Tarım sektöründe çalışan işçilere yapılan ödemelere ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96, 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim.

Türkiye'de tarımsal üretim, ülke ekonomisi ve gıda güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. Tarım sektöründe çalışan işçilerin ücret sistemleri, çalışma koşulları ve haklarının korunması ise işgücü piyasasının en kritik konularından biridir. Tarım işçilerinin çeşitli ürünlerde çalışırken aldıkları ücretler ve bu ücretlerin ödeme sistemlerine dair belirsizlikler ve farklılıklar bulunmaktadır. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve 95 Sayılı Ücretlerin Korunması Hakkındaki Sözleşme gibi düzenlemeler, işçilerin ücretlerinin yazılı veya sözlü sözleşmelerle belirlenmesi gerektiğini öngörmekte, ancak tarım sektöründe uygulanan farklı ücret sistemleri (örneğin, zaman bazlı ya da verim bazlı) işçilerin mağduriyetine yol açabilmektedir. Türkiye genelinde tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu ürünler, mevsimler ve bölgelerde tarım işçilerinin aldığı ücretler arasında ciddi farklar olduğu gözlenmektedir. Bu kapsamda sorularımın yanıtlanması gerekmektedir.

SORULAR

1. Türkiye genelinde tarımsal üretimde çalışan işçilerin ürün bazında aldığı ücretler nedir? Her bir tarımsal ürün için belirlenen ücret miktarı nasıl hesaplanmaktadır?

2. Tarımsal üretimde çalışan işçilerin, verim veya zaman esasına dayalı ücret sistemiyle çalıştığı ürünler nelerdir? Verime veya zamana dayalı ücret sistemlerinin işçilerin ücret hakkını olumsuz yönde etkilememesi adına Bakanlığınızca denetim yapılmakta mıdır? Bu denetimler neticesinde ücret konusunda mağdur edilen işçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi yönünde Bakanlığınızca yapılan çalışma var mıdır? Şayet varsa bu çalışmaların kapsamı nedir? Bakanlığınızca bu konuda bir çalışma yapılmıyor ise gerekçesi nedir?

3. Türkiye'de en çok istihdam sağlayan tarımsal ürünler (buğday, pamuk, mısır, zeytin, fındık, çay, üzüm vb.) için tarım işçilerine ödenen ücretler bölgesel farklılıklar göstermekte midir? Bu farklılıkların emeğin karşılığı için ne tür tedbirler alınmaktadır?

4. Tarım işçilerinin, çalıştıkları ürüne göre asgari ücret altında ücret alıp almadıkları Bakanlığınız tarafından nasıl denetlenmektedir? Bu denetimler hangi sıklıkla ne şekilde gerçekleştirilmektedir? Bakanlığınızca bu kapsamda denetimler gerçekleştirilmiyorsa gerekçesi nedir?

5. Tarım işçilerinin ücretlerinin zamanında ve eksiksiz olarak ödenmesi hususunda Bakanlığınızca denetim nasıl yapılmaktadır? Bakanlığınızca bu kapsamda bir denetim yapılmıyor ise gerekçesi nedir?

   AbİJA

6. Türkiye genelinde, tarımsal üretimde çalışan mevsimlik ve geçici işçilerin ücretlerinin belirlenmesi ve işçi haklarının korunması amacıyla Bakanlığınızın izlediği standart bir politika var mıdır? Şayet var ise bu politika gereği ücretler belirlenirken hangi hususlara dikkat edilmektedir? Bakanlığınızca bu şekilde bir standart politika belirlenmemiş ise gerekçesi nedir?