Engelli bireylerin eğitim ve öğrenimine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 85 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularının. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla'arz ederim.
İ$tanbuY Milletvekili
Engelli bireylerin toplumsal yaşamda etkin bir şekilde yer alabilmeleri ve toplumla bütünleşebilmeleri için eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Gerek Anayasamız: gerek taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalar engelli bireylerin yaşamın her alanında aktif olarak ve eşit.şekilde yer alabilmelerini devletimizin güvencesi altına almıştır.
2024-2025 eğitim. öğretim yılının başlamasına az bir süre kalmışken, engellilerin eğitim haklarından faydalanmaları konusunda ilerleme sağlanması bir yana, sorunların daha da arttığı bir tabloyla karşı karşıyayız.
Türkiye 9060 ile AB ülkeleri içinde ilkokuldan sonra engellilerin okulu bırakma oranının en yüksek olduğu ülkedir.
Türkiye nüfusunun yaklaşık 9013"ünü oluşturan engelli yurttaşlara sunulan kamu hizmetleri için bütçeden ayrılan pay sadece 91,6'dır. Engellilerin eğitimiyle görevli Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün bütçesi ise Bakanlık bütçesinin "41'i düzeyindedir.
Bu bağlamda;
İ. Türkiye genelindeki ilköğretim ve ortaöğretim okullarının kaçı engelliler için tam erişilebilir durumdadır?
SORULAR
MEB'e bağlı kurumlarda öğrenim görmekte olan kız ve erkek engelli öğrenci sayıları nedir?
Türkiye genelindeki ilköğretim ve ortaöğretim okullarında toplam kaç engelli öğrenci kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitimlerini sürdürmektedir?
Türkiye genelinde toplam kaç adet Özel Eğitim Kurumu ve kaç adet Özel Eğitim Sınıfı vardır? Bunların kapasiteleri riedir?
ASUS a.
Engelli kadın ve erkek bireylerin okuma-yazma bilme oranına ilişkin güncel veriler nedir? Bitirilen okul durumuna göre engelli kadın ve erkek bireylerin sayıları nedir?
Engelli bireylerin ayrımcılığa maruz kalmadan istedikleri düzeye kadar eğitimlerini sürdürebilmelerini desteklemek adına Bakanlığınızca yapılan çalışmalar nelerdir?
Engelli bireylere karşı ön yargıları ortadan kaldırmak amacıyla toplumdaki diğer bireylerin engelliler konusunda eğitilmesi için bakanlığınızca yürütülen çalışmalar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 26/08/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1481486 sayılı yazınız.
c) 27/08/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1483619 sayılı yazınız.
ç) 02/09/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1488487 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Ankara Milletvekili Adnan BEKER'in 7/14538, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7/15326, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/15478, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA''nın 7115480, Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ'in 7/15482, İstanbul Milletvekili A, Sibel YANIKÖMEROĞLU'nun 7/15485, Konya Milletvekili Ünal KARAMAN'ın 7/15736 ve Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/15740 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Strateji Geliştirme Başkanlığı 6412 NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Önerge (o kapsamında otalep oOedilen (istatistiki (o veriler, (o Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/Wwww/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan "Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim" adlı yayında yer alan; "1.15 Özel eğitim kurumlarında okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tabloda mevcuttur.
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun 2005 yılında yürürlüğe girmiş olup, kanun kapsamında başta engelli ve yaşlı vatandaşlarımızın herkes gibi ve herkesle birlikte, yaşamın tüm alanlarındaki hak ve hizmetlere ulaşabilmesi ve bunlardan yararlanabilmesi güvence altına alınmıştır.
Başta fiziksel engelliler ve yaşlılar olmak üzere bireyler için okul binalarında yapılması öngörülen düzenlemeler, ilk defa Bakanlığımızın 19.08.1992 tarihli ve 6870 sayılı 1992/40 No'lu Genelgesi (mülga) ile valiliklere duyurulmuş, 24.04.2000 tarihli ve 2264 sayılı 2000/41 No'lu Genelge ile (mülga) ile güncellenmiştir.
Okul binalarında yapılması öngörülen düzenlemeler, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesiyle son olarak 17.12.2009 tarihli 9648 sayılı 2009/90 No'lu Genelge ile tekrar duyurulmuştur. Mezkur Genelgenin hazırlanmasında, TS 9111(Özürlüler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Kişiler İçin Binalarda Ulaşılabilirlik Gerekleri) ve TS 12576 (Şehir İçi Yolar-Kaldırım ve Yaya Geçitlerinde Ulaşılabilirlik İçin Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları) standartları esas alınmıştır. Genelge gereğince; okul girişlerine rampa yapılması, zemin kaplamalarının kaymayan ve tekerlekli sandalye hareketini güçleştirmeyen malzeme ile kaplanması, birden fazla katlı eğitim yapılarında standartlara uygun engelli asansörü yapılması, dersliklerin eşiksiz ve kot farkı olmaksızın tasarlanması, yazı tahtalarının uygun yüksekliğe asılması, engelliler için tuvalet düzenlenmesi, tören alanlarının fiziksel engelli öğrencilerin ulaşılabilirliğini ve hareketini kolaylaştıracak şekilde erişilebilir olması öngörülmüştür.
Diğer taraftan özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerini öncelikle kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı yürütebilmeleri için, yeni tip projelerde eğitimin bütün kademeleri göz önünde bulundurularak destek eğitim odalarına yer verilmiştir.
Bakanlığımız bünyesinde, hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler, orta veya ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile otizmi olan öğrencilere ait özel eğitim kurumları bulunmaktadır. Bütün bunlara ek olarak işitme engelli ve görme engelli bireylere yönelik özel eğitim kurumları da açılmaktadır. Eğitimin her kademesinde bütün engel gruplarının durumlarına yönelik fiziki alt yapı tesis edilmekte olup bu mekânlarda engelli bireylerin ihtiyaçlarını karşılayacak donanımlar hizmete sunulmaktadır. Eğitim binalarının tasarımında; kapalı iç bahçe (atrium tarzında), uygulama bahçesi, trafik parkı, oyun parkına uygun donatılmış açık dış mekan düzenlemelerine yer verilmiştir. Engel grubuna yönelik olarak bina içinde ve dışında duvar ve döşemelerde hissedilebilir yüzeyler kullanılarak öğrencilerin dokunsal duyularına hitap edecek mekanlar oluşturulmaktadır. Sesli uyarı sistemleri kullanılarak bina içi dolaşımları kolaylaştırılmaktadır. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapama ve Ad Verme Yönetmeliği'nin "Genel Esaslar" başlıklı 5. Maddesinin (h) fıkrasında "Tüm kurumların bu Yönetmelik ile sınırlı olmamak üzere; ...engellilerle ilgili Strateji Geliştirme Başkanlığı mevzuatta belirtilen standartlara, Bakanlığın eğitim yapıları standartlarına uygun olması" hükmüne yer verilmiştir. ayrıca Bakanlığımız mimari ihtiyaç programlarıyla desteklenmiştir.
Bakanlığımızca hazırlanan "tip projeler"de ve onaylanan tüm özel projelerde, erişilebilirlikle ilgili kriterler TS9111 standartına ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yayımlanan Erişilebilirlik Kılavuzu'na göre düzenlenmekte ve yeni okul inşaatlarında uygulanmaktadır.
Türkiye genelinde özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin benzer eğitim olanaklarından yararlanması amacıyla meslek edinme atölyeleri, beceri uygulama alanları yapılmış, ayrıca pansiyonlu özel eğitim okullarının fiziki yapısını iyileştirmek amacıyla Pansiyonlu Özel Eğitim Okullarının İyileştirilmesi Projesi de uygulamaya konulmuştur. Özel Çocuklara Özel Materyaller Projesi kapsamında her yıl düzenli olarak materyal üretimi ve dağıtımı yapılmaktadır. Söz konusu proje kapsamında 2018 yılından itibaren 470.000 adet materyal özel eğitim öğrencilerimize ulaştırılmıştır.
Özel eğitim ihtiyacı olan çocukların ihtiyaçlarına uygun nitelikli eğitim alabilmelerini sağlamak için; alandaki yeni gelişmeleri yansıtan, öğretmen dostu programlar hazırlamak amacıyla Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından öğretim programları hazırlanmaktadır.
Veli, öğretmen, okul/kurum yöneticileri ve ilgili tüm paydaşların özel gereksinimli bireylere yönelik bilgi ve farkındalıklarını artırmak amacıyla Genel Müdürlüğümüz tarafından farklı yetersizlik türlerine sahip ve özel yetenekli bireylere yönelik fasiküllerden oluşacak bir set hazırlanmaktadır. İlk olarak Down Sendromlu bireylerin özelliklerine ve gereksinimlerine yönelik güncel araştırmaları içeren ve okuyuculara faydalı olabilecek kısa film ve internet sitesi gibi çevrim içi kaynakların yer aldığı bir bülten hazırlanarak paydaşların erişimine sunulmuştur.
Bakanlığımızca alanında uzman 80'den fazla akademisyen ve eğitimci tarafından hazırlanan 53 kitap ve yaklaşık 500 videodan oluşan "Aile Eğitimi Kitap Seti" hazırlanmıştır. Söz konusu set.9 yetersizlik türünde ailelerle ortak çalışma alanlarını konu alan toplam 10 setten oluşmaktadır. 3 yetersizlik türüne ait setler ise EBA platformunda yayımlanmıştır. Diğer yetersizlik türlerine ait setler tamamlandıkça yayımlanmaya devam edecektir.
Ayrıca toplumun tüm bireylerinin özel eğitim alanına ilişkin farkındalığını arttırmak bu alanda toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla Bakanlığımızca "Özel Eğitim Farkındalığını Arttırma Kursu" hazırlanmıştır. Söz konusu kurs faaliyeti halk eğitim merkezleri aracılığıyla 81 ilde düzenlenmektedir.