Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ithal edilen ipliklere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30799 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 22 Ağustos 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ithal edilen ipliklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30799, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30799-dahilde-isleme-rejimi-kapsaminda-ithal-edilen-ipliklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f128c55e-441f-4d71-8475-0197ea8e1458
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM içtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. ç Av. Dr. M. sa arıkan
Son yıllarda Türkiye'nin iplik sektörü ihracatta artış gösterirken ithalatta ciddi bir düşüş yaşamış, buna bağlı olarak dış ticaret açığı tarihi düşük seviyelere gerilemiştir. Ancak sektör temsilcileri, bu iyileşmenin temel sebebinin iç piyasada talebin daralması olduğunu belirtmekte ve sektördeki genel küçülmeye dikkat çekmektedir. Özellikle Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ülkeye giren ipliklerin suiistimal edildiği ve iç piyasada satıldığı iddiaları sektörde ciddi tartışmalara yol açmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
. Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ithal edilen toplam iplik miktarı 2024 yılında ve 2025 yılı içerisinde ne kadardır?
2024 yılında ve 2025 yılı içerisinde Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ithal edilen iplik miktarlarının ithal edildikleri ülkelere göre dağılımı nedir?
Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında ithal edilen ipliğin tamamının ihraç edilip edilmediğine dair denetimler hangi periyodlarla ve yöntemlerle yapılmaktadır?
DİR kapsamında ithal edilen pamuk ipliğinin iç piyasaya sürüldüğü iddialarına ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır; başlatıldıysa incelemenin sonuçları | nelerdir?
DİR kapsamında ithal edilen pamuk ipliğinin iç piyasaya sürüldüğü iddialarına ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir inceleme başlatılmadıysa bir inceleme başlatılması düşünülmekte midir?
Yeterli üretim kapasitesine sahip olunan ürünlerde DİR uygulanmasının sınırlandırılması veya kaldırılması konusunda herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
İplik sektöründe ihracatın artmasına rağmen iç piyasada talebin düşmesi nedeniyle sektörün toplamda küçüldüğü belirtilmektedir. Tekstil sektöründeki daralmanın önüne geçmek için hükümet tarafından 2025 yılında planlanan destek ve teşvik mekanizmaları nelerdir?
Sektörün en önemli sorunlarından biri olan yüksek üretim maliyetleri karşısında rekabet gücünü artırmaya yönelik Bakanlığınızın 2025 yılında planladığı tedbirler var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :22.07.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E. 1669528 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU tarafından verilen 7/30799 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 4J GÜLAY ÖZCAN ŞZSİME Ti İnternet Adresi: www.ticaret, gov.tr ği
Bilgisayar İşletmeni ;
TİCARET BAKANLIĞI
Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na Ait 7/30799 Sayılı Yazılı Soru Önercesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 8) Dahilde İşleme Rejimi (DİR), dünya piyasalarından hammadde tedarik edilmesine imkân tanıyarak ihracatın artırılmasını, yeni pazarlara erişimin sağlanmasını ve uluslararası rekabet gücünün geliştirilmesini amaçlamaktadır. Rejim kapsamında, ithal edilen hammaddenin ihracata konu ürünlerin üretiminde kullanılması şartıyla vergi muafiyeti tanınmakta ve teminat alınmaktadır. Bu sistem, başta polyester ve suni kumaşlar olmak üzere bazı ürünlerde ayniyet tespiti, diğer bazı ürünlerde ise eşdeğer eşya yasağı gibi uygulamalarla titizlikle denetlenmektedir. Aynı zamanda, rejim haklarının kötüye kullanılmasının önüne geçmek amacıyla ağır müeyyideler öngörülmüş olup, hem sonradan kontrol sistemleri hem de ticaret müfettişleri marifetiyle kapsamlı denetimler yapılmaktadır.
DİR kapsamında taahhüt edilen ihracatın gerçekleştirilmemesi durumunda ise hem vergi tahsilatı yapılmakta hem de Gümrük Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanmaktadır. Ayrıca, iç piyasa dengelerini korumaya yönelik özel şartların ihlali halinde firmalara ilave yaptırımlar uygulanmakta; belge düzenlememe ve teminat artırımı gibi önlemler devreye alınmaktadır. Tüm bu mekanizmalar sayesinde rejim, üretim ve ihracatın kesintiye uğramadan devamını sağlamakta, yerli üreticinin korunmasını da güvence altına almaktadır.
Öte yandan, Bakanlığımız tekstil ve hazır giyim sektörü başta olmak üzere ihracatçı firmalara hem doğrudan hem de dolaylı çeşitli destekler sunmaktadır. 2024 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik toplam 24,7 milyar TL tutarında ödeme gerçekleştirilmiş, 2025 yılı için bu tutar yaklaşık 33 milyar TLye çıkarılmıştır. İhracatçının uygun maliyetli finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE A.Ş.) ile iş birliği yapılmakta; 2025 yılında Türk Eximbank kredilerinin 52 milyar dolara, İGE A.Ş. desteklerinin ise 160 milyar TL'ye ulaşması hedeflenmektedir. İlaveten, 4 milyar TLye çıkarılan reeskont kredilerinin günlük limitinde yapılan 1 milyar TL'lik artış, tekstil ve konfeksiyon sektörü dahil olmak üzere emek yoğun sektörlere yönelik kullandırılmaktadır. Yine, yurt dışı kaynaklı dövizlerin TCMB?ye satışını gerçekleştiren ihracatçı firmalara dönüşüm kuru üzerinden 31 Ekim 2025 tarihine kadar TIye çevrilen tutarın 703'ü kadar döviz dönüşüm desteği sağlanmaktadır. Öte yandan, tekstil, giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun üretim yapan imalat sanayi sektörlerimizin rekabet güçlerini korumak amacıyla, bu sektörlerde faaliyet gösteren ve istihdamlarını koruyan KOBİ sınıfındaki işletmelerimize KOSGEB aracılığı ile çalışan başına aylık 2 bin 500 TL geri ödemesiz destek sağlanmaktadır.