Zeytin ağaçlarının korunması ve alınan verimin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Evrim Karakoz (CHP), 4 Ekim 2024 tarihinde 7/18210 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 22 Ocak 2025).
Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Zeytin ağaçlarının korunması ve alınan verimin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18210, 4 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18210-zeytin-agaclarinin-korunmasi-ve-alinan-verimin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c7c3a99b-fb1c-4564-a22d-019267153647
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 110 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 92 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim. 02.10.2024 ini Karakoz
Ülkemizin en önemli tarım ürünlerinden birisi olan zeytin ve zeytincilik ilğ doğrudan ya d dolaylı olarak yaklaşık 5 milyon kişinin geçimini sağladığı düşünülmektedir.
Bu Bağlamda;
SORULAR
3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na göre farklı amaçlar için kullanılması kesin hükümlerle engellenen zeytinliklerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilen çeşitli kanun tasarılarıyla kamulaştırılarak maden ve enerji şirketlerine tahsis edilmek istenmesini doğru buluyor musunuz?
Neredeyse aynı iklime sahip olduğumuz Yunanistan, geçtiğimiz yıl 145 milyon zeytin ağacından 430 bin ton zeytinyağı üretirken ülkemizin yaklaşık 170 milyon zeytin ağacından 400 bin ton zeytinyağı üretmesinin sebepleri nelerdir? Bakanlık ağaçlardan alınan zeytin ve zeytinyağı veriminin yükselmesi için ne gibi çalışmalar yapmaktadır?
2002 yılından bu yana yapılan termik santraller, madenler, otoyollar ve çeşitli inşaat alanları için kaç hektarlık alanda kaç zeytin ağacı kesilmiştir? Kesilen ağaçlardan sonra zeytin üretiminde kayıp ne kadar olmuştur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemeler İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında zeytin üreticilerine; zeytinyağı fark ödemesi desteği, dane zeytin fark ödemesi desteği, geleneksel zeytin bahçelerinin rehabilitasyonu desteği, mazot ve gübre desteği, katı organik ve organomineral gübre desteği, standart/sertifikalı fidan kullanım desteği, organik tarım desteği, iyi tarım uygulma desteği, küçük aile işletmesi desteği, toprak analizi desteği, biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği ayrıca lisanslı depolarda muhafaza edilen zeytin ve zeytinyağında kira, nakliye ve analiz desteği verilmektedir.
Ülkemizde verim artışının yanında zeytinin üretiminden tüketimine kadar her aşamada maliyetleri düşüren, yenilikçi fikirler üreten ve kaliteyi artıran gelişmeleri sağlamak amacıyla; Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz, Hatay Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz, Antepfıstığı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz ve Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz tarafından Ar-Ge faaliyetleri yürütülmektedir. Son 10 yılda araştırma enstitüsü müdürlüklerimizce yapılan ıslah çalışmaları sonucunda verim ve kalitesi yüksek 8 yeni çeşit geliştirilmiştir.
Zeytin ağaçlarında periyodisite (var/yok yılı) yaşanması üretimde dalgalanmalara neden olmaktadır. Bu nedenle zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemektedir.
2002 yılında 620.000 hektar olan zeytin alanı 2023 yılında yaklaşık 9646 artışla 903.061 hektara, 101 milyon adet olan zeytin ağaç sayısı yaklaşık 9098 artışla 201 milyon adete ulaşmıştır.
Uluslararası Zeytin Konseyi (OC-UZK) verilerine göre ülkemizin son 10 yıllık (2014-2023) ortalama zeytinyağı üretimi 219 bin tondur. 2021, 2022 ve 2023 yıllarında ülkemizin zeytinyağı üretimi Yunanistan zeytinyağı üretiminin üzerindedir. Ayrıca ülkemiz 2022 yılında İspanya'dan sonra zeytinyağı üretiminde ikinci sırada yer almıştır.
Zeytinlik alanlardaki zeytin ağaçlarının kesilmesi arazinin zeytinlik vasfını kaybetmesi anlamına gelmemektedir. İzinsiz zeytin ağacı kesen/sökenlere idari para cezası uygulanmaktadır.
Zeytinlik alanların izinlendirme işlemleri 3573 sayılı "Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması OHakkında Kanun" kapsamında yürütülmektedir. Zeytinlik (o olarak kullanılan/değerlendirilen araziler üzerinde tespit edilen, kaçak yapı, kazı veya dolgu gibi arazi bozulmaları durumunda mezkur Kanun ve 5403 sayılı "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu" hükümleri gereğince idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan