Şeker pancarı üretiminde uygulanan kota kısıtlamalarına ilişkin
Son güncelleme: Kaynak: TBMM
Kaynak göster
İsmail Atakan Ünver (CHP), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40731 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 246 gün sonra, 20 Ekim 2026).
İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman). “Şeker pancarı üretiminde uygulanan kota kısıtlamalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40731, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40731-seker-pancari-uretiminde-uygulanan-kota-kisitlamalarina-iliskin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/269991d7-c3a5-4fa1-8e4a-019c6b60baee
[Şeker pancarı üretiminde uygulanan kota kısıtlamalarına ilişkin](https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40731-seker-pancari-uretiminde-uygulanan-kota-kisitlamalarina-iliskin) — Vekilpedia, TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/269991d7-c3a5-4fa1-8e4a-019c6b60baee, erişim: 16 Kasım 2026
@misc{vekilpedia_soru_7_40731_seker_pancari_uretiminde_uygulanan_kota_kisitlamalarina_iliskin,
title = {Şeker pancarı üretiminde uygulanan kota kısıtlamalarına ilişkin},
author = {{Vekilpedia}},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40731-seker-pancari-uretiminde-uygulanan-kota-kisitlamalarina-iliskin}},
note = {TBMM kaydı: \url{https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/269991d7-c3a5-4fa1-8e4a-019c6b60baee}; erişim: 2026-11-16}
}
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 246 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96. ve 99*uncu maddeleri uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
İsmail Atakan ÜNVER Karaman Milletvekili
Karaman ilinde şeker pancarı üretimi yapan çiftçiler, bu yıl uygulanan kota kısıtlama politikası nedeniyle ciddi mağduriyet yaşamaktadır. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre; Ereğli Şeker Fabrikası üretim sahasında faaliyet gösteren üreticilerin ek kotalarında 9660'a varan, ana kotalarında ise yaklaşık 913 seviyesinde kesintiler yapılmış; buna karşın Türkşeker bünyesinde faaliyet gösteren Ilgın Şeker Fabrikası üretim sahasında kotalar korunarak 2023 yılı rekor üretim seviyesi olan 1.400.000 ton düzeyinde sabit tutulmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu tablo, üretimde başarı gösteren, verimliliği artıran ve rekor üretim gerçekleştiren çiftçilerin ödüllendirilmesi gerekirken, tam tersine cezalandırıldığını ortaya koymaktadır. Üretim planlamasını kota sistemine göre yapan' çiftçiler; arazi hazırlığı, girdi maliyetleri, sulama yatırımları ve ekim organizasyonlarını bu kotalara güvenerek yapmaktadır. Kota düşüşleri ise sadece üretim planlarını değil, çiftçilerin ekonomik sürdürülebilirliğini, gelir güvenliğini ve borç ödeme dengelerini doğrudan sarsmaktadır.
2023 yılında Ağrı, Kars ve Erciş Şeker Fabrikalarından Ereğli Şeker Fabrikası'na tahsis edilen yaklaşık 150 bin tonluk kotanın büyük oranda azaltılması ve devamında ana kotada yapılan kesintiler, bölge üreticisi açısından açık bir mağduriyet oluşturmuştur. Nitekim Karaman ilinin toplam pancar kotasının 2023 yılında 478 bin ton seviyesinden 2026 yılı itibarıyla 378 bin tona düşürülmesi, bölge tarımı açısından bir gerilemeye işaret etmektedir.
Bir yandan "yerli üretim", "tarımsal üretimin artırılması", "çiftçinin desteklenmesi" söylemleri kamuoyuna sunulurken; diğer yandan üretimi fiilen düşüren, çiftçiyi üretimden soğutan ve verimli üretim bölgelerini cezalandıran kota uygulamaları hayata geçirilmektedir. Bu durum, tarım politikalarında söylem ile uygulama arasındaki açık çelişkiyi gözler önüne sermektedir.
Özellikle üretim kapasitesi, saha büyüklüğü ve altyapı açısından Türkşeker'e bağlı en büyük üretim merkezlerinden biri olan Ereğli Şeker Fabrikası'nın kotalarının düşürülmesi; sadece çiftçiyi değil, kamusal üretim kapasitesini de zayıflatan bir tercih anlamına gelmektedir. Bu yaklaşım, üretimi teşvik eden değil, üretimi baskılayan ve daraltan bir tarım politikasının somut göstergesidir.
Bölgeler arasında farklı uygulamalar yapılması, bazı üretim sahalarının korunurken bazılarının sistematik biçimde daraltılması, tarım politikalarında adalet, eşitlik ve öngörülebilirlik ilkelerinin zedelendiğini ortaya koymaktadır. Kota politikalarının teknik değil, idari ve tercihe dayalı kararlarla şekillendiğine dair güçlü bir kamuoyu algısı oluşmuştur. NN
Bu nedenle söz konusu uygulamalar sadece bir kota düzenlemesi değil; Karaman çiftçisinin üretimden kopmasına, kırsal yoksulluğun derinleşmesine, tarımsal üretimde bölgesel dengesizliğin artmasına ve tarımsal planlamanın güvenilirliğinin ortadan kalkmasına yol açan yapısal bir politika sorunu niteliği taşımaktadır. Üreteni cezalandıran, çiftçiyi belirsizlik içinde bırakan bu anlayışın kamu yararıyla bağdaşmadığı açıktır.
Bu çerçevede olmak üzere;
SORULAR
Ereğli Şeker Fabrikası sahasında üretim yapan çiftçilerin ek kotalarında 9660'a, ana kotalarında 9613'e varan kesintiler hangi objektif kriterlere göre yapılmıştır? Rekor üretim gerçekleştiren üreticilerin kotalarının düşürülmesinin gerekçesi nedir? Bu uygulama üretimi teşvik politikalarıyla nasıl bağdaşmaktadır?
Ilgın Şeker Fabrikası üretim sahasında kotalar 2023 yılı rekor üretim seviyesinde korunurken, Ereğli Şeker Fabrikası sahasında ciddi kesintilere gidilmesinin nedeni nedir? Bu durum bölgeler arasında çifte standart oluşturmakta mıdır?
2023 yılında Ağrı, Kars ve Erciş Şeker Fabrikalarından Ereğli Şeker Fabrikası'na tahsis edilen yaklaşık 150 bin tonluk kotanın 9660 oranında azaltılmasının gerekçesi nedir?
Karaman ilinin toplam pancar kotasının 2023 yılında 478 bin ton iken 2026 yılı itibarıyla 378 bin tona düşürülmesinin bölge tarımı ve üretici gelirleri üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır? Kota düşüşü nedeniyle mağduriyet yaşayan çiftçilerin zararlarının telafi edilmesine yönelik bir düzenleme planlanmakta mıdır?
Ereğli Şeker Fabrikası'nın üretim sahası ve kapasite bakımından Türkşeker'e bağlı en büyük fabrikalardan biri olmasına rağmen kotalarının düşürülmesi, üretim kapasitesinin atıl bırakılması anlamına gelmekte midir?
Şeker pancarı üretiminde bölgesel adaleti sağlayacak, üretimi ödüllendiren ve verimliliği teşvik eden yeni bir kota politikası oluşturulması ve Karamanlı pancar üreticilerinin en azından geçen yılki kota miktarına yeniden ulaşması yönünde Bakanlığınızın çalışması bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
İLGİLİ KAYITLAR
Bu kayıtla bağlantılı Meclis kayıtları
Başlık, konu, esas no ve birleşim bilgisine göre; tamamı TBMM kaynaklıdır.