İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/17413 GEÇ CEVAPLANDI · 71 GÜN

Şeker pancarı alım fiyatlarına ve ihracat kotasına ilişkin

Kaynak göster

Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 25 Eylül 2024 tarihinde 7/17413 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 5 Aralık 2024).

Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Şeker pancarı alım fiyatlarına ve ihracat kotasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17413, 25 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17413-seker-pancari-alim-fiyatlarina-ve-ihracat-kotasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a5fca30c-3c34-45c7-84b8-01922d1db92b

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlığa iletildi
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 71 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 50 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımı Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.

Şekerpancarı, Türkiye'de üretilen şekerin hammaddesi olduğu gibi, farklı yan ürünleri ile birlikte tarımda en katma değerli ürünlerin başında gelmektedir. Türkiye, pancardan şeker üretiminde dünyada beşinci sırada yer alırken, Avrupa'da ise dördüncü sırada bulunmaktadır. Bu yıl, Tarım ve Orman Bakanı tarafından birçok tarımsal ürün için açıklanan taban alım fiyatları çiftçimizi hayal kırıklığına uğratmıştır. Maalesef pancar üreticilerimiz de benzer bir tablo ile karşı karşıya kalınmıştır. Türkiye genelinde şeker pancarı üretimi 60'a yakın ilde yapılmaktadır. Konya ilimiz bu üretimin 9 32'sini tek başına karşılamaktadır. Bu ilimizin üretimini, "e 5-6'lık oranlar ile Yozgat, Afyonkarahisar, Kayseri ve Eskişehir illerimiz takip etmektedir. Türkşeker tarafından yayınlanan 2022 raporuna göre; Türkiye'deki iyıllık şeker üretim kapasitesi, 3 milyon 151 bin ton pancar şekeri ve 990 bin ton nişasta bazlı şeker olmak üzere toplam 4 milyon 141 bin ton olarak belirtilmiştir.

Bu yıl Cumhurbaşkanlığı kararı ile toplamda 2 milyon 910 bin ton şeker kotası belirlenmiştir. Bunun " 35'i Türkşeker'e, "e 33'ü özel şirketlere, Yo 32'si ise kooperatiflere tahsis edilmiştir. Geçtiğimiz yıl şeker pancarı alım fiyatı 1.755 TL, artı 100 TL primle birlikte 1.855 TL#on olarak açıklanmıştı. 2024 yılı şeker pancarı alım fiyatı ise kota tamamlama primi ile birlikte ton yala MA inle ME İRİ EE j in kar Ez ağB p Sİlandad

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR başına 2.375 TL olmuştur. 2024 yılı şeker pancarı alım fiyatında, bir önceki yılın alım fiyatına göre yaklaşık "o 28'lik bir artış olmuştur. Ancak açıklanan bu fiyat çiftçilerimizin beklentisini karşılamamıştır. Şu anda bir kilogram şekerin maliyetinin 35 lira olduğu belirtilmektedir. Bu fiyatın altında her satışın zarar olduğu çok açıktır. Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi, Temmuz ayında 96 3,42 artarken, yıllık bazda 96 41,60 artmıştır. Çiftçilerin giderlerinin arttığı ve haliyle üretim maliyetlerini yükselttiği de çok açık bir şekilde görülmektedir.

Çiftçilerimizin daha adil bir piyasa ortamında faaliyet göstermesi için tıpkı buğdayda olduğu gibi pancar hasat dönemlerinde şeker ithalatının yasaklanması gerekmektedir. 4 Nisan 2001"de kabul edilen Şeker Yasası ile birçok şeker fabrikası özelleştirme kapsamına alınmış ve şeker pancarı üretiminde kota uygulamasına geçilmiştir. 2022 yılında, yanlış politikalar sonucunda 400 bin ton şeker ithalatının altına imza atılmıştır. Şeker pancarı üretim imkânımız var iken üretmeyip IMF tarafından dayatılan bu yasa ile uygulan kota sonrası, 400 bin ton şeker ithalatının yapılmış olması izahı olmayan bir durumdur. Ayrıca pancarda planlı bir üretim olmasına rağmen, ithalatta dikkate alındığında şekerde bugün 500 bin ton gibi ciddi bir stok fazlası sorunu ile karşı karşıya kalınmıştır. 2024 yılı şeker pancarı hasatının başladığı bu günlerde, stok sorunun en ağır faturasını da kamuya ait TÜRKŞEKER ödeyecektir. Haliyle oluşan kamu zararının faturasının da milletimize kesileceği çok açıktır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Şeker Pancarı alım fiyatının, çiftçimiz söküm işlemine başlamadan önce açıklanması mümkün değil midir? Mümkün ise neden açıklanmamaktadır? Bu sürecin sonraki yıllarda bir takvime bağlanması ile ilgili bir çalışmanız var mıdır? Varsa nelerdir?

  2. Şeker Pancarı üretimine ilişkin maliyet hesabı yaptınız mı? Yaptıysanız alım fiyatı açıklanırken bu hesap dikkate alınmış mıdır?

  3. Gerek Türkşeker'de gerekse Kooperatif ve özel şirketlerin elinde bunan şeker stoku ile ilgili bir veriniz var mıdır? Varsa, 2024 yılı itibariyle şeker stoku ne kadardır?

  4. Şeker Pancarı hasat dönemi ile mevcut şeker stoku da dikkate alındığında şeker ithalatının yasaklanmasına ilişkin çalışmanız var mıdır? Varsa nelerdir?

    BED amal s EE İBARUY EMELE NE elimin 8 Bi , ç " İ Esi İ ht ii tü m bir

    EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR

  5. 2023 yılında şeker ihracatında kota kısıtlaması yapıldı mı? Yapıldı ise aylık olarak ne kadar miktarda ihracata izin verildi?

  6. 2024 şeker ihracatında kota kısıtlaması yapılacak mıdır? Yapılacak ise aylık olarak ne kadar miktarda ihracata izin verilecektir? Neden şeker ihracatında kısıtlama yapılmaktadır?

  7. 2024 yılı şeker pancarı alım fiyatları sonrası Şeker Kurumu'nun piyasaları düzenleme rolü, stok ve dış ticaret dengesini başarılı bir şekilde yönetebileceğini düşünüyor musunuz? İç piyasadaki gelişmelerin takip edilerek üreticiyi korumaya yönelik plan ve programınız var mıdır? Varsa nelerdir?

    Eli nn : isi isi Dai yeni

    EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

4634 sayılı Şeker Kanunu gereği, şekerin hammaddesi olan şeker pancarı fiyatları veya avans fiyat her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üretici ve/veya üretici temsilcileri arasında, pancar ekiminden önce Ekim ayında başlayacak müzakereler sonucunda; yıllık enflasyon oranı, üretici maliyetlerindeki artış, dünya pancar fiyatları ile alternatif ürün paritesi dikkate alınarak belirlenmekte olup süreç Bakanlığımızca izlenmekte ve denetlenmektedir.

Şeker pancarı üretimi, şeker şirketleri ve üreticilerin arasında imzalanan "Pancar Üretim Sözleşmesi" vasıtasıyla yapılmakta, sözleşme çerçevesinde şirketlerce üretim yapan üreticilere bakım, sulama ve söküm dönemlerinde yaklaşık 9040-50 oranında avans verilmektedir.

Ayrıca bitkisel üretim destekleri kapsamında şeker pancarı çiftçilerine ödenen mazot ve gübre desteği artırılarak 138 TI./da çıkartılmıştır.

2024/2025 üretim dönemi 9016 polar şeker ihtiva eden net bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı kota tamamlama primi ile birlikte 2.375 TL#on olarak belirlenmiştir.

4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılmış olan Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği'nin "Hammadde Fiyatının Tespiti" başlıklı 11'inci maddesi gereği üretici tarafından teslimi taahhüt edilen 9016 polar şeker ihtiva eden, firesi düşürülmüş net bir kilogram A kotası şeker pancarı baz alım fiyatının belirlenmesinde; e Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE), e Alternatif ürün (Buğday/Pancar) fiyat paritesi, e" Şeker pancarı üretim maliyeti esas alınmıştır.

Türkşeker tarafından çiftçilerin şeker pancarı üretim sürecindeki giderlerine destek olmak amacıyla gübre ve tohum desteğinin yanında çapalama, bakım, sulama, motorin, hasat ve teslim avansı olmak üzere toplam 6 adet nakdi avans verilmektedir.

Yapılan nakdi ve ayni avans ödemeleri ile üreticilerimize, pancarlarını teslim etmeden önce pancar bedelinin yaklaşık 9035'i faiz yansıtılmaksızın ödenerek üreticilerimizin finansman giderlerine destek olunmaktadır. Ayrıca Türkşeker tarafından pancar üreticisine; gübre ve tohum destekleri ile bedelsiz (istihkak) yaş pancar posasının yanı sıra pancarını fabrika merkez kantarına teslim eden üreticilere "Nakliye Desteği" ve pancarını pancar temizleme ve yükleme makinası ile yükleyerek teslim eden üreticilere "Pancar Temizleme ve Yükleme Primi" ödenmektedir.

Ülke arz güvenliği göz önüne alınarak stoklarımızda yeterli miktarda şeker bulundurulmaktadır.

Yurt içi tüketim amaçlı şeker ithalatı yapılmamaktadır. Diğer ürünlerde olduğu gibi mamul bünyesinde tekrar ihraç edilmek kaydıyla dâhilde işleme izin belgeleri kapsamında ithalat yapılabilmektedir.

Şeker ihracatı yıllık şeker üretim durumuna göre yılı içerisinde değerlendirilerek karara bağlanmaktadır. 2023 yılında şeker ihracatı, arzın ancak yurt içi talebi karşılayacak düzeyde olması nedeniyle 164 tonluk KKTC'ye gerçekleştirilenin dışında ihracatına izin verilmemiştir.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir