İznik Gölü kıyısında özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen bir alana ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Ülkemizin dört bir yanından; hemen her gün su kıtlığına, su kısıtlamalarına, göllerin kuruduğuna ve DSİ'nin bazı bölgelere su veremeyeceğine dair bilgiler geliyor, haberler yapılıyor. Türkiye'nin beşinci büyük ve derin göllerinden biri olan İznik Gölü de ne yazık ki bu su krizinden nasibini fazlasıyla alıyor. Son yapılan bilimsel araştırmalara göre İznik Gölü'nde su seviyesi minimum işletme kotu olan 83,30 metrenin maalesef altına düştü. Bu durumda, ilk olarak DSİ pompalarının gölden doğrudan su çekimlerini durdurulması gerekmektedir. Tam tersine çevredeki fabrikalar için İznik Gölü'nden doğrudan su çekimleri devam etmekte, ilave olarak açılan kuyular nedeniyle de gölün yeraltı sularıyla beslenmesi Oo engellenmektedir. Bu nedenle, gölün çekildiği alanlar derhal korunmaya alınmalı, özellikle de tarıma açılması yasaklanmalıdır. Ne var ki, bu önlemler alınmadığı gibi, aksine İznik Gölü'nün çevresi adeta organize sanayi bölgesine dönüştürülmek istenmektedir.

Bu büyük tehlike kapsamında;

SORU 1- UNESCO Dünya Mirası adaylığı ile tanınan ancak tarihe, doğaya ve çevreye ihanet nedeniyle kabul görmeyen İznik'te, dört bir yanı neredeyse Organize Sanayi Bölgesi'ne dönen İznik Gölü'nü koruma amaçlı alınan tedbirler var mıdır, varsa nelerdir?

SORU 2- Mutlak koruma alanında bulunan İznik Gölü'nün dibinde yer alan Albayrak Grubu'na ait Varaka Kağıt Sanayi A.Ş.'ne ait yerin, 8839 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile özel endüstri bölgesi ilan edilmesinin sebebi nedir?

SORU 3-Bir yerin özel endüstri bölgesi ilan edilmesiyle, o bölgede yapılacak fabrikaya hangi özel ayrıcalık ve avantajlar kazandırılmış oluyor?

SORU 4- Albayrak Grubu, İznik Gölü kıyısındaki söz konusu araziye kâğıt fabrikası kurmak için resmi bir başvuru yapmış mıdır?

SORU 5- Daha önce bölgeye yine kâğıt fabrikası kurulması amacıyla yapılan 1/25.000 ölçekli plan değişikliğinin, 2018'de Bursa 2. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildiği, Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?

SORU 6- Aynı şekilde; ilgili kâğıt fabrikası için verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" şeklindeki kararı'nın da Bursa 3. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildiği, iptal kararının da Danıştay 14.Daire tarafından kesinleştirildiği gerçeğinden haberli misiniz?

SORU 7- Bölgenin, İl Toprak Koruma Kurulu kararıyla, 5403 sayılı Kanun kapsamından çıkarılması, ilgili alanın hukuken hangi yasaya göre sanayiye açıldığı anlamına gelmektedir ve hangi maddesine istinaden "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiştir?

SORU 8- Su seviyesi minimum işletme kotu olan 83,3 metrenin altına düştüğü ve ayrıca hızla da kirlenmekte olan İznik Gölü'nün; su ihtiyacı en yüksek düzeyde olan kağıt fabrikasından nasıl etkileneceği ile ilgili bilimsel bir rapor hazırlanmış mıdır? SORU 9- Bursa, Orhangazi ve İznik'in su sıkıntısı çektiği, iklim değişikliği nedeniyle sorunun gelecekte daha da büyüyeceği ortadayken, kâğıt fabrikasına su tahsisinin gerçek gerekçesi nedir?

SORU 10- Daha önce Döktaş döküm fabrikasının da özel endüstri bölgesi ilan edildiği hatırlanırsa; bölgede ayrıcalıklı statü sağlanacak daha başka tesisler olacak mıdır?

SORU 11- Daha önce Sulak Alan Yönetim Planı da iptal edilen İznik Gölü'nün, özel endüstri bölgesi kararlarıyla tamamen kurumaya ve yok olmaya mahkum edilmesindeki amaç nedir?

CEVAPLAR

Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ((MMOB) Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanlığı, Bursa Barosu Başkanlığı, Sayın Erol ÇİÇEK tarafından Bursa İli, Orhangazi o İlçesi, Örnekköy Köyü sınırları içerisinde Albayrak Turizm Seyahat A.Ş. tarafından yapılması planlanan "Bursa Kağıt Üretim Tesisi ve Kojenerasyon Santrali" projesi hakkında verilen 03/03/2014 tarihli ve 3280 sayılı "ÇED Olumlu" kararının iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle Bakanlığımız aleyhine Bursa 3. İdare Mahkemesi'nin 2014/660 Esası'na kayden açılan dava 03.07.2015 tarihli ve E.2014/660-K.2015/759 sayılı karar ile "dava konusu işlemin iptali" yönünde karar verilmiştir. Verilen iptal kararı doğrultusunda 30.07.2015 tarihli ve 12342 sayılı yazımız ile; İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28'inci maddesinde "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez..." ve 4 Fıkrasında; "Mahkeme kararlarının otuz gün içinde kamu görevlilerince kasten yerine getirilmemesi halinde ilgili, idare aleyhine dava açabileceği gibi, kararı yerine getirmeyen kamu görevlisi aleyhine de tazminat davası açılabilir." hükmü gereği "Bursa Kağıt Üretim Tesisi ve Kojenerasyon Santrali" projesi için Bursa 3. İdare Mahkemesi'nin 03.07.2015 tarihli öve E.2014/660-K.2015/759 sayılı (o kararı gereğince İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28'inci maddesi uyanınca yerine getirilmesi hususunda gerekli işlem yapılmıştır.

Diğer taraftan iptal kararı ile ilgili temyiz yoluna müracaat edilmiş olup, Danıştay 14. Daire'nin 21.01.2016 tarihli ve E.2015/8169-K.2016/247 sayılı kararı ile "temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına" 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere karar verilmiştir.

Doğal Sit Alanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Teknik Esaslar kapsamında 2021 yılında çalışmaları başlatılmış ve tamamlanmış olan "Ankara, Balıkesir, Bursa, Edirne, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu İlleri Mevcut ve Potansiyel Doğal Sit Alanlarının Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Projesi" nde Bursa iltnde yer alan İznik Gölü çalışılan alanlar arasında yer almakta olup, tesciline ilişkin idari süreç devam etmektedir.