2003-2023 yılları arasında dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ihracata ilişkin
Kaynak göster
Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 6 Haziran 2024 tarihinde 7/13057 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 16 Temmuz 2024).
Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “2003-2023 yılları arasında dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ihracata ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13057, 6 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13057-2003-2023-yillari-arasinda-dahilde-isleme-rejimi-kapsaminda-yapilan-ihracata-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/523926f2-af71-4ca1-b3d3-018feda72b5b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 40 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
AMİN
Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ülkemizde AKP döneminde uygulanan ekonomik politikaların olumsuz bir sonucu da sanayi sektöründe gerek üretimin ve gerek ihracatın ara malı ithalatına olan bağımlılığındaki artış olmuştur. Bu durum, AKP Hükümetleri döneminde hazırlanan Kalkınma Planları, Orta Vadeli Programlar ve Yıllık Programlarda da açıkça ifade edilmekte olup, bu kapsamda gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmiştir. Söz konusu tedbirlerden biri de ihracatımızın bir kısmının kapsamında yapıldığı dahilde işleme rejiminin gözden geçirilmesi olarak ifade edilmiştir. Bununla birlikte, bu konuda bugüne kadar atılmış herhangi bir adım ve alınmış herhangi bir tedbir bulunmayıp, dâhilde işleme rejimi hiçbir değişikliğe uğramadan uygulanmaya devam edilmektedir.
Öte yandan, dâhilde işleme rejimi istatistikleri daha önceki yıllarda sektörler itibarıyla ve taahhüt bazında ilgili Bakanlığın web sitelerinde ayrıntılı biçimde yayımlanırken, Ticaret Bakanlığı son yıllarda bu istatistikleri de yayımlamamaya başlamıştır.
Diğer taraftan, konuyla ilgili olarak geçmişte Bakanlığınıza yöneltilmiş olan yazılı soru önergelerine DİR kapsamında düzenlenen belgelerin sektör ismi, öngörülen ithalat ve öngörülen ihracat değerini içerir şekilde aylık listeler halinde Resmi Gazete'de yayımlandığı cevabı verilmiştir.
Bu kadar önemli bir konunun ekonomi ile ilgili çevrelerde, üniversitelerde, basında ve kamuoyunda mevcut veri, bilgi ve belgeler ışığında tartışılması gerekirken, Bakanlığınızın geçmişte düzenli olarak yayımladığı istatistikleri yayımlamaktan vazgeçmesini ve konuyla ilgilenen çevrelere açıkça olmasa da bir anlamda Resmi Gazete'leri düzenli olarak izlemesini ve orada yer alan binlerce belgeyi incelemesini önermesi anlaşılır bir durum değildir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Türkiye'nin ihracatının ne kadarlık bir kısmı 2003-2023 döneminde dahilde işleme rejimi kapsamında yapılmıştır?
Ülkemizde dâhilde işleme rejimi kapsamında yapılan ihracatın ara malı ithalatına bağımlılığının 2003-2023 döneminde yıllar itibarıyla ve sektörel bazda ayrıntılı dağılımı nasıldır?
Dahilde işleme rejimi istatistiklerini Bakanlık olarak yayımlamamanızın nedeni söz konusu istatistiklerin Bakanlığınızca bir veri bankası mantığı içinde sektörel bazda toplulaştırılmış ve ayrıntılı olarak izlenmemesi midir? Eğer izleniyorsa kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır?
Kalkınma Planları, Orta Vadeli Programlar ve Yıllık Programlarda da açıkça ifade edilmiş olmasına rağmen, dahilde işleme rejiminde ciddi bir değişikliğe gidilmemesinin nedenleri nelerdir?
İmalat sanayi ihracatının ara malı ithalatına olan bağımlılığını azaltmak amacı çerçevesinde dahilde işleme rejiminin gözden geçirilmesinin ve aşamalı olarak kaldırılmasının gerekli olduğunu düşünmüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (— : 12.06.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1443739 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ tarafından verilen 7/13057 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Adres: Dumlupınar Bulvarı, Eskişehir Yolu, 9.km, No:151, Ayrıntılı bilgi i için: ği
Çankaya/ANKARA.
Faks No: 03124491341 İntermet Adresi: www.ticaret.gov.ir e
TİCARET BAKANLIĞI
İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ'ye Ait 7/13057 Sayılı Yazılı Soru Önergsesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 55) Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında düzenlenen belgelere ilişkin veriler, şeffaf bir şekilde Resmi Gazete'de yayımlanmaktadır. Diğer taraftan, ülkemiz dış ticaretine ilişkin veriler ihracat ve büyüme odaklı ekonomi politikası çerçevesinde Bakanlığımızca yakından takip edilmekte olup, söz konusu veriler gümrük rejimi ayrımı yapılmaksızın kapsamlı olarak TÜİK aracılığı ile kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Bununla birlikte, 06.09.2023 tarihli ve 32301 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orta Vadeli Program'a Bakanlığımız önerisi ile "İhracatta yurt içi katma değerin ve çıktı ürünün teknolojik seviyesini artırmak üzere DİR'in öncelikli hedef ürün ve sektör kapsamına ilişkin düzenleme yapılacaktır." başlıklı tedbir eklenmiştir. Bu çerçevede, DİR*in mezkur hedefler doğrultusunda etkin ve verimli kullanımına ve DİR kapsamında yurt içinde üretilen katma değerin artırılmasına yönelik çalışmalar, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile koordinasyon içerisinde devam etmektedir.
Bu kapsamda, DİR ile ülkemizin ihracat ve büyüme odaklı ekonomi politikası çerçevesinde ihracatımıza hız, esneklik ve rekabet avantajı kazandırılmakta; üretim ve ihracatın kesintiye uğramasının önüne geçilmektedir. Bunun yanında, Bakanlığımız tarafından yurt içinde üreticinin korunmasına yönelik tedbirler titizlikle uygulanmakta ve rejim uygulamaları hassasiyetle takip edilmektedir.