaktadır. Maden Kanunu'nun 30. Maddesinde; "herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlar ile 11. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki yeni alanların ihale yolu ile ruhsatlandırılacağı" düzenlenmiştir. ER 3419460 sayılı IV Grup Maden Sahası Maden Kanunu'nun 30. maddesine göre; herhangi bir sebeple hükümden düşmüş alan olarak mı, terk edilmiş alan olarak mı yoksa taksir edilmiş alanlar ile li. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki yeni alan olarak mı ihale edilmiştir?
ER 3419460 sayılı IV Grup Maden Sahası için MTA adına arama ruhsatı düzenlenmiş olduğu bilinmektedir. MTA, arama ruhsatı kapsamında arama faaliyetinde bulunmuş mudur?
MTA, Maden Kanunu'nun 17/1 maddesi gereğince, Ön Arama Faaliyet Raporu düzenlemiş midir? Düzenlememişse, neden düzenlememiştir?
MTA, Maden Kanunu 17/2 maddesi gereğince, Genel Arama Faaliyet Raporu düzenlemiş midir? Düzenlememişse, neden düzenlememiştir?
Şartnameye göre, ER 3419460 sayılı #V Grup Maden Sahası "işletme faaliyeti" için değil, "arama faaliyeti" için ihale edilmiştir. MTA adına arama ruhsatı düzenlenip, MTA tarafından arama faaliyeti yapıldığına göre, MTA'nın arama faaliyeti tamamlanıp, Genel Arama Faaliyet Raporu düzenlenmeden, MTA'dan alınarak tekrar arama faaliyeti için ihale edilmesinin sebebi ve hukuki gerekçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
28-2 7-12845
ER:3419460 sayılı IV Grup Maden Sahası İhale Şartnamesinde, "Mevcut Uç Ürün (İzabe) Tesisin Kapasitesini Arttırılması veya Yeni bir Uç Ürün (İzabe) Tesisinin Kurulması" şartlarından herhangi biri için taahhütte bulunma seçeneği yer almakta olup, bu çerçevede ihaleyi alan şirket tarafından mevcut bir tesis için kapasite artırımı taahhüdünde bulunulmuştur.
Mezkur ihale, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü hizmetleri ile ilgili haklar" başlıklı 47"nci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan; "havza ve kuşak madenciliğini geliştirmek ve jeolojik yapıyı aydınlatmak için herhangi bir sebeple. hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlarda, Bakanlıkça da gerekli görüldüğü takdirde Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğüne arama faaliyeti yaptırılmak gayesiyle ruhsat verilir." hükmü kapsamında verilen ruhsatın, yine aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan "Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü bu Kanun hükümlerine göre arama ruhsatı alarak bulduğu madenler için 15 inci maddeye göre buluculuk hakkını kazanır. Arama ruhsat süresi sonuna kadar Genel Müdürlüğe devredilen bu ruhsatlar 30'uncu madde hükümlerine göre ihale edilir. İhale sonucu elde edilen gelirin ?650'si MTA ya kaynak geliri olarak aktarılır." hükmü kapsamında gerçekleştirilmiştir.
Öte yandan; IV. grup arama ruhsatlarının ruhsat süresi 2 yıl olmayıp, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 17'nci maddesinde yer alan "Arama ruhsatının düzenlenmesinden sonraki ilk bir yıl ön arama dönemidir... Arama ruhsatı, IV. Grup madenlerde iki yıl, diğer gruplarda bir yıl olmak üzere genel arama dönemine hak sağlar. (Değişik ikinci fıkra: 28/11/2017-7061/48 md.) .... Bu fıkradaki yükümlülükleri yerine getirilen arama ruhsatı, IV. Grup madenlerde dört.yıl detay arama dönemine. hak sağlar.... IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden arama ruhsatlarında detay arama dönemini . takiben fizibilite çalışmalarına ihtiyaç duyularak gerekçesi ile. birlikte Genel Müdürlüğe müracaatta > - bulunmaları ve talebin uygun bulunması hâlinde, detay arama dönemi sonrasında iki yıllık bir fizibilite dönemine hak sağlar..." hükmü kapsamında IV. grup arama ruhsatları için ön arama dönemi 1 yıl, genel arama dönemi 2 yıl, detay arama dönemi ise 4 yıl olmak üzere toplam 7 yıl arama ruhsat süresi bulunmaktadır. Ayrıca gerekli görülmesi halinde IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi arama ruhsatları için de ayrıca 2 yıl fizibilite dönemi talep edilebilmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü tarafından Elâzığ ili, Maden ilçesi hudutları dahilindeki S:201900308 ve S:202100853 sayılı ve Diyarbakır ili, Ergani İlçesi dahilindeki S:202101725 sayılı IV. grup sahaların kamu yararı açısından birleştirilmesi için yeni ruhsat düzenlenmesi talep edilmiş olup, bu ruhsatlardan Sicil:201900308 ve Sicil:202101725 sayılı IV. grup arama ruhsatları genel arama döneminde, Sicil: 202100853 sayılı IV. grup arama ruhsatı ise ön arama döneminde bulunmaktadır. S:201900308, S:202100853 ve S:202101725 sayılı IV. grup arama ruhsatlarının birleştirilmesi ile, S:202200131 sayılı ilk yürürlük tarihi 4.04.2019 olan toplam 921,95 hektarlık IV. grup genel arama ruhsatı oluşturulmuştur. Birleştirme işlemi yapılmadan önceki S:201900308 sayılı IV. grup arama ruhsatı için, 3213 sayılı Maden Kanunun 47'nci maddesinin beşinci fıkrası ".. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen arama dönemi faaliyet raporları yerine kaynak/rezerv raporu verir." hükmüne haiz olduğundan MTA tarafından sahaya ilişkin arama dönemi faaliyet raporu yerine kaynak/rezerv raporu verilmiştir. Diğer siciller ise birleştirme işleminde ön arama döneminde olduğundan ve dönem sonu gelmediğinden kaynak/rezerv raporu sunulmamıştır.
Bakanlığımız tarafından S:202200131 ve S:202001247 no'lu ruhsat sahalarının tesis şartlı ihale kapsamına alınabilmesi için sahaların terk işlemi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu işlem sonrasında Elazığ ili dahilinde bulunan S.202200131 ve S.202001247 sayılı IV. grup arama ruhsatlarının yine 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 47'nci maddesinin beşinci fikrası devamında yer alan "Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından buluculuk hakkı kazanılan maden ruhsat sahaları, bedeli karşılığında ihtisaslaşmış Devlet kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıklarına Bakan onayı. ile
YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR (| PONEM ; ESASNO
28-2 7-12845 devredilebilir. Devir aşamasında bu Kanunun 17'nci maddesinde belirtilen süreler bu kararların uygulanması esnasında aranmaz. ... " hükmü kapsamında tesis şartlı ihale işlemleri tamamlanmış olup, 21.04.2022 tarihinde yapılan ihale sonucunda, S:202300459 numarası ile 01.01.2023 tarihinden itibaren 7 yıl süre ile geçerli IV. grup arama ruhsatının düzenlenmiştir.
S:202300459 sayılı arama ruhsatı için 21.09.2023 tarihinde ön arama faaliyet raporu, 29.11.2023 tarihinde genel arama faaliyet raporu ve 13.12.2023 tarihinde detay arama faaliyet raporu sunularak işletme talebinde bulunulmuş olup, bu talep Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce uygun bulunarak ruhsat işletme safhasına geçirilmiştir.
Alparslafi BAYRAKTARBakan