Kız çocuklarının eğitime erişimini artırmak için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Hasan Karal (Yeni Yol), 23 Mayıs 2025 tarihinde 7/28636 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 26 Haziran 2025).
Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul). “Kız çocuklarının eğitime erişimini artırmak için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28636, 23 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28636-kiz-cocuklarinin-egitime-erisimini-artirmak-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/abd3269c-6a77-442b-9df8-01970c76dd3d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 34 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sn. Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim.
Kız çocuklarının eğitime erişimi, sadece bir eğitim politikası değil; aynı zamanda toplumsal eşitliğin, ekonomik kalkınmanın ve temel insan haklarının bir göstergesidir. Ancak Türkiye'de hala on binlerce kız çocuğu eğitimin dışında kalmakta; erken yaşta evlilik, çocuk yaşta annelik, yoksulluk, kültürel baskı ve toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle eğitim haklarını kullanamamaktadır.
UNESCO'nun 2024 yılı itibarıyla yayımladığı verilere göre dünya genelinde ortaokul çağında 118,5 milyon kız çocuğu okula gidememektedir. Türkiye'de ise sivil toplum kuruluşlarının ve özellikle Veli-Der'in 2023 raporuna göre yaklaşık 1,5 milyon kız çocuğunun örgün eğitimin dışında kaldığı ifade edilmektedir. Ancak bu rakamlara ilişkin Bakanlığın kamuoyuna sunduğu güncel, şeffaf ve detaylandırılmış bir veri bulunmamaktadır.
2024 yılı verilerine göre en az 6 bin 74 çocuk anne olmuş; bu çocukların çok büyük bir bölümünün eğitim hayatı tamamen sona ermiş, çoğu sosyal koruma sistemlerinin dışında kalmıştır. Kız çocuklarının okula gönderilmemesi, doğrudan çocuk yaşta evlilik ve anneliğe zorlanmalarıyla sonuçlanmakta; bu durum Anayasa'ya, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'na açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024 ve 2025 yılları itibarıyla okula gitmeyen kız çocuklarının sayısı kaçtır? Bu rakam yaş grubu ve bölgelere göre nedir?
Milli Eğitim Bakanlığı'nın kayıtlarına göre okul çağında olup da açıköğretimde veya herhangi bir eğitim kurumunda yer almayan kız çocuklarının sayısı nedir?
Kız çocuklarının okula gönderilmemesinin temel nedenleri nelerdir? (Ekonomik yetersizlik, bölgesel ulaşım sorunu, ailevi/kültürel engeller, güvenlik, erken yaşta evlilik vb.)
2025 yılı mayıs ayı itibariyle anne olan çocukların sayısı kaçtır? Bu durumda bulunan çocukların eğitim hayatları nasıl etkilenmiştir?
Anne olmuş kız çocuklarının korunması, psikososyal destek ve eğitime yönlendirme süreçleri nasıl yürütülmektedir? Bu çocukların kaçı sosyal hizmetler kapsamında koruma altına alınmıştır?
Veli-Der'in raporunda belirtilen 1,5 milyon kız çocuğunun okula gitmediği iddiası doğru mudur? Bakanlığın bu konuda sahip olduğu resmi güncel veri nedir?
TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(©tbmm.gov.tr
Milli Eğitim Bakanlığı olarak, kız çocuklarına özel okul modelleri (tek cinsiyetli okullar, bölgesel yatılı kız okulları vb.) konusunda herhangi bir hazırlık veya çalışma var mıdır?
Son 10 yılda kız çocuklarının okullaşma oranları yıllara göre nasıl bir değişim göstermiştir? İlkokul, ortaokul ve lise düzeyinde okullaşma oranları ayrı ayrı paylaşılacak mıdır? i 9) Okula gitmeyen kız çocuklarının eğitim hayatına yeniden kazandırılması için İ yürütülen veya planlanan projeler nelerdir?
Türkiye'de kız çocuklarının eğitime erişimini artırmak amacıyla toplumsal farkındalık kampanyaları, aile ziyaretleri, rehberlik çalışmaları veya sivil toplum iş birlikleri hangi ölçekte yürütülmektedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal©tbmm.gov.tr
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
2/0853 S ÖL Wwe
ç) 28/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1636603 sayılı yazınız. ,
d) 30/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1638048 sayılı yazınız. 7128634 Gi (28 ?/0263€ # 2456046
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/28147, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU"nun 7/28353 ve 7128637, Çanakkale Milletvekili Rıdvan UZ?*un 7128456, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA''nın 7128459, Şırmak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ"in 7/28531 , Kars Milletvekili İnan AKGÜN ALP'in 7/28534, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7128536, İzmir Milletvekili Gökçe GÖKÇEN"in 7728633, Konya Milletvekili Barış BEKTAŞ'ın 7/28634, İstanbul Milletvekili Hasan KARAL'ın 7/28636 ile Diyarbakır Milletvekili Adalet KAYA'nın 7/28638 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı
7/0036 PA MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayımda yer alan "1.1.a Öğretim yılı ve eğitim seviyesine göre okullaşma oranı" başlıklı tabloda yer almaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'nın 1. Amaç'ı; "Temel eğitimde firsat eşitliği ve eğitime erişimin sağlandığı, öğretim süreçleri ve eğitim ortamlarının etkin kullanıldığı bir ekosistem inşa ederek öğrencileri çağın gerektirdiği evrensel yeterliliklere sahip, milli ve manevi değerleri benimsemiş sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetiştirmek" olarak belirlenmiştir. Bu amacın hayata geçirilmesinde "İlkokul ve ortaokulda öğrenme kayıplarını azaltmaya yönelik destekleyici mekanizmalar güçlendirilecektir. " şeklinde ifade edilmiştir. Bu hedefi gerçekleştirmeye yönelik izlenecek stratejiler içinde özellikle öğrencilerin devamsızlık nedenlerinin analiz edilerek ailelere yönelik bilgilendirme çalışmalarının yapılması planlanmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'nın 2. Amaç'ı ise "Çağın ihtiyaç duyduğu bilgi, beceri ve yetkinlikleri kazandıran, teknolojiyi üreten, tarih bilinci ve bilim aracılığıyla geleceği kurgulayan, nitelikli insan kaynağı yetiştiren, ekonomiye katkı sunan, değerleriyle bireyi hayata hazır kılan, empati ve nezaket kazandıran bir ortaöğretim yapısı ile öğrenciler yetiştirmek." olarak belirlenmiştir. Bu amacın hayata geçirilmesi kapsamında "Öğrencilerin yetkinliklerini ve niteliklerini geliştirmeye yönelik bireysel özellikleri de dikkate alınarak yapılacak çalışmalarla devamsızlık ve sınıf tekrarları azaltılacak ve eğitime katılımları artırılacaktır. " hedefi belirlenmiştir. Hedefi gerçekleştirmeye yönelik stratejiler arasında; "Öğrencilerin ortaöğretime katılımlarının artırılmasına, devamsızlık ve sınıf tekrarlarının azaltılmasına ve örgün eğitim içinde kalmalarına yönelik çalışmaların yapılması", "Ortaöğretimde öğrencilerin akademik, bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal, sportif Jaaliyetler ile sosyal sorumluluk programı kapsamındaki çalışmalara katılımlarının sağlanması" hususları yer almaktadır.
Bakanlığımızca hazırlanan, 2025 yılında başlayan ve üç yıl sürmesi planlanan "Temel Eğitimde Devamsızlığın Azaltılması Projesi" kapsamında: e Mevzuat ve alan yazını kapsamında devamsızlık tanımının analizi ve politika önerilerinin değerlendirilmesi, e-Okul üzerinde devamsızlık sayı/oranlarının ililçe/okul bazında analizi,
İllere özgü sorun ve ihtiyaçların belirlenmesi,
Sorunlara özgü faaliyet alanlarının belirlenmesi,
İşbirliğine ihtiyaç duyulacak kurum/kuruluşların belirlenmesi,
81 ile özgü yerel katılımcıların desteğiyle eylem planlarının hazırlanması,
Geliştirilen eylem planlarının izlenmesine yönelik internet tabanlı izleme modülünün geliştirilmesi,
Geliştirilen eylem planları doğrultusunda bir model önerisi hazırlanması, e Öğretmen, okul idarecileri, aile ve diğer paydaşlara yönelik eğitim içerikleri hazırlanması, e Öğretmen, okul idarecileri, aile ve okulun diğer paydaşlarına yönelik elektronik içeriklerin hazırlanması,
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YUZYILI e Geliştirilen öğretmemaile elektronik içeriklerinin bakanlığımız platformlarında
(EBA/ÖBA/HEMBA) yayınlanması planlanmaktadır.
27 Nisan 2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Eğitim hizmetleri" başlıklı 3*üncü maddesinde eğitim hizmetlerine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu doğrultuda Bakanlığımızca 06.08.2024 tarihinde yayımlanan "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu 2024/52 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarının eğitime erişimlerine yönelik tüm iş ve işlemler tanımlanmıştır. Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından 19-21 Ağustos 2024 tarihlerinde ilgili Genelge'de belirtilen "İl Eylem Planları"nın hazırlanmasına yönelik "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimi Eylem Planları Hazırlık Çalıştayı" düzenlenmiştir. Ayrıca 2024/52 sayılı Genelge kapsamında Bakanlık taşra teşkilatı tarafından mevsimlik tarım işçisi çocuklarına yönelik daimi ikametgâhlarına döndüklerinde il/ilçe/okul temelli tespitler ve planlamalar yapıldıktan sonra telafi/yetiştirme eğitimleri yapılacaktır.
Yatılı Bölge Ortaokulları Gelişim Projesi ile Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı olarak eğitim öğretim hizmeti veren yatılı bölge ortaokullarının fiziki, sosyal-kültürel ve akademik yönden iyileştirilmesi ve bu okulların çağın gerektirdiği koşullara göre yeniden tasarlanması amacıyla Temel Eğitim Genel Müdürlüğünce yürütülen çalışmalar kapsamında yatılı öğrencilerin yüksek yararı gözetilerek pansiyonların fiziki koşullarının iyileştirilmesine öncelik verilmektedir.