Şeker pancarı üretimine ve ihracat kısıtlamalarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 21.09.2024

KE — ALTINTAŞ

Şeker sektöründe son dönemde ciddi sorunlar yaşandığı gözlemlenmektedir. Özellikle stok fazlası, açığa ekim yoluyla haksız rekabetin artması ve ihracat kısıtlamaları gibi sorunlar, sektörde derin bir kaos yaratmıştır. Bu sorunlar, sektörün sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir.

Bu çerçevede;

SORULAR

1. Üretici ve tüccarların elinde hâlihazırda 800 bin ton şeker stoku bulunduğu ifade edilmektedir. Bu durum, iç piyasada fiyatların düşmesine neden olmaktadır. Stok fazlasının nedenleri arasında açığa ekim yapılması, kota dışı nişasta bazlı şeker (NBŞ) üretimi, ihracat yasakları ve ithalattaki denetimsizlik gibi iddialar sayılmaktadır. Değerlendirmelerinize göre stok fazlasının sebepleri nelerdir?

2. NBŞ üretim kotası 72 bin 750 ton iken, I milyon ton üretim kapasitesine ulaşılmıştır. Denetim eksikliği nedeniyle kota fazlası üretim iddiaları konuşulmaktadır. Bakanlığınızın elindeki verilere göre NBŞ"de kota dışı üretim iddiaları doğru mudur?

3. Özelleştirilen fabrikaların bir kısmının kota dışına çıkmak amacıyla açığa ekim yaptırdığı ve ucuz fiyatlarla pancar alımı yaptığı ifade edilmektedir. Bu durum, sektörde haksız rekabet yaratmaktadır. Açığa ekim ile ilgili hangi denetim mekanizmaları işletilmektedir? Bu haksız vekabeti önlemek için Bakanlığınız ne gibi adımlar atacaktır?

4. Şeker ihracatı yapma imkânı bulunduğu halde, ihracat kısıtlamaları sektöre ciddi zarar vermiştir. Şubat ayında Londra Borsası'nda şekerin ton fiyatı 670 dolarken, ihracat kısıtlaması nedeniyle bu fırsat değerlendirilememiştir. Kısıtlamalar kaldırıldığında ise fiyatın 510 doların altına düştüğü ihracat için uygun koşulların ortadan kalktığı iddia edilmektedir. İhracat yasakları nedeniyle şu anda stoklarda 800 bin ton civarında şeker bulunduğu iddiaları doğru mudur?