İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/14089 GEÇ CEVAPLANDI · 113 GÜN

Bilecik Organize Sanayi Bölgesinde bulunan bir fabrikada sendikalı işçilerin hak ihlaline uğradıkları iddiasına ilişkin

Kaynak göster

Keziban Konukcu Kok (DEM Parti), 17 Temmuz 2024 tarihinde 7/14089 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 7 Kasım 2024).

Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul). “Bilecik Organize Sanayi Bölgesinde bulunan bir fabrikada sendikalı işçilerin hak ihlaline uğradıkları iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14089, 17 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14089-bilecik-organize-sanayi-bolgesinde-bulunan-bir-fabrikada-sendikali-iscilerin-hak-ihlaline (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/05bfad69-fd3b-49c3-adb5-0190c0b5b025

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 113 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük 'ün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Kezban KONUKÇU İstanbul Milletvekili

Türkiye'de uygulanmakta olan neoliberal ve enflasyonist politikalar sonucu ücretli çalışan emekçiler hızla alt gelir düzeyinde eşitlenirken, patronların sendika karşıtı uygulamalarını hayata geçirmelerine imkan sağlayan 22 yıllık AKP iktidarı döneminde bir çok işyerinde sendikalaşan, sendikalaşma sürecinde olan, sendikal yetki alan, işçi sağlığı iş güvenliği başta olmak üzere insana yakışır çalışma koşulları talebi ile hak arayan işçilerin keyfi işten çıkarılmaları sıradan uygulamalar haline getirilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Nitekim; anayasal bir hak olan sendikalaşma hakkının yaratılan fiili durumlarla ortadan kaldırılmasının bir örneği de; Bilecik Organize Sanayi Bölgesi'nde 300 bin metrekare alanda porselen üretimi yapan Porland Fabrikası'nda yaşanmaktadır. Bilecik ilinde kötü çalışma koşulları, hak gaspları ve sendika düşmanlığı tutumu ile bilinen yaklaşık 1000 işçinin çalıştığı fabrikada aldıkları düşük ücretlerle geçinemeyen işçiler, ağır ve kötü çalışma koşulları, zorla mesaiye bırakılma, promosyonlarına el konma, baskı ve mobbinge karşı DİSK'e bağlı Türkiye Porselen, Çimento, Cam, Tuğla ve Toprak Sanayi İşçileri Sendikası"nda (Cam Keramik-İş) örgütlenmeye başlamışlardır. "Sendikalaşmaktan başka yol yok" diyen işçiler; fabrikada hiçbir ' şekilde işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınmadığını, iş kazası yaşadıklarında ise işveren vekilinin hastaneye kendileri ile giderek iş kazası raporu tutturmamaları için başlarında beklediğini, meslek hastalığına davetiye çıkaran ve kendileri için temin edilen maskelerin korumadığı toz içinde çalıştıklarını ve bu tozun ciğerlerini mahvettiğini, maskelerin ulu orta bir şekilde durduğunu ve kişiye özel olmayıp bir maskenin bir çok işçi tarafından kullanıldığını, maske talep ettiklerinde ise patronun maskelerin dövizle alındığını dövizin de her geçen gün artması nedeniyle kendilerine durmadan maske alamayacaklarını bildirdiğini, kendilerine gözlük dağıtılmadığını, sendikalaşma faaliyeti başladığında patronun sendikaya üye olmamaları için "motivasyon uzmanı" adı altında bazı kişilerin sendikayla ilişki kurmamaları için kendilerine psikolojik baskı kurduğunu, sendikalaşma mücadelesinde bazı öncü işçilerin işten atıldığını, zorla mesaiye kalmalarının dayatıldığını, kalmadıkları taktirde her türlü baskı ve zorlama ile karşılaştıklarını, banka promosyonlarının fabrika patronunca verilmediğini, fabrikadan emekli olmuş ancak geçinemedikleri için tekrar fabrikada çalışmak zorunda kalan emekli işçilerin dövizle borçlandırılıp evrak imzalatıldığı ve imzalatılan evrakı da hiçbir şekilde geri vermediklerini, kıdem tazminatını bankaya yatırtıp işten ayrıldıkları taktirde tazminatını çekip kendilerine geri ödenmesinin söylendiğini, süre baskısı ile karşı karşıya kaldıklarını, sırf sendikal örgütlülüğü engellemek için "gönüllü çıkış" adı altında işten atmaların yaşandığını, sendika üyesi işçilere görev yeri değişikliği dayatıldığını kabul etmeyenlerin ise işten atıldıklarını ifade etmişlerdir.

Öte yandan DİSK Cam Keramik-İş Bilecik Temsilciliği de; işverenin sendika kırıcılığı yapmak için son günlerde işçilere baskı yapıp, ikale sözleşmeleri imzalatıp, ihbar önellerine uymaksızın ve kıdem tazminat ödemelerini uzun süreli vadelere bölerek ödeme yolunu seçtiğini, oObu ikale sözleşmesini tazminatını alıp kurtulmak isteyen işçi arkadaşların imzaladığını ancak imza atmayanların ise her hafta birer ikişer işten çıkartılarak "Sendika © bitti, temizledik" diyebilmek için ortam yarattıklarını, işten çıkış mülakatında, kapalı kapılar ardında iletişim ve haberleşme hakkı gasp edilerek işçilerin işten çıkış evraklarını imza atmaya zorladıklarını ve yüz kızartıcı suç işlemişler gibi vardiya arkadaşlarıyla vedalaşmadan güvenlik eşliğinde kapı önüne koyulduklarını belirtmişlerdir.

Anayasal hakka uyulması kurumların/kişilerin inisiyatifinde değildir. Sendika üyesi olmak

Anayasanın 51. maddesine göre her çalışanın hakkıdır ve patronlar bu hakka uymakla mükelleftir. Başta Anayasa, kanun ve ILO Sözleşmeleri olmak üzere uluslararası sözleşmeler ile belirtilen ve koruma altına alınan; sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi, sendikal nedenlerle işçi veya işverenlerin ayrımcılığa maruz kalmaları, iş sözleşmesinin sendika üyeliği nedeniyle feshedilmesi gibi durumlar Türk Ceza Hukuku'nun koruması altına alınmıştır. Dolayısıyla, patronların örgütlenmeye yönelik keyfi tutumları çalışma hakkına, örgütlenme özgürlüğüne, imza atılan uluslararası sözleşmelere aykırı olup TCK'nın 118. ve 119. maddelerinde düzenlenen sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçunu oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

I- Bilecik Organize Sanayi Bölgesinde bulunan Porland Fabrikasında DİSK'e bağlı Türkiye Porselen, Çimento, Cam, Tuğla ve Toprak Sanayi İşçileri Sendikası'na (Cam Keramik-İş) üye işçilerin sendikalaşmalarının engellenmeye çalışıldığı ve sendika öncülerinin işten atıldığı, sendika üyesi işçilerin görev yerlerinin değiştirildiği, kabul etmeyenlerin ise işten çıkarıldıkları Bakanlığınızca bilinmekte midir? Bilinmekte ise TCK'nın 118. ve 119. maddelerinde düzenlenen sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçunu işleyen işverene bu hukuksuz eylemi nedeniyle herhangi bir idari ve cezai işlem yapılmış mıdır?

SORULAR

  1. Bilecik ilinde hak gaspları ve sendika düşmanlığı ile nam salmış olan ve ucuz emek gücü üzerinden kârına kâr katan Porland Fabrikası patronunun, işten çıkış mülakatında, kapalı kapılar ardında iletişim ve haberleşme hakkını gasp ederek işçileri işten çıkış evraklarına imza atmaya zorladığı ve yüz kızartıcı suç işlemişler gibi vardiya arkadaşlarıyla vedalaşmadan güvenlik eşliğinde kapı önüne koyuldukları Bakanlığınız bilgisi dahilinde midir?

  2. Bilecik Organize Sanayi Bölgesinde bulunan Porland Fabrikasında işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin maliyet unsuru olarak görülmesi ile alınmadığı, işçilere yönelik uygulanan kötü çalışma koşulları, mobbing, meslek hastalıklarına yol açan ekipman yokluğu, patron tarafından promosyonlara el konulduğu Bakanlığınız bilgisi dahilinde midir?

  3. Bilecik Organize Sanayi Bölgesinde bulunan Porland Fabrikasınca meydana gelen iş kazası/iş cinayeti ve meslek hastalığı nedeniyle Bakanlığınıza son 5 yıl içerisinde yapılan bildirim sayısı kaçtır?

  4. Bakanlığınızca birçok işçi hakkı ihlallerinin yaşandığı Porland Fabrikası'nın müfettiş denetimi en son hangi tarihte yapılmıştır? Bu denetimlerde işyerine yönelik raporlanan ihlaller neler olmuştur ve işverene ne tür yaptırımlar uygulanmıştır?

  5. Anayasal haklarını kullanarak sendikalı olan, haksız ve keyfi biçimde işten çıkarılan işçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi ve haklarının iadesi için Bakanlığınızca herhangi bir girişimde bulunulacak mıdır?

  6. Son 5 yıl içerisinde sendikalı oldukları gerekçesiyle işçileri işten atan işyeri sayısı kaçtır? Bunların kaçı hakkında işlem başlatılmıştır?

  7. Sayısız sendikalaşmanın engellendiğinin kanıtlandığı dava sonucu olmasına rağmen sendikalaşmayı engellemeyi yasaklayan yasa ve yaptırımlar işverenlere yönelik olarak neden uygulanmamaktadır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·

İlgi (o : 24.07.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1463078 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Kezban KONUKÇU tarafından yöneltilen 7/14089 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Anılan hükümlere uyulmaması durumunda, 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.

Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı tefiişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan tefiiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.

Bu kapsamda, bahse konu soru önergesinde yer alan iddialar yönünden gerekli denetim faaliyetleri gerçekleştirilmek üzere adı geçen işverenlik tefliş programına alınmıştır.

Diğer taraftan, iş kazaları ve meslek hastalıklarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumunun resmi internet sayfasında (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır."

Prof. Dr. Vedat | HAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296— 71 68

Metin otomatik okundu. 3 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir