Vergi borçlarının tahsil edilmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 90 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 85 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince talep ederim.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan son verilere göre, Türkiye'de ödenmemiş vergi ve cezaların toplamı 914,9 milyar TL'ye ulaşmıştır. Bu rakamın büyük bir kısmı, yani 812,8 milyar TL'lik tutar, tahsil edilememektedir. Bakanlık açıklamalarına göre, 36 bin 806 mükellef arasında 30 bin 696'sının borçlarının tahsilat imkanı bulunmamaktadır. Bu borçların büyük çoğunluğunun terk mükelleflerden kaynaklandığı belirtilmiştir. Terk mükelleflerin borçları toplamda 801,1 milyar TL'yi bulmaktadır. Bu durum, vergi yükünü düzgün bir şekilde ödeyen vatandaşlar için adaletin zedelenmesine ve kamu maliyesinin daha da zorlaşmasına neden olmaktadır.
Vergi borçlarının tahsil edilememesi, yalnızca devletin gelirlerinde eksiklik yaratmakla kalmaz, aynı zamanda ekonomik istikrar ve vergi adaleti konusunda da büyük soru işaretleri oluşturmaktadır. Hükümet, bu sorunun çözülmesi adına nasıl bir yol haritası izlemeyi planlamaktadır? Vergi borçlarının azaltılması, kamu gelirlerinin artırılması için ne gibi stratejiler geliştirilmiştir? Bu sorular kamuoyunun cevap beklediği hususlardır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Tahsil edilemeyen borçların oranı neden bu kadar yüksek? Vergi ve ceza borçlarının 9688,8'inin tahsil edilememesi, kamu maliyesi için büyük bir risk taşımaktadır. Bu borçların tahsilatının imkânsız hale gelmesinin ardında yatan temel nedenler nelerdir?
Terk mükellefler için izlenen stratejiler nelerdir? Terk mükelleflerin vergi borçlarının toplamındaki payı oldukça yüksektir. Bakanlık, terk mükelleflerin borçlarının tahsil edilmesi için nasıl bir strateji izlemeyi planlamaktadır? Bu borçların geri alınması adına ne tür yasal düzenlemeler yapılacaktır?
Faal mükelleflerin borçları için ödeme kolaylığı sağlanacak mı? Faal mükelleflerin toplam borçlarının 113,8 milyar TL olduğu belirtilmektedir. Bu borçların azaltılması için herhangi bir ödeme planı ya da ödeme kolaylığı uygulanması planlanmakta mıdır? Yine de bu borçların artışına neden olan unsurlar nelerdir? | .
Vergi mükellefleri üzerindeki yük nasıl denetlenecek? Vergi borcu olan mükelleflerin büyük bir kısmı, vergi yükümlülüklerini yerine getirmeyen ya da faal olmayan işletmelerden oluşmaktadır. Bu işletmelerin tekrar vergiye uyum sağlamaları için ne gibi denetim mekanizmaları ve cezai önlemler devreye girecektir?
Vergi borçlarının silinmesi veya yapılandırılması gibi bir seçenek var mı? Bakanlık, ödenmeyen vergi borçlarıyla ilgili olarak herhangi bir yapilandırma ya da borç silme yoluna gitmeyi planlıyor mu? Eğer böyle bir seçenek gündeme gelecekse, bu durum vergi adaletini nasıl etkileyecektir?
Tahsil edilemeyen alacakların vergi adaletine etkisi nedir? Vergi borçlarının bu kadar yüksek oranda tahsil edilememesi, vergi adaletinin zedelenmesine yol açmaktadır. Düzenli vergi ödeyen vatandaşlar üzerindeki ek yük, vergi adaletini olumsuz etkileyebilir. Bu konuda Bakanlığınızın atmayı planladığı adımlar nelerdir?
Borcunu ödeyemeyen mükelleflere yönelik destek programları var mı? Vergi borcunu ödeyemeyen mükellefler için bir tür borç ertelemesi, faiz indirimleri ya da destek paketleri sağlanacak mıdır? Bu tür desteklerin etkili olup olmayacağına dair Bakanlığınızın bir değerlendirmesi bulunmakta mıdır?
Vergi borçlarının kayıtlarda görünür olması için bir iyileştirme yapılacak mı? Halen birçok vergi borcu kayıtlarda görünmemekte veya düzenli takip edilmemektedir. Bu durum, vergi borçlarının uzun vadede artmasına yol açabilmektedir. Vergi borçlarının düzenli olarak izlenmesi ve güncellenmesi için herhangi bir dijital sistem ya da altyapı geliştirilmesi düşünüyor musunuz?
Borcunu ödeyen mükellefler için teşvik uygulamaları yapılacak mı? Düzenli ödeme yapan ve vergi yükümlülüklerini yerine getiren mükellefler için bir tür ödül ya da teşvik planı uygulanması düşünülmekte midir? Bu tür teşvikler, vergilendirme sisteminin verimliliğini artırabilir mi?
Vergi borçlarının tahsilatı için uluslararası deneyimlerden yararlanılacak mı? Türkiye'nin mevcut vergi borcu tahsilat yöntemleri ile uluslararası örnekler arasında kıyaslama yapıldığında ne gibi farklılıklar bulunmaktadır? Bakanlığınız, uluslararası deneyimlerden nasıl faydalanmayı planlamaktadır? Özellikle tahsilat ve vergi borcu yönetimi konusunda başka ülkelerden alınabilecek dersler var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi . 13/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1529598 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Muğla Milletvekili Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ'a ait 7119067 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mablke-Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Muğla Milletvekili Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ'a Ait 7/19067 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Usulüne uygun olarak tahakkuk ettiği halde süresinde ödenmeyen kamu alacakları, özel takip rejimlerinin düzenlendiği 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
(Kanun) hükümlerine göre takip ve tahsil edilmektedir.
Mükelleflerin çeşitli sebeplerle mükellefiyetlerinin sonlandırılması veya ticaret sicilinden silinmiş olmaları, vergi dairelerine olan borçlarını ödeme yükümlülüğünü sona erdirmediği gibi bu durumlar kendileri hakkında Kanun kapsamında gerekli takip işlemlerinin yapılmasına da engel teşkil etmemektedir.
Bu kapsamda, Kanun'un 3'üncü maddesinde tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan alacak kavramı net bir şekilde tanımlanmış olup Kanun hükümleri çerçevesinde kamu alacakları, tahsil zamanaşımı süresince takip edilmektedir. Zamanaşımı süresi kural olarak 5 yıl olup bu süre Kanun'da yer alan hükümler çerçevesinde kesilmekte veya durmaktadır.
Diğer taraftan, faaliyetine devam eden mükellefler dahil olmak üzere tüm mükelleflerin borçlarını ödemelerinin kolaylaştırılmasına yönelik Kanun'un 48'inci maddesinde düzenleme bulunmaktadır. Buna göre, çok zor durumda olan mükelleflerin borçları, bağlı bulundukları vergi dairelerine müracaat etmeleri halinde, maddedeki genel şartlar ve tecile yetkili makamın öngördüğü diğer şartlar dahilinde tecil ve taksitlendirilebilmektedir.
Vergiye uyumun artırılması, vergisel yükümlülüklerin kolaylıkla yerine getirilmesi adına gerek yasal düzenlemeler gerekse uygulamalar ile bir seri tedbir alınmış olup teknolojinin sağladığı imkanlarla uygulamalar sürekli geliştirilmektedir.
Örneğin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı mükerrer 121'inci maddesinde, vergisini düzenli ödeyen mükelleflere yönelik vergi indirimi uygulamasına yer verilmiş olup, halihazırda yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini kanuni süresinde veren ve kanuni süresinde verilen gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden adlarına tahakkuk eden vergileri kanunda belirtilen sürede ödeyen mükellefler vergi indirimi uygulamasından yararlanmaktadırlar.
Ayrıca, 552 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile kapsam, usul ve esasları belirlenen Dijital Vergi Dairesi 07.10.2023 tarihi itibarıyla hizmete açılmıştır. Dijital Vergi
Dairesi, elektronik ortamda sunulan hizmetlerin tek çatı altında birleştirilerek kişilerin tüm
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 uygulamalara kolay, hızlı ve güvenli bir şekilde erişim sağlaması, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin elektronik ortamda verilebilmesi ve bu belgelere ilişkin yapılan işlemlerin sonuçlarının ilgililerine elektronik ortamda sunulması ile mükelleflerin vergilendirmeye ilişkin ödevlerini yerine getirirken hizmet alma süreçlerinde günümüz bilişim teknolojilerinin getirdiği imkânlardan daha fazla yararlanılması amacıyla geliştirilmiştir.
Diğer taraftan, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin konulması, değiştirilmesi, kaldırılması/silinmesi veya yapılandırılmasına ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerekmektedir. Kanun yapma yetkisi ise Türkiye Büyük Millet Meclisi uhdesinde olup başkaca makamların bu yetkiyi kullanması veya idari bir kararla bahse konu mevzularda işlem tesis etmesi mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi konusunda gerekli tedbirler alınmakta ve yürütülen mücadelenin daha etkin olarak sürdürülebilmesi bakımından yıllık programlarda belirtilen esaslara uygun olarak diğer kurum/kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışmalar sürdürülmekte olup, vergi kanunlarına aykırı hareket edenler hakkında ilgili mevzuatta öngörülen müeyyideler, mükellefler arasında herhangi bir ayrım gözetilmeksizin herkese eşit bir biçimde uygulanmaktadır.
Bununla birlikte, ülke genelinde kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında bir yandan gelen ihbarlar değerlendirilmekte, diğer taraftan risk odaklı anlayışla sektörler ve konulara yönelik analiz çalışmaları gerçekleştirilmektedir.
Vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele kapsamında yapılan bu çalışmalar sonucu sahada yaygın ve yoğun denetimler süreklilik arz edecek şekilde devam etmekte olup, görev alanı kapsamında gerçekleştirilen denetim faaliyetlerinin sonuçları her yıl "#41ps://Wwww.gib. gov.ir/" internet adresinde yer alan faaliyet raporlarında yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan