Kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla yapılan çalışmalara ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 27 Haziran 2024 tarihinde 7/13550 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 19 Eylül 2024).
Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13550, 27 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13550-kadina-yonelik-siddetin-onlenmesi-amaciyla-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d74c7b05-2b1b-4169-959d-01905db47482
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 84 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 69 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili
İktidarın kadın cinayetlerine kadınlar aleyhine bakış açısı, önleyici politikalar üretmeme konusundaki ısrarı, yargının failleri cezasızlıkla ödüllendirmesi, hükümet yetkililerinin cinsiyetçi dil ve yaklaşımı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının konuyu ciddiyetle ele almaması nedeniyle neredeyse her gün en az bir kadın katledilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Sadece son 5 gün içinde, 10 kadın erkeler tarafından katledilmiştir. 31 yaşındaki Fatma Kahraman İzmirdeki evinde eşi tarafından katledildi. 19 yaşındaki Şükran Aba boşanmak istediği için annesi ve kardeşiyle birlikte katledildi. 33 yaşındaki boşanmak istediği için Cezaevinden firar eden eşi tarafından defalarca bıçaklanarak katledildi. 44 yaşındaki Ayten Çağıran, bir yıl önce boşandığı eski eşi tarafından katledildi. Balıkesir?de 55 yaşındaki Maizer Gökyıldız eşi tarafından katledildi. 33 yaşındaki Hilal Kar, Diyarbakır'da ayrıldığı erkek tarafından silahla başından vurularak katledildi. Gaziantep'te 68 yaşındaki Fatma Mercandağı, 23 Haziran'da sokak ortasında eşi Emin Mercandağı tarafından katledildi. Konya'da Ümmü Döğer, eski erkek arkadaşı Arafa Yıldırım tarafından katledildi.
Bu vahim tablo alınması gerek önlemlerin zaruriyetini, kadın cinayetleri karşısında iktidarın vurdumduymazlığını, Aile ve Sosyal Politikaların kadın cinayetlerini gündemine almadığını bir kez daha gözler önüne sermiştir. Kutsal olan kadınların yaşamı olmasına rağmen boşanmamayı kutsal gören politikalardan vazgeçilmediği sürece kadınların katledilmeye devam edeceği aşikardır. Kadın cinayetlerinin her yıl artış göstermesi üzerine düşünülmesi, adının koyulması gereken bir meseledir. (2008 yılında 80 kadın, 2009 yılında 109 kadın, 2010 yılında 180 kadın, 2011 yılında 121 kadın, 2012 yılında 201 kadın, 2013 yılında 237 kadın, 2014 yılında 294 kadın, 2015 yılında 303 kadın, 2016 yılında 328 kadın, 2017 yılında 409 kadın, 2018 yılında 440 kadın katledilmiştir)
Bu bağlamda;
Basına yansıdığı kadarıyla kadın cinayetlerinde ciddi bir artış bulunmaktadır.
Bakanlığınızın bu artışın sebeplerine dair bir çalışması var mıdır?
SORULAR
Son beş günde 10 kadının katledilmesi gündeminizde midir?
Boşanmaları engelleme çabanızı neden kadın cinayetlerini engellemek için göstermiyorsunuz?
Kadınların çoğunluğunun boşanmak istediği için ya da boşandığı için katledildiğinin farkında mısınız?
Yaşam hakkının kutsallığı kadınlar için geçerli değil midir?
Bakanlığınızın, Türkiye genelinde kadına yönelik şiddetin farklı formlarını (fiziksel, psikolojik, ekonomik, cinsel vb.) içeren bir ayrıntılı analizi var mıdır?
Kadına yönelik şiddet ve cinayetlerle ilgili olarak son 20 yıl içerisinde elde edilen istatistikler nelerdir?
Son 20 yıl içerisinde kadına yönelik şiddet ve cinayet faillerinin yargı süreçlerine dair bir çalışmanız var mıdır?
İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararının ardından kadına yönelik şiddet ve cinayetlerde bir artış yaşandığına dair veri ve analizleriniz var mıdır?
Kadına yönelik şiddetle mücadelede etkinliği kanıtlanmış politika ve programlarınız nelerdir?
Bu politika ve programlar hangi bölgelerde uygulanmaktadır ve hangi sonuçlar elde edilmiştir?
Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında planladığınız yeni politika ve uygulamalar nelerdir?
Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında hangi kamu kurumları, sivil toplum kurumları, uzman ve akademisyenlerle birlikte çalışmaktasınız?
Kadına karşı şiddetle mücadelede yetersizliklerin belirlenmesi amacıyla yapılan araştırmalar ve değerlendirmeler hakkında bilgi verebilir misiniz?
Şiddete maruz bırakılan kadınlara Bakanlığınız tarafından sağlanan destek hizmetlerinin kapsamı ve etkinliği hakkında veriye dayalı bir değerlendirme yapabilir misiniz?
Kadına karşı şiddetin azaltılması ve önlenmesi için hükümetinizin gelecek dönemde planladığı politika ve tedbirler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Kars Milletvekili Sayın Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/13550 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
Kars Milletvekili Sayın Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'e Ait 7/13550 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlık olarak kadına yönelik şiddetin kabul edilemez olduğuna dair inançla çalışmalarımız, tüm tarafların kapsamlı iş birliği ile çok geniş bir yelpazede; adalete erişim ve mevzuat, politika ve koordinasyon, koruyucu ve önleyici hizmetler, toplumsal farkındalık, veri ve istatistik başlıklarıyla sürdürülmektedir.
2012 yılında yürürlüğe giren 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ile Türkiye'de kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin yasal altyapı güçlendirilmiş ve bu mücadele bir üst seviyeye taşınmıştır. Kanunun etkin olarak uygulanmasına yönelik yönetmelikler ve genelgeler yürürlüktedir. 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 25 Kasım 2023 tarihinde yayımlanmış ilgili mevzuatta yerini almıştır.
Kadına yönelik şiddetle mücadelede yol haritasını belirleyen ve temel politika önceliklerini ortaya koyan ulusal eylem planları 2007 yılından beri kararlılıkla uygulanmaktadır. 2021-2025 dönemini kapsayan "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı", şiddetle mücadelede uluslararası standartlardan ve yasal mevzuatımızdan güç alarak Bakanlığımız koordinasyonunda kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerin kadın araştırmaları merkezlerinin katkı ve katılımları ile hazırlanmıştır. Eylem Planı kapsamında 5 ana hedef, 28 strateji ve 227 faaliyet yer almaktadır Eylem Planında yer alan faaliyetlerin etkin olarak hayata geçirilmesi amacıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Faaliyet Planları hazırlanmakta ve uygulanmaktadır. Ayrıca, Ulusal Eylem Planının yerelde de etkin olarak uygulanmasının sağlanması amacıyla 81 ilimizde Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planları uygulanmaktadır.
Eylem Planında yer alan faaliyetler kapsamında; şiddet uygulayanlara yönelik önleyici tedbirlerin etkin şekilde uygulanması, öfke kontrolü, stresle başa çıkma şiddetin tekrarını önlemeye yönelik eğitim ve farkındalık faaliyetleri planlanmaktadır. Bu kapsamda hakkında önleyici tedbir kararı bulunan şiddet uygulayan kişilere yönelik "Aile İçi Şiddet Farkındalık Programı" hazırlanmış, eğitici eğitimleri düzenlenmiş ve uygulaması 81 ile yaygınlaştırılmıştır.
Öte yandan Bakanlığımız tarafından, kadına yönelik şiddetle mücadelede kurumsal kapasite güçlendirilerek vatandaşlara sunulan hizmet kalitesi artırılmaktadır. 81 ilde Bakanlığımıza bağlı 82 Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM), 112 kadın konukevi ve 416 Sosyal Hizmet Merkezi (SHM) Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası ile koruyucu ve önleyici hizmetler sunulmaktadır.
ŞÖNİM"ler, kadın konukevleri ve SHM"lerin yanı sıra Bakanlığımıza ait acil çağrı merkezi olan Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı ile şiddet gören bireylerin hem anlık şiddet bildirimi yapabileceği hem de danışma-yönlendirme desteği alabileceği bir hizmet olanağı sağlanmaktadır. Şiddete uğrayan ya da uğrama riski taşıyan, destek ve yardıma ihtiyacı olan kadın ve çocuklar için psikolojik, hukuki ve ekonomik danışma hattı olarak çalışmakta; bu kişilere hakları konusunda ve başvuracakları yerler hakkında bilgi vermektedir.
Diğer taraftan, Teknik Yöntemlerle Takip (Elektronik Kelepçe) Uygulaması ile şiddet mağduru ve şiddet uygulayanın sistem üzerinden anlık olarak izlenmesi vasıtasıyla yüksek riskli vakalarda etkili koruma ve müdahale sağlamaktadır.
Ayrıca, şiddet mağdurlarının etkin korunmasına yönelik gelişen teknolojiden yararlanılarak Kadın Destek (KADES) mobil uygulaması geliştirilmiştir. Kadınların TC kimlik numaraları ile giriş yaparak kolluğa tek tuşla ulaşmasını sağlayan bu uygulama, bugüne kadar 6 milyonun üzerinde kadın tarafından indirilmiştir.
6284 sayılı Kanun'a istinaden verilen tedbir kararlarının ve kolluk tarafından doldurulan Aile İçi ve Kadına Karşı Şiddet Olayları Kayıt ve Risk Değerlendirme Formu'nun kurumlar arası veri entegrasyonu ile Bakanlığımız Aile Bilgi Sistemine elektronik ortamda iletilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı ile koordineli çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar neticesinde mağdura hızlı ulaşma, takip ve izlenme sürecinin etkinliğini artırılmıştır.
Öte yandan 6284 Sayılı Kanun kapsamında alınan gizlilik kararlarının etkin uygulanması ve şiddet mağdurlarının hizmetlerden yararlanmasında herhangi bir engel ile karşılaşmamasını temin etmek üzere Bakanlığımız ile İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü arasında veri paylaşımı protokolü imzalanmış ve veri entegrasyonu için gerekli teknik altyapı oluşturulmuştur.
Diğer taraftan kadına yönelik şiddetle mücadelede politika ve hizmetleri bilimsel kanıtlar temelinde inşa etmek üzere araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleri yürütülmektedir. Bu çerçevede; 2008 ve 2014 yürütülen Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırmaları'nın üçüncüsü, TÜBİTAK ile iş birliğinde Marmara Üniversitesi tarafından Bakanlığımız ve TÜİK katkılarıyla Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme (1007) Programı kapsamında yürütülecektir. Verilerin toplanmasına dair saha çalışmasının 2024 yılı Kasım-Aralık aylarında tamamlanması planlanmaktadır. Alanda bir başucu kaynağı niteliğinde olan bu araştırma ile kapsamlı raporlar ve mikro verilerin yanı sıra geliştirilecek veri ambarı ile verilerin analizinde yapay zekâ algoritmaları kullanılabilecek, zengin veri görselleştirme tekniklerinden faydalanılabilecektir. Ayrıca kadına yönelik şiddet mağdurlarının psikososyal iyilik halinin artırılması ve şiddet döngüsünün kırılması amacıyla sunulacak sosyal hizmetleri; bilimsel kanıta dayalı, sistematik, bütüncül ve mağdurun özel ihtiyaçlarına duyarlı şekilde yapılandıran bir psikososyal destek modeli geliştirilecek ve bunun etkin olarak Türkiye genelinde hayata geçirilmesi için uygulayıcı ve eğitici programları hazırlanacaktır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan