Özel eğitim kurumlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 109 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 99 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Saygılarımla, an BEKER
Özel eğitim öğretmenleri, ülkemizde özel gereksinimli çocukların eğitiminde kritik bir rol oynamakta olup eğitim sistemimizin en hassas ve özveri gerektiren alanında hizmet vermektedir. Ancak öğretmenlerimizin karşılaştığı sorunlar eğitim kalitesini olumsuz yönde etkilemekte ve hem öğretmenlerimiz hem de öğrencilerimiz için zorlu bir çalışma ortamı yaratmaktadır. Bu bağlamda, aşağıdaki sorularımın tarafınızdan yanıtlanması önem arz etmektedir.
Bu kapsamda:
SORULAR
Özel eğitim okullarındaki fiziksel olanakların yetersizliği; resim, müzik, spor odaları gibi temel ihtiyaçların karşılanamaması ve okul binalarının "bödensel çengelli . öğrencilerin kullanımına uygun olmaması gibi sorunlar karşısında Bakanlığınızın" belirlemiş olduğu somut bir iyileştirme planı var mıdır? i
Özel eğitime uygun araç- gereç eksikliklerinin ve özel eğitim öğretmenlerinin sayıca yetersizliğinin giderilmesi için ne tür çalışmalar yapılmâktâdır? Özel eğitim. ; öğretmenliği atamalarında kontenjan artırılması düşünülmekte midir? ulna 2 göz önüne alındığında, Bakanlığınız bu konudaki eğitim programlarını nasıl güncelleyecektir? Öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarda karşılaştıkları sorunları aşmaları için ne tür destekler sağlanacaktır?
Özel eğitim öğretmenlerinin evrak işleri, sorumlulukları ve mesai dışındaki çalışmaları nedeniyle artan iş yüklerini hafifletmek amacıyla Bakanlığınız ne tür önlemler almayı planlamaktadır?
Özel gereksinimli çocukların ailelerinin ve toplumun bilinçsizliği, öğretmenlerimiz üzerinde ek bir baskı yaratmaktadır. Bu konuda ailelerin ve toplumun bilinçlendirilmesi için Bakanlığınız hangi projeleri yürütmektedir? Ailelerin eğitim sürecine daha aktif katılımını sağlamak için ne tür çalışmalar yapılmaktadır?
Farklı engel gruplarındaki öğrencilerin aynı sınıfta yer alması sonucu öğretmenlerin öğrenciyi tanılama ve yönlendirme süreçlerinde yaşadıkları zorluklar ile eğitim sürecinde karar verme yetkilerinin sınırlı olması gibi sorunlar nasıl çözülecektir? Bu konularda Bakanlığınızın atmayı planladığı adımlar nelerdir?
Özel eğitim öğretmenlerimizin sorunlarının çözümüne yönelik olarak Bakanlığınızın belirlediği kısa, orta ve uzun vadeli hedefler nelerdir?
Özel eğitim öğretmenlerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve motivasyonlarının artırılması için Bakanlığınızın yürütüğü ve planladığı çalışmalar nelerdir? Öğretmenlerin özlük haklarının iyileştirilmesi ve mesleki gelişimlerine yönelik desteklerin artırılması konusunda hangi politikalar benimsenmektedir?
Ülkemizde özel eğitim kurumlarında çalışan eğitimcilerin maaşı büyük oranda ya asgari ücret ya da asgari ücretin biraz üzerinde seyretmektedir. Bu durum, öğretmenlerimizin ekonomik olarak sıkıntı yaşamasına ve mesleki motivasyonlarının düşmesine neden olmaktadır. Bakanlığınız, özel eğitim öğretmenlerinin maaşlarının artırılması ve ekonomik koşullarının iyileştirilmesi için hangi somut adımları atmayı planlamaktadır? Öğretmenlerimizin emeklerinin karşılığını alması ve ekonomik refahlarını artırmak için hangi politikalar geliştirilecektir?
Özel eğitim alanında yaşanan bu sorunların çözümünde Bakanlığınızın diğer kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapmayı planladığı projeler ve çalışmalar nelerdir? Bu alandaki koordinasyonun nasıl artırılacaktır?
Özel eğitim öğretmenlerinin ve öğrencilerimizin karşılaştığı bu sorunların çözümü için Bakanlığınızın ayırdığı bütçe ve kaynaklar nelerdir? Bu kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması için ne tür mekanizmalar geliştirilmektedir?
Özel eğitim okullarında sahte rapor düzenlendiğine dair bakanlığınıza ulaşan şikayet sayısı nedir?
Özel eğitim okullarında sahte rapor düzenlenmesini önlemek amacıyla ne tür tedbirler alınmaktadır? Bu raporların doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak için hangi yol kullanılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 26/08/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1481486 sayılı yazınız. Cc) 27/08/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1483619 sayılı yazınız.
ç) 02/09/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1488487 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Ankara Milletvekili Adnan BEKER'in 7/14938, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7/15326, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA"nın 7/15478, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA'nın 7115480, Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ"in 7/15482, İstanbul Milletvekili A. Sibel YANIKÖMEROĞLU'nun 7/15485, Konya Milletvekili Ünal KARAMAN"ın 7/15736 ve Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/15740 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Zİ(4538 &c (1 7115226 H15Y478 H1sUu8o 4 1Syu&2 M1 15136
H (51409
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
Strateji Geliştirme Başkanlığı zl14 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Türkiye genelinde özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin benzer eğitim olanaklarından yararlanması amacıyla belirlenen standartlar doğrultusunda özel eğitim sınıfları, destek eğitim odaları, uygulama evleri, meslek edinme atölyeleri, beceri uygulama alanları ile ilgili doğrultuda Bakanlığımızın çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca, pansiyonlu özel eğitim okullarının fiziki yapısını iyileştirmek amacıyla "Pansiyonlu Özel Eğitim Okullarının İyileştirilmesi Projesi" sürdürülmektedir.
İ 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun 2005 yılında yürürlüğe girmiş olup, kanun kapsamında başta engelli ve yaşlı vatandaşlarımızın herkes gibi ve herkesle birlikte, yaşamın tüm alanlarındaki hak ve hizmetlere ulaşabilmesi ve bunlardan yararlanabilmesi güvence altına alınmıştır.
Başta fiziksel engelliler ve yaşlılar olmak üzere bireyler için okul binalarında yapılması öngörülen düzenlemeler, ilk defa Bakanlığımızın 19.08.1992 tarihli ve 6870 sayılı 1992/40 No'lu Genelge'si (mülga) ile valiliklere duyurulmuş, 24.04.2000 tarihli ve 2264 sayılı 2000/41 No'lu Genelge ile (mülga) ile güncellenmiştir.
Okul binalarında yapılması öngörülen düzenlemeler, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesiyle son olarak 17.12.2009 tarihli 9648 sayılı 2009/90 No'lu Genelge ile tekrar duyurulmuştur. Mezkur Genelge'nin hazırlanmasında, TS 9111 (Özürlüler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Kişiler İçin Binalarda Ulaşılabilirlik Gerekleri) ve TS 12576 (Şehir İçi Yolar-Kaldırım ve Yaya Geçitlerinde Ulaşılabilirlik İçin Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları) standartları esas alınmıştır. Genelge gereğince; okul girişlerine rampa yapılması, zemin kaplamalarının kaymayan ve tekerlekli sandalye hareketini güçleştirmeyen malzeme ile kaplanması, birden fazla katlı eğitim yapılarında standartlara uygun engelli asansörü yapılması, dersliklerin eşiksiz ve kot farkı olmaksızın tasarlanması, yazı tahtalarının uygun yüksekliğe asılması, engelliler için tuvalet düzeni&ninesi, tören alanlarının fiziksel engelli öğrencilerin ulaşılabilirliğini ve hareketini kolaylaştıracak şekilde erişilebilir olması öngörülmüştür.
Diğer taraftan özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerini öncelikle kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı yürütebilmeleri için, yeni tip projelerde eğitimin bütün kademeleri göz önünde bulundurularak destek eğitim odalarına yer verilmiştir.
Bakanlığımız bünyesinde, hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler, orta veya ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile otizmi olan öğrencilere ait özel eğitim kurumları bulunmaktadır. Bütün bunlara ek olarak işitme engelli ve görme engelli bireylere yönelik özel eğitim kurumları da açılmaktadır. Eğitimin her kademesinde bütün engel gruplarının durumlarına yönelik fiziki alt yapı tesis edilmekte olup bu mekânlarda engelli bireylerin ihtiyaçlarını karşılayacak donanımlar hizmete sunulmaktadır. Eğitim binalarının tasarımında; kapalı iç bahçe (atrium tarzında), uygulama bahçesi, trafik parkı, oyun parkına uygun donatılmış açık dış mekan düzenlemelerine yer verilmiştir. Engel grubuna yönelik olarak bina içinde ve dışında duvar ve döşemelerde hissedilebilir yüzeyler kullanılarak öğrencilerin dokunsal duyularına hitap edecek mekanlar oluşturulmaktadır. Sesli uyarı sistemleri kullanılarak bina içi dolaşımları kolaylaştırılmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapama ve Ad Verme Yönetmeliği"nin "Genel Esaslar" başlıklı 5. Maddesinin (h) fıkrasında Strateji Geliştirme Başkanlığı
"Tüm kurumların bu Yönetmelik ile sınırlı olmamak üzere; ...engellilerle ilgili mevzuatta belirtilen standartlara, Bakanlığın eğitim yapıları standartlarına uygun olması" hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca Bakanlığımız mimari ihtiyaç programlarıyla desteklenmiştir.
Bakanlığımızca hazırlanan "tip projeler"de ve onaylanan tüm özel projelerde, erişilebilirlikle ilgili kriterler TS9111 standartına ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yayımlanan Erişilebilirlik Kılavuzu'na göre düzenlenmekte ve yeni okul inşaatlarında uygulanmaktadır.
Bununla birlikte Türkiye genelinde özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin benzer eğitim olanaklarından yararlanması amacıyla meslek edinme atölyeleri, beceri uygulama alanları yapılmış, ayrıca pansiyonlu özel eğitim okullarının fiziki yapısını iyileştirmek amacıyla Pansiyonlu Özel Eğitim Okullarının İyileştirilmesi Projesi de uygulamaya konulmuştur, Özel Çocuklara Özel Materyaller Projesi kapsamında her yıl düzenli olarak materyal üretimi ve dağıtımı yapılmaktadır. Söz konusu proje kapsamında 2018 yılından itibaren 470.000 adet materyal özel eğitim öğrencilerimize ulaştırılmıştır.
Özel eğitim ihtiyacı olan çocukların ihtiyaçlarına uygun nitelikli eğitim alabilmelerini sağlamak için; alandaki yeni gelişmeleri yansıtan, öğretmen dostu programlar hazırlamak amacıyla Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından öğretim programları hazırlanmaktadır.
Öğretim programı hazırlama sürecinde yaparak yaşayarak öğrenmeyi hedefleyen, hem bilgiyi hem de süreci merkeze alan becerilerin öğretilmesinde ortak strateji-yöntem ve tekniklikleri öne çıkaran bir yaklaşım esas alınmaktadır. Hazırlanan öğretim programları ile özel eğitim ihtiyacı olan çocukların seviyelerine göre; dil ve konuşma becerileri, iletişim becerileri, bağımsız yaşam becerileri, sosyal beceriler, öz bakım becerileri gibi temel yaşam becerileri kazandırılarak toplumda kendilerine yetebilmelerinin sağlanması ve bir sonraki kademedeki eğitime hazır hale getirilmesi hedeflenmektedir. Bakanlığımızca özel eğitim öğretmenleriyle alan ve branş öğretmenlerinin özel eğitime ilişkin bilgi ve becerilerinin arttırılması amacıyla yazılı, görsel ve işitsel materyaller hazırlanmakta, uzaktan ve yüz yüze hizmet içi eğitimler düzenlenmektedir.
Özel gereksinimli çocuklarımızın ailelerine yönelik danışmanlık faaliyetleri, ailelerin rehberlik ve araştırma merkezlerimize ilk temas anında başlayıp bireyin eğitim hayatı boyunca devam etmektedir. Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinin Kurumsal Kapasitesinin Güçlendirilmesi Projesinin (RAMKEG) çıktısı olarak hazırlanan "Aileler İçin Rehber Kitapçık" tüm yetersizlik türlerine yönelik olarak ayrı ayrı hazırlanmıştır. Bu kitapçıklar ile rehberlik araştırma merkezlerinde verilen danışmanlık hizmetleri desteklenmiştir. RAM-OKUL Projesi ürünü olan bilgilendirme kitapçıkları ile bireyin ailesine, öğretmenlerine ve eğitim hayatında bulunan çevresine yönelik yetersizlik türleri için ayrı ayrı danışmanlık hizmeti sağlanmaktadır.
Bakanlığımızca alanında uzman 80'den fazla akademisyen ve eğitimci tarafından hazırlanan 53 kitap ve yaklaşık 500 videodan oluşan "Aile Eğitimi Kitap Seti" hazırlanmıştır. Söz konusu set 9 yetersizlik türünde ailelerle ortak çalışma alanlarını konu alan toplam 10 setten oluşmaktadır. 3 yetersizlik türüne ait setler EBA platformunda yayımlanmıştır. Diğer yetersizlik türlerine ait setler tamamlandıkça yayımlanmaya devam edecektir.
Veli, öğretmen, okul/kurum yöneticileri ve ilgili tüm paydaşların özel gereksinimli bireylere yönelik bilgi ve farkındalıklarını artırmak amacıyla Genel Müdürlüğümüz tarafından farklı yetersizlik türlerine sahip ve özel yetenekli bireylere yönelik fasiküllerden oluşacak bir set hazırlanmaktadır. İlk olarak Down Sendromlu bireylerin özelliklerine ve gereksinimlerine Strateji Geliştirme Başkanlığı yönelik güncel araştırmaları içeren ve okuyuculara faydalı olabilecek kısa film ve internet sitesi gibi çevrim içi kaynakların yer aldığı bir bülten hazırlanarak paydaşların erişimine sunulmuştur. Ayrıca toplumun tüm bireylerinin özel eğitim alanına ilişkin farkındalığını arttırmak bu alanda toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla Bakanlığımızca "Özel Eğitim Farkındalığını Arttırma Kursu" hazırlanmıştır. Söz konusu kurs faaliyeti halk eğitim merkezleri aracılığıyla 81 ilde düzenlenmektedir.
Farklı engel gruplarında yer alan öğrencilerin eğitime erişimlerini kolaylaştırmak amacıyla, Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nde yer alan hükümler doğrultusunda özel eğitim okulları ve özel eğitim sınıflarında aynı yetersizliğe sahip öğrenciler öğrenim görmektedir. Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ile Okulların Koordinasyonunun Güçlendirilmesi Projesi RAM-OKUL Projesi) kapsamında, rehberlik ve araştırma merkezleri ile okullarda görev yapan; rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar ile özel eğitim öğretmenleri ve sınıf öğretmenlerinin koordinasyonunun güçlendirilmesi amacıyla eğitimler verilmektedir.
Özel eğitim alanında gelişen ve değişen şartlar göz önünde bulundurularak, eğitsel değerlendirme ve tanılamada görev alan öğretmenlerimizin mesleki gelişimlerinin ve çalışma koşullarının iyileştirilmesini sağlamak amacıyla yapılan Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinin İyileştirilmesi Projesi ile kurumlarımızın çalışma koşullarını iyileştirilmesi ve hizmet içi eğitimler ile öğretmenlerimizin mesleki gelişimlerine yönelik çalışmalar devam etmektedir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu çerçevesinde kurulmuş özel öğretim kurumlarında görev yapan eğitim personeli, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında kurumlarıyla karşılıklı rıza çerçevesinde yapmış oldukları iş sözleşmesinde belirtilen sorumluluk, hak ve yetkilere sahip bulunmaktadır.
Eğitsel değerlendirmesi ve tanılaması yapılan bireylerin tıbbi raporlarının doğrulanması Sağlık Bakanlığının e-rapor sistemi üzerinden yapılmakta, bireylerin eğitim hayatına ilişkin yönlendirmeler bu doğrulama sonrası alınan kararlar çerçevesinde yapılmaktadır.