Elektrik iletim hatlarının orman yangınlarına sebep olmaması için alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 13 Haziran 2024 tarihinde 7/13133 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 20 Ağustos 2024).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Elektrik iletim hatlarının orman yangınlarına sebep olmaması için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13133, 13 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13133-elektrik-iletim-hatlarinin-orman-yanginlarina-sebep-olmamasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c5e768cb-21e9-42e5-9c51-019015c4888c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 68 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili
Özellikle yaz aylarında daha yoğun olarak yaşanan orman yangınlarının çıkış sebepleri arasında elektrik iletim hatlarından ve yıldırımdan kaynaklı yangınlar da yer almaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Elektrik Mühendisleri Odası elektrik kaynaklı orman yangınlarını iki ana sebebe dayandırılmaktadır. Bu sebepler, yıldırım kaynaklı orman yangınları ile iletim hatlarının neden olduğu orman yangınlardır. Özellikle sıcak mevsimlerde, iletim tellerinin sarkması ile zemine veya ağaçlara olan mesafenin düşmesi sonucu ark oluşabilmekte ve bu yangına neden olabilmektedir. Yangına hassas ormanlarda iletim hatları geçirilmesi gibi yanlış uygulamalar, iletim hatlarının bulunduğu alanlarda ormanın ve ağaçların eksik denetlenmesi ya da hiç denetlenmemesi nedeniyle yangın sayıları artış göstermektedir. Başka bir nedenle çıkan yangınlarda da yoğun duman elektrik iletim hatlarında ileken görevi yaptığı için yeni bir yangını tetikleyebilmektedir.
Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verilerine göre; 2009-2021 yılları arasında Türkiye'de toplam 32.758 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlar sonucu 238.453 hektar orman alanı zarar görmüştür. Özellikle 2021 yılında yaşanan 2.793 yangın, 139.503 hektar orman alanının yanmasına neden olmuş ve bu rakamlar, 2021'de yanan alanların son 70 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını göstermektedir. 2022 yılında ise 2.160 yangın sonucu toplam 12.799 hektar alan yanmıştır.
OGM verilerine göre, 2021 yılında çıkan yangınların çıkış sebeplerine göre dağılımını gösteren istatistik verilerine göre, enerji nedeniyle 124 adet yangın çıkmış, 37.257,67 hektarlık alan yanmıştır. 2021 yılında enerji nedeniyle yanan alan, aynı yıl yanan toplam alanın (139.503 hektar) yaklaşık yüzde 27" sine tekabül etmektedir.
2022 yılında ise enerji nedeniyle 98 orman yangını çıkmış, toplamda 2371,23 hektarlık alan yanmıştır.
Söz konusu verileri birlikte değerlendirdiğimizde, çıkış sebebi olarak enerjiye dayanan yangınlar, diğer çıkış sebeplere dayalı yangınlara göre yangın sayısı olarak az olmasına karşın yanan alan büyüklüğüne göre daha fazla zarara yol açmaktadır. Bu nedenle, orman yangınlarıyla mücadelede Orman Genel Müdürlüğü kadar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞY'nin de önemli görevleri bulunmaktadır. İletim hatların yer ve/veya güzergahını seçimine dair yanlışlıklar da söz konusu yangınları doğuran sebeplerdendir.
Buna göre;
SORULAR
Elektrik iletim hatlarının orman yangınlarına neden olmaması için hangi önlemleri alıyorsunuz? Bu konuda belirli standartlar ve düzenlemeler mevcut mudur?
İletim hatlarının geçtiği ormanlık alanlarda düzenli olarak denetim yapılmakta mıdır? Bu denetimlerin sıklığı ve kapsamı nedir? Son 1 yıl içindeki denetimlerinizin tarihi ve sonuçları nelerdir?
Yeni iletim hatları projeleri geliştirilirken yangın riski nasıl değerlendiriliyor? Bu projelerin güzergâh seçiminde hangi kriterler göz önünde bulunduruluyor?
Orman yangınlarıyla mücadele çalışmalarında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın rolü nedir? Olası yangın durumlarında hızlı müdahale için enerji altyapısında öngördüğünüz önlemler ve eylem planları var mıdır?
Elektrik arz güvenliğini sağlarken yangın riskini minimize etmek için hangi stratejiler uygulanmaktadır?
Orman yangınlarıyla mücadelede Tarım ve Orman Bakanlığı ve diğer ilgili kurumlarla nasıl bir iletişim ve koordinasyon sağlanmaktadır?
Orman alanlarına enerji ve madencilik tesisleri için verilen izinlerin orman yangınlarına katkısı nedir? Bu izinler verilirken yangın riski nasıl değerlendiriliyor?
06.2024
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İ DÖNEM | ESASNO 282 o! 703133
TEİAŞ tarafından 154 ve 400 kV Enerji İletim Hatlarımızın (EİH) 6 ayda bir kontrol ve bakımları yapılmakta, iletken ve hat hırdavatlarında ısınma olup olmadığı yerden termal kameralarla kontrol edilmektedir. Bu kontrollerde Hat Bakım Ekipleri tarafından yaklaşım mesafeleri, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri (EKAT) Yönetmeliği'nde yer alan kriterler, Enerji İletim Tesislerinin gerilimi, devre sayısı, gabari genişliği gibi hususlar dikkate alınarak ağaçlar düzenli olarak kesilmekte olup, ayrıca söz konusu EİH'lerimizin düzenli olarak helikopter ve korona kamerası ile havadan termal kameralarla takibi yapılarak arızaya sebebiyet verebilecek hususlar ivedilikle düzeltilmektedir. -
Ayrıca, LİDAR tekniği ile enerji iletim hatlarımızdaki ihlalli yapıların tespiti, bitki. örtüsü ve: heyelan analizlerinin yapılması çalışmaları kapsamında; EİH'lerimizin altında ve yanında bulunup ihlal oluşturan veya 3 yıl içinde ihlal oluşturabilecek potansiyele sahip bulunan bitki örtüsünün tespiti yapılarak temizliği gerçekleştirilmektedir.
Yeni EİHlerin yapımı aşamasında ise hat güzergâhı belirlenirken işletme-maliyet kriterlerinin yanı sıra sel, deprem ve heyelan gibi doğa olayları dikkate alınmakta, bu çerçevede EKAT Yönetmeliği ve iletim hattı kullanım koşulu kriterleri çerçevesinde konuya ilgili yaklaşık 30 kamu kurumundan görüş alınarak süreç yürütülmekte olup, güzergâh seçiminde zorunlu haller dışında orman sahalarından geçmemeye gayret edilmektedir. Zorunlu hallerde ise ilgili: Orman Genel Müdürlüğü (OGM) ya da Orman Bölge-İşletme Müdürlüklerinden kurum görüşü alınarak seyrek veya uygun görülen alanlar değerlendirilmektedir. Ayrıca EİH'lerin tesisi aşamasında, hat güzergâhının orman sahalarından geçtiği durumlarda iletim hattının gabarisi boyunca güzergâhta kalan ağaçlar ve bitki örtüsü, ilgili Orman Bölge. Müdürlüğü kontrolünde: kesilerek. temizlenmektedir.
İlgili kamu kurum/kuruluşlarıyla koordinasyona ilişkin olarak; OGM ve TEİAŞ arasında imzalanan Kesin İzin Taahhüt Senedi"nde "İdarenin talebi halinde izin sahibi, her türlü makine ve emrinde çalışan işçi ile orman yangınlarının söndürülmesine yardımcı olacaktır. " hükmü yer almakta olup, bu kapsamda sürece ilişkin ilgili kurum/kuruluşlarla gerekli koordinasyon sağlanmaktadır.
Orman arazilerinde gerek enerji ve madencilik gerekse diğer sektörlerde yapılan yatırımlarda evvela Orman Teşkilatından ilgili alanın kullanımı için izin alınması gerekmektedir. Orman Teşkilatı tarafından bu izinler verilirken, yatırımcı tarafından Orman Teşkilatının ilgili birimine yapılacak işleri ihtiva eden projeler sunulmakta ve bu minvalde izin süreci yürütülmektedir.
Öte yandan, belirli büyüklükleri aşan ve/veya belirli tehlike sınıflarındaki yatırım türleri için gerek yangın mevzuatı gerekse iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı uyarınca ilave tedbirler alınması mevzuat gereği olup, buna ilave olarak iş yeri açma ve çalışma konusu bağlamında, mülki idarelerin ve yerel yönetimlerin de yangın güvenliğinin sağlanması noktasında birtakım yetki ve sorumlulukları bulunmaktadır.
Alparslan BAYRAKTARBakan