İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/15751 GEÇ CEVAPLANDI · 35 GÜN

Çiğ süt alım fiyatlarına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 35 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 21 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YU tarafından yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. diz ÜN

Ulusal Süt Konseyi 9 Ağustos 2024 tarihinde yaptığı toplantıda çığ süt alım fiyatlarını sabit tutmuştur. Bu karar zor durumda olan üreticimiz için hayal kırıklığıdır. Alınan karar çiftçiyi korumaktan uzak ve yanlış ekonomik politikaların bedelini üreticiye ödetecek biçimdedir. Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Bu karar maliyetler dikkate alınarak mı yoksa Hazine ve Maliye Bakanlığının talimatıyla mı alınmıştır?

  2. Çığ süt fiyatlarını arttırmamak yanlış ekonomi politikalarının bedelini yine üreticiye ödetmenin bir biçimi değil midir?

  3. Bu karar sonucu üretimden kopacak ve hayvanlarını kesime gönderecek çiftçilerimizin yaratacağı kayıp uzun vadede ekonomimiz için daha büyük sorunlar teşkil etmeyecek midir?

  4. Türkiye'nin 2020 yılında 23,5 milyon ton olan süt üretimi, 2023 yılında 21,5 milyon tona geriledi. Bu düşüşün ana nedenleri nelerdir?

  5. Sağılan süt hayvanı sayısının kriz dönemlerinde kesilmesi, toplam süt üretiminde azalmaya yol açmıştır. 2019 yılından bu yana sağılan hayvan sayısında yıllara göre nasıl bir değişim yaşandı?

  6. Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen fiyatların altında alım yapan firmalara hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Bu firmalar hangileri ve yaptırımları nelerdir?

  7. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bir litre çiğ süt üretim maliyeti aylara göre ne kadar hesaplanmıştır?

  8. Çiğ süt ve yem paritesi Bakanlığın hesaplamalarına göre 2024 yılında aylara göre oranı nedir?

  9. Önümüzdeki yıl süt hayvancılığı işletmelerine verilecek destekler nelerdir?

  10. Süt primi uygulamasının başladığı günden bugüne kadar çiftçilere ne kadar süt prim desteği verilmiştir?

  11. 2024 ve 2025 yıllarında uygulanacak süt prim desteği ne kadar olacaktır?

  12. Et ve Süt Kurumu aracılığıyla süt piyasasını regüle etmek için hangi kararlar alınmıştır? Bugüne kadar ne kadar ödeme yapılmıştır?

  13. Süt üretiminin artması için önümüzdeki dönemde ne gibi önlem ve uygulamalar yapılacaktır?

  14. CHP'li Belediyelerin öncülük yaptığı okul sütü gibi projeleri uygulamayı veya bunu yapan Belediyeleri desteklemeyi düşünüyor musunuz?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Çiğ sütün tavsiye fiyatı Ulusal Süt Konseyince belirlenmekte ve ilan edilmektedir. Konseyin yapısında üretici, sanayici ve STK temsilcileri yer almaktadır.

19-21 Ocak 2024 tarihinde Ulusal Süt Çalıştayı düzenlenmiş olup çalıştayda tüm tarafların kabul edeceği 3 ayda bir maliyetin hesaplanması kararı alınmıştır.

Bu kapsamda Ulusal Süt Konseyi tarafından 9 Ağustos 2024 tarihinde yapılan yönetim kurulu toplantısında; Nisan ayında çiğ süt tavsiye fiyatı ile ilgili alınan karar gözden geçirilmiştir ve mevcut piyasa şartları ve maliyetler dikkate alınarak yapılan değerlendirmede güncel çiğ süt tavsiye fiyatının devamına karar verilmiştir.

Ulusal Süt Konseyi tarafından alınan karar tavsiye niteliğinde olup serbest piyasa şartlarında sütün yağı, proteini kuru maddesi ve diğer kalite kriterlerine göre 14,65 TL/t fiyatın üzerinde de fiyatlanabilmektedir.

Çiğ sütün alım satımına ilişkin üreticinin gerek üyesi/ortağı olduğu kooperatif/birlik kanalıyla, gerekse şahıs olarak çiğ sütü satmış olduğu işleme tesisleri ile karşılıklı satış/tedarik sözleşmesi düzenleyerek süt fiyatını belirleme imkânı bulunmaktadır. Çiğ süt üretim maliyetleri işletmeden işletmeye, mevsimlere işletmenin büyüklüğüne, işletmenin bulunduğu bölge/il/ilçeye ve kaba yem üretimi gerçekleştirip gerçekleştirmediği gibi birçok parametreye göre değişiklik göstermektedir.

Bakanlığımızca sürdürülebilirliğin devamı için; çiğ süt üretim maliyetleri, çiğ süt fiyatları, üretim miktarı arz talep dengesi yakından titizlikle takip edilmektedir.

26.07.2024 tarihli ve 32613 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "2024-2026 yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Karar" kapsamında süt hayvancılığı yapılan işletmeleri kapsayan desteklemeler;

Büyükbaş hayvancılık desteklemeleri;

Buzağı/malak temel desteği: Destek tutarı 1.000 TL/Baş,

Aşağıdaki ilave desteklemeler temel buzağı/malak destek tutarı ile çarpılması sonucu elde edilir. i " Aile işletme desteği ilave katsayı e Kadın veya genç çiftçilerin işletmelerinde doğan buzağı/malaklara ilave destek katsayı e Tarımsal Üretim Planlama Kurulu tarafından süt havzası ve besi havzası olarak belirlenen illere ilave destek katsayı 0,5 e Suni tohumlama veya embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek katsayısı 0,8

Yerli sperma kullanımı ile suni tohumlamadan veya yerli embriyo transferi sonucu doğan buzağı/malaklara ilave destek katsayısı 0,5

"e Buzağılarda soy kütüğü desteklemesi A ve B sınıfı işletmelerde doğan buzağılara ilave destek katsayısı 1,5 C sınıfı işletmelerde doğan buzağılara ise ilave destek katsayısı 0,8 se Malak soy kütüğü desteklemesi ilave destek katsayısı 0,8 e Genomik test ilave desteği katsayı 1,5 A ve B sınıfı işletmelerde doğan ve damızlık kütüğü sınıfı A ve B olan dişi buzağılara verilir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e Ari işletmelerde doğan dişi buzağı/malaklara ilave destek katsayısı 4 e AB onaylı çiğ süt sertifikasına sahip işletmelerdeki dişi buzağı/malaklar için ilave destek katsayısı 0,6

"e Birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere üye olan yetiştiricilerin buzağı/malaklarına ilave destek katsayısı 0,2 katsayı uygulanarak ilave destek verilecektir.

2024 yılı itibarıyla çiğ süt desteği Ocak-Şubat-Mart dönemi kapsamında destekleme ödemesi üreticilerimize yapılmış olup üretici örgütleri üzerinden pazarlanan soğutulmuş çiğ inek sütü için 0,50 Litre/TI, ödeme yapılmıştır. İlerleyen dönemde ödenecek prim miktarı Bakanlığımızca piyasa şartları göz önüne alınarak belirlenecektir.

ESK tarafında çiğ süt fiyatlarının Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen tavsiye fiyatın altına inmesini engellemek ve sektörde oluşan arz fazlası sütü değerlendirmek amacıyla yapılan çiğ süt regülasyonu kapsamında 2016-2023 yıllarında piyasadan toplanan yaklaşık 1,2 milyon ton arz fazlası çiğ sütten 98 bin ton yağsız süt tozu üretilerek üreticilerimize 1,3 milyar TL ödeme yapılmıştır. Ayrıca 2024 yılında yaklaşık 24.000 ton çiğ sütten üretilen yaklaşık 2.000 ton yağsız süt tozu üretilmiş olup piyasa ihtiyaçları ve üreticilerin desteklenmesi doğrultusunda çiğ süt regülasyon faaliyetlerine devam edilmektedir.

2025 yılında uygulanmaya başlanacak yeni destekleme modeli ile çiğ süt desteğinde temel desteklerin yanında; kaliteli çiğ süt üretimin artırılması, spekülatif piyasa hareketliliğinin önlenmesi, hayvancılık işletmelerinin gençleştirilmesi, kadınların üretimde aktif rol oynaması, belirlenen üretim bölgelerinde üretim planlamasının teşvik edilmesi amacıyla, kadın üreticilerimize/genç üreticilerimize kalite kriterlerini sağlayan üreticilerimize ve özellikle ari işletmelerden elde edilen çiğ süte ilave destek primi ödenecektir.

Okul Sütü Programı, anasınıfı ve ilkokul çağındaki öğrencilere süt içme alışkanlığını kazandırmak, yeterli ve dengeli beslenmelerine katkıda bulunarak sağlıklı büyüme ve gelişmelerini sağlamak amacıyla, 2011-2012 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminden itibaren Bakanlığımız koordinasyonunda uygulanmaya başlanmıştır.

Program 2017-2018 eğitim-öğretim yılına kadar 7 yıl başarıyla uygulanmıştır. Program kapsamında her yıl yaklaşık 33 bin okulda 6 milyon öğrencimize, toplam 1 milyar 740 milyon kutu 200 ml, UHT yağlı, sade içme sütü dağıtılmıştır. Okul sütü projesi başarıyla tamamlanmıştır.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir