Esnaf ve sanatkârların vergi borçlarına ilişkin

İlgi yazınız ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

€-posta; sgbsoruonergeleriğğhmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr 7128887 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Av. Mahmut TANAL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Mükelleflerimizi vergiye uyumlu hale getirmek, bu davranışlarının artırılması ve özendirilmesi için vergi mevzuatımızda bazı düzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı mükerrer 121'inci maddesinde, vergisini düzenli ödeyen mükelleflere yönelik vergi indirimi uygulamasına yer verilmiş olup, hâlihazırda yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini kanuni süresinde veren ve kanuni süresinde verilen gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden adlarına tahakkuk eden vergileri kanunda belirtilen sürede ödeyen mükellefler vergi indirimi uygulamasından yararlanmaktadırlar.

Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20'nci maddesiyle, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilen ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 103'üncü maddede yazılı tarifenin ikinci diliminde yer alan tutara kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Bununla birlikte, 193 sayılı Kanunun mükerrer 20/A maddesiyle, basit usule tabi mükelleflerin ticari kazançları da gelir vergisinden istisna edilmiştir. Mükellefler, istisna kapsamındaki kazançları için yıllık beyanname vermeyecek ve diğer gelirleri dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dahil etmeyeceklerdir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48'inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyeti devredecek olan makamlar, yalnızca 213 sayılı Kanuna göre ilan edilen mücbir sebep hali kapsamındaki amme borçlularının, mücbir sebep halinin sona erdiği tarihe kadar ödemeleri gereken amme borçları ile mücbir sebep nedeniyle ödeme süreleri ertelenen amme borçlarını faiz alınmaksızın veya yürürlükteki faiz oranından daha düşük faiz oranıyla tecil etmeye yetkili kılınmıştır.

Dolayısıyla depremden yoğun şekilde etkilenen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Şanlıurfa, Elazığ illeri ile Sivas ili Gürün ilçesinde deprem tarihi itibarıyla mücbir sebep hali ilan edilmiş, mükelleflerin beyanname ve bildirim verme süreleri, bunlar üzerine tahakkuk edecek vergilerin ödeme süreleri ertelenmiş, mücbir sebep hali kapsamında bulunan yerlerdeki borçluların vergi

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 dairelerine olan borçlarının faiz alınmaksızın 24 ay süreyle taksitlendirilebilmesine imkan tanınmış, mücbir sebep hali ilan edilmiş bulunan yerlerdeki vergi dairelerine borçlu olan mükelleflerin 7256 ve 7326 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılan borçları için kolaylıklar sağlanmış, 7440 sayılı Kanunun ise başvuru ve ödeme koşullarında esneklik tanınmış ve bölgeye özel olarak KDV iade uygulamaları kolaylaştırılmıştır.

Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile, KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. Sistem kapsamında halihazırda 15 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 01.08.2025 tarihi itibarıyla 78,9 milyar TL kefalet karşılığı 91,5 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Halihazırda kullandırılabilecek 72,9 milyar TL kefalet karşılığı 88,9 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar Bakanlığımızca sürekli olarak değerlendirilmekte olup, Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir.

5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Bu kapsamda, 2025 yılı içinde 148.429 esnaf ve sanatkâra 94 milyar TL tutarında Hazine faiz destekli kredi kullandırılmış olup 2025 yılı Temmuz sonu itibarıyla 784.418 esnaf ve sanatkârın kredi bakiyesi 273 milyar TL*ye ulaşmıştır. İlaveten esnaf ve sanatkârlara 23 milyar TL tutarında faiz desteği sağlanmış olup yılsonunda bu desteğin 60 milyar TL*ye ulaşması öngörülmektedir.

Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiş, yıllar içinde artan talebe oranla bütçeden ayrılan ödenekler de bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenmiştir.

Ayrıca, 2025-2027 Orta Vadeli Programda, vergi politikalarımız ile büyüme ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırımın, istihdamın, üretimin, ihracatın ve rekabet ortamının desteklenmesine devam edileceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, gelir politikalarıyla sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilmektedir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEKBakan