Okul öncesi eğitimi yaygınlaştırmak için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ali Gökçek (CHP), 11 Ekim 2024 tarihinde 7/18300 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 13 Aralık 2024).
Ali Gökçek (CHP, İstanbul). “Okul öncesi eğitimi yaygınlaştırmak için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18300, 11 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18300-okul-oncesi-egitimi-yayginlastirmak-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a5c722f7-eced-43e7-abc2-01928ab37331
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 58 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yanıtlanmasını arz ederim.
Âli GEkKÇEK( İstanbul Milletvekili
Ekonomik krizin giderek kronik bir hal alması, derin yoksulluğu arttırmış, artan derin yoksulluk da ne yazık ki çocukların temel hak ve ihtiyaçlarında görünür engellemelere yol açmıştır. Derin yoksulluğun bir diğer yansıması okul öncesi eğitime erişimde görülmektedir. 3-5 yaş arası okul öncesi eğitimde okullaşma oranında OECD ortalaması yüzde 86 iken, bu oran MEB'in son açıkladığı istatistiklere göre, ülkemizde resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumları dahil yüzde 54.79*dur.
Okul öncesi dönem, çocukların zihinsel ve ruhsal gelişimindeki en önemli dönemdir. Çocuk zihinsel gelişiminin, dil ve bilişsel yeteneğinin önemli bir kısmı okul öncesi döneme denk düşen yaş aralığında tamamlandığı uzmanlarca da sık sık belirtilmektedir. Bu sebeple "sihirli yıllar" olarak adlandırılan bu yaş aralığında çocukların nitelikli bir okul öncesi eğitime erişebilmeleri, daha sonraki yıllarda alacakları eğitimlerine yönelik hazır bulunuşluklarını artıracak, çocukların yetkin birer yetişkine dönüşmelerine katkı sunacaktır.
Ancak TUİK tarafından açıklanan enflasyon verilerine bakıldığında dahi okul öncesi eğitimin erişilebilirliğini yitirdiği alenen görülmektedir. Okul öncesi eğitim ve ilköğretimde yıllık enflasyon yüzde 87,62 olarak açıklanmıştır. Dolayısıyla vatandaşlar çocuklarını okul öncesi eğitime gönderememektedir. Oysa okul öncesi eğitim çocukların nitelikli eğitime erişmelerinin yanında kadın istihdamının artmasında da olumlu katkı sunmaktadır.
SORULAR
1.5 öğetim yılı yeyaz ee göra NET okullaşma oranı
İ year and 096 grcup ği eşe SV Yaş EY SEYaş TEVEZ ACI TETA; TET VE Humana Yes Sardes 5:3 Aze4 Ao:5 Aşe3$ Açe 45 hoc 69 Aze 1018 g2 1417 Dera Erkek eksi 2g sal A8. , 4415 ATA 92 g71 &0 vE Kadın" Feremle 1231 ay LEKE 4389 ELİ 542 EE 27,15 Mi Toplam -Tatal 1240 mo LES 4405 5a2A Rİ eos zi 2010149 Erkek "bise 122 Ma02 7 4418 Saaı 00,21 er 2069 Kadın Female 1229 m0 zara S2 S807 s8 MS 1 ; Topl -Tatal 1331 Di ki) 4820 Az 5.8 li 29/10 !
Köri" Femzle 12 m2 TAT 4? 5416 E-Lİ BS8 LG DEN j Toplam "Total sa 1841 s9 2085 3182 v3 S5 20.18 Kw Erkk elli" sn 1045 SABİ 210 özal 87,18 raga 81,01 Kadin " Female sa 1038 SAZ 2880 3743 a BAS 49 F Töpiğm "Tabl 116 7 eydi AN 5A77: BM aa Ee mun Erkek -bözü nm , m s0 . dat yes GAZ a4 : saa 0248 402029 Erkek otla 1882 ay? 87.15 s21a 6453 0055 2039 ed Kain "Female 1657 4158 87,19 5229 sr9 me m Bazı ae Toplam " Toki 170 yer) 88.24 2 1 e esDa şist 6832 BS ya "7 Met. Mitat Th yaa LU gap Mei2. Nöz2 ME 3 G00ntal büzedi Mat. Nia Tina edi Farma 21 1
2 vi Windows'u Etkinle , Bir önceki Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer, 2023 Ocak ayında yaptığı! bir açıklamada, "2023 yılında ise 3 yaşta okullaşma oranını yüzde 16'dan yüzde 50'ye, 4 yaşta okullaşma oranını yüzde 38'den yüzde 70'e ve 5 yaşta okullaşma oranını ise|yüzde 99 dan yüzde 100' e; Wi 13300 ulaştırmayı hedefliyoruz." ifadelerini kullanmıştır. Ancak resmi istatistikler bu hedeflerde ciddi bir başarısızlık yaşandığını gözler önüne sermektedir. Bu çerçevede;
İ — Ülkemizde okul öncesi eğitime erişimde bir önceki Milli Eğitim Bakanı'nın açıkladığı hedeflere ulaşılmada yaşanan ciddi başarısızlığın sebebi nedir?
2 — Mevcut Milli Eğitim Bakanı olarak bir önceki Milli Eğitim Bakanı'nın koyduğu okul öncesi hedefleri tutturmaya yönelik ne gibi gayretler sarf ettiniz?
3 — Ekonomik krizle birlikte artan derin yoksulluktan en çok çocuklar mağduriyet yaşamaktadır. Okul öncesi eğitimin özel sektörde ücretlerinin aşırı yüksekliği, kamuda okul öncesi kapasitelerinin düşüklüğü çocukların okul öncesi eğitime erişimini ciddi şekilde engellemektedir. 2025 yılı Bakanlık bütçesinde okul öncesi eğitimde okullaşma oranlarının artması için ne kadarlık bir pay ayırmayı planlıyorsunuz?
4 — Kamuda yeterli kontenjan olmadığı için, özel kurumlarda da ücretlerin yüksekliğinden ötürü ailelerin çocuklarını mecburen cemaat ve tarikatların merdiven artı tabir edilen kaçak yerlerine göndermek zorunda kaldığı iddialarına ilişkin olarak ne gibi tedbirler aldınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
7) iga0u © 2
c) 22/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1515841 sayılı yazınız. 7/12312 © 29
ç) 23/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1518331 sayılı yazınız. JİM Ox 1s d)11/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1527710 sayılı yazınız. MRS 620
7l18885 © 42 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Şanlıurfa Milletvekili Ömer 7 /18&56 ÖCALAN"'ın 7/17383, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/18040, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/18196, İstanbul Milletvekili Ali GÖKÇEK"'in 7118300, Ankara Milletvekili Gamze GE b2 ŞENGEL TAŞCIER'in 7/18304, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7118305, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/18307, 7/18312, 7/18317 ve 7/18319, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/18885 ile Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN"in 7118886 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
KİN Milli Eğitim Bakanı
7Jış200 G4 28 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 2 YÜZYILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinden ulaşılabilir.
Zorunlu eğitim kapsamında olmayan okul öncesi eğitimde okullaşma oranları yıllar itibari ile her yıl artış göstermektedir. Türkiye'de okul öncesi eğitimde okullaşma oranı 1992 yılına kadar 95,1 olarak gerçekleşmiş, 1992-2002 yılları arasında ise okul öncesi eğitim okullaşma oranı "011,7'e yükseltilebilmiştir. Bakanlığımız 2002 yılı öncesinde ihmal edilen okul öncesi eğitimi önemli görmekte ve okul öncesi de dahil tüm eğitim kademelerimizde okullaşma ooranlarımızı artıracak şekilde çalışmalarını kararlılıkla sürdürmektedir. Hükümetlerimiz döneminde, okul öncesi eğitime yönelik hedeflerin politika belgelerinde yer alması ile birlikte yeni anaokulları yapımı, yeni ana sınıfları açılması, öğretmen atamaları ve farkındalık çalışmaları sonucu 2002-2024 yılları arasında okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuk sayısı belirgin oranda artmıştır. Uluslararası kuruluşlar (OECD, UNESCO, Eurostat, Eurydice, BM, vb.) okullaşma oranlarını bütün eğitim göstergelerinde net ve brüt olarak hesaplamakta ve yayınlamaktadır. 2010'dan sonra OECD üye ülkeleri arasında en yüksek okullaşma artışı görülerek 2024 yılında 5 yaşta net 84,26'ya, brüt okullaşma oranı 095,44'e ulaşmıştır.
Okul öncesi eğitime erişimin arttırılması amacıyla 12. Kalkınma Planı'nda aşağıda yer alan hedeflere yer verilmiştir:
3.3 NİTELİKLİ İNSAN, GÜÇLÜ AİLE, SAĞLIKLI TOPLUM
3.3.1. Eğitim b. Politika ve Tedbirler
661, Çocukların kaliteli, evrensel, ücretsiz ve okul öncesi eğitime erişimlerinde fırsat eşitliği sağlanacaktır.
661.1. Okul öncesine erişimin artırılması için gerekli fiziki ve beşeri altyapı sağlanacaktır.
661.2. Kaliteli okul öncesi eğitime erişimi kolaylaştırmak üzere ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeyleri dikkate alınarak öncelikli bölge ve ailelerin ihtiyaçları için farklı modeller üzerinde çalışmalar yürütülecektir. 661.3. Hayırseverlerden ve özel sektörden gelen desteklerin öncelikle okul öncesi eğitim alanına yönlendirilmesi teşvik edilecektir.
661.4. Okul öncesiyle ilgili kalite standartları belirlenecek, izleme ve değerlendirme sistemi geliştirilecektir.
12. Kalkınma Planı'nda belirtilen hedefler başta olmak üzere politika belgelerinde belirtilen hedefler doğrultusunda Bakanlığımızın 2024-2028 Stratejik Plan'ında okul öncesi eğitime ilişkin aşağıda yer alan hedefler yer almaktadır:
Tablo 18: Hedef ve Strateji Sorumlulukları
Amaç 1: Temel eğitimde firsat eşitliği ve eğitime erişimin sağlandığı, öğretim süreçleri ve eğitim ortamlarının etkin kullanıldığı bir ekosistem inşa ederek öğrencileri çağın gerektirdiği evrensel yeterliliklere sahip, milli ve manevi değerleri benimsemiş sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetiştirmek.
Hedef 1.2: Okul öncesi eğitim desteklenerek erişim imkânları artırılacaktır.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YUZYILI
Siratejiler:
S-1.2.1 Alternatif erişim modelleri yaygınlaştırılacaktır.
S-1.2.2 Okul öncesi eğitimde fiziki mekân kapasitesi artırılacaktır.
S-1.2.3 Okul öncesi eğitimde ebeveyn bilgilendirme çalışmaları artırılacaktır. S-1.2.4 Okul öncesi eğitimde okul-aile iş birliği; farkındalık geliştirme ve bilgilendirme çalışmaları yapılarak geliştirilecektir.
Kapsayıcı bir bakış açısıyla her çocuğa okul öncesi eğitim kurumuna erişim fırsatı sunmak amacıyla okul öncesi eğitimde, uzak ve seyrek nüfuslu yerleşim yerlerinde alternatif erişim modelleri uygulanmaktadır. "Gezici Öğretmen Sınıfı" modelinde bir öğretmen birden fazla yerleşim yerine giderek oradaki çocuklara eğitim vermektedir. "Taşıma Merkezi Ana Sınıfı" modelinde bir çocuk okul servisi ile rehber personel eşliğinde taşınarak eğitim alması sağlanmaktadır.
2023-2024 eğitim öğretim yılında 10 ilde 54 köy ve 314 çocuk ile 19 gezici öğretmen sınıfı, 17 il 249 köy 1349 çocuk ile 66 taşıma merkezi ana sınıfı uygulaması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca okulsuz yerleşim yerlerindeki çocuklar için içerisinde 53 farklı eğitim materyali bulunan "Benim Oyun Sandığım" setinin teslim edildiği ve bir okul öncesi öğretmeni ve okul müdürünün çocuklara düzenli ev ziyareti gerçekleştirmesi yoluyla ev temelli bir erişim modeli uygulanmaktadır.
2023-2024 eğitim öğretim yılı yaz döneminde, ders yılı içerisinde okula gidemeyen çocuklar için esnek zamanlı bir uygulama olan yaz eğitimi uygulaması ücretsiz olarak yapılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapama ve Ad Verme Yönetmeliği'nin "Okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumlarının açılması" başlıklı 6. maddesinin ilgili hükümlerinde, okul öncesi eğitim kurumlarının çocukların bütüncül gelişimi ile iyi olma halini destekleyecek şekilde tasarlanması mevzuat ile güvence altına alınmıştır.
Ayrıca eğitim ortamları, hem basılı hem de eğitim materyalleri açısından da zenginleştirilmektedir. Çağın gereklilikleri doğrultusunda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı hazırlanmış, program doğrultusunda hazırlanan 8 öğretmen kılavuzu ve 9 çocuk etkinlik kitabı resmi ve özel tüm okul öncesi eğitim kurumlarına ücretsiz olarak ulaştırılmıştır.
Okul öncesi eğitimde aile katılımı eğitim sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu doğrultuda 2023 yılı Aralık ayından itibaren her ay aileler için bilgilendirici Aile Bülteni dergisi hazırlanmakta ve tüm ailelere ücretsiz ulaştırılmaktadır. Ayrıca ailelerin tatil döneminde çocuklarla daha etkili vakit geçirmesi için yarıyıl tatili ve ara tatiller için etkinlik kitapları hazırlanmıştır. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerine yönelik "Aile Katılımı" konulu 5 günlük yüz yüze eğitimler düzenlenmektedir. Ek olarak ailelerin okul öncesi eğitime ilişkin farkındalıklarını arttırmak amacıyla 2024 yılı Ağustos ayı boyunca 81 ilde geniş katılımlı "Okul Öncesi Etkinlikleri" gerçekleştirilmiştir.