Tarımsal üretimde pestisit kullanımına ilişkin

Zirai mücadele uygulamalarında kullanılan bitki koruma ürünlerinin kullanımına ilişkin veriler, Bakanlığımız web sayfasında (https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Menw/115/Resmi-Tarimsal-Ilaç-Istatistikleri) resmi tarımsal ilaç istatistikleri adı altında her yıl yayımlanmaktadır. Ayrıca bu veriler TÜİK ile de paylaşılmaktadır.

Organik tarım faaliyetleri ile çevre, insan ve hayvan sağlığına zarar vermeyen bir tarımsal üretimin yapılması, doğal kaynakların korunması, tarladan sofraya kontrollü, izlenebilir, kayıtlı ve sertifikalı tarımsal üretim ile güvenilir ürün arzının sağlanması amaçlanmaktadır. Organik tarımı geliştirmek amacıyla Bakanlığımızca Organik Tarımın Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projesi kapsamında 2024 yılında 59 ilde 81 alt proje yürütülmüş olup demonstrasyon ve eğitim yayım çalışmaları ile 2008 yılından günümüze 8.685 eğitim düzenlenerek, 214.901 çiftçi ve 4.279 teknik personel eğitilmiştir.

Organik tarım destekleri 2024 yılında 9448 ile 9667 oranında artırılmış olup kategorilerine göre birim fiyatları dekara 30 ile 180 TL iken 50 ile 270 TL'ye yükseltilmiştir.

2025-2028 yıllarında organik tarım, üretim planlaması kapsamında öncelikli alanlardan olup yeni bitkisel üretim desteklerinde "Bitkisel Üretimi Geliştirme" başlığı altında desteklenmeye devam edecektir. Ayrıca organik tarım üreticileri indirimli zirai kredi desteğinden yararlanabilmektedir.

Kimyasal mücadeleye alternatif biyolojik ve biyoteknik uygulama yapan üreticilere destekleme ödemesi yapılmaktadır.

Bakanlığımız tarafından zirai mücadele uygulamalarında kimyasal kullanmadan önce kültürel tedbirler, biyolojik, biyoteknik mücadele gibi alternatif yöntemlerin uygulanması, çevre dostu mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması amacı ile "Entegre Zararlı Yönetimi" (PM) projeleri yürütülmektedir. Yürütülen projeler kapsamında üreticilere tarla, bağ, bahçe ve serada uygulamalı eğitimler verilmekte, üreticiler ve ürünler sertifikalandırılmaktadır.

Pestisit ve diğer kimyasalların insan sağlığına ve çevreye etkilerini azaltmak için eğitim ve denetim faaliyetleri yürütülmektedir. Bakanlığımızca Pestisit kalıntısının önlenmesi amacı ile üretimin yoğun olduğu illerde, Kalıntı Eylem Planı uygulanmaktadır. Eylem planı doğrultusunda zirai ilaç kalıntısının önlenmesi ve sürdürülebilir tarım konularında farkındalık oluşturulması amacıyla üreticilere yönelik kapsamlı eğitim, bilgilendirme ve denetim çalışmaları yapılmaktadır.

Bakanlığımız tarımsal araştırma enstitüleri tarafından yıllık ortalama 250 proje yürütülmekte olup bunun 46 tanesi kimyasal mücadeleye alternatif olan biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemleri konusunda gerçekleştirilmektedir.

Adana Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne bağlı Bitki Koruma Ürünleri Yan Etki Merkezinde pestisitlerin doğal düşmanlar üzerinde yan etkisinin tespit edilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Gelişmiş teknolojik alt yapıya sahip bu merkezde 19 faydalı böcek türü üretilmekte ve ortalama yılda 2 milyon faydalı böcek üretim ve salımı gerçekleştirilmektedir.

Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz bünyesinde Biyoteknik Mücadele Araştırma Merkezi kurulmuştur. Akdeniz Meyve Sineği mücadelesinde kimyasala alternatif steril böcek salım çalışmaları sürdürülmektedir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Ayrıca Ankara Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitümüzde, ithal edilen ve antrepo sürecinde alınan bitki koruma ürünleri ile üretimde kullanılan teknik maddelerin kalite analizleri yapılmaktadır. İthal ürünlerde yapılan analizlerin yanı sıra piyasa kontrol amacıyla alınan örneklerin kalite analizleri gerçekleştirilmektedir. Bunlara ek olarak şikâyet konusu bitki koruma ürünlerinde şikayet kontrolü analizi, adli kurumlarca gönderilen pestisitlerin analizleri, kamu kurumlarının ihale yoluyla temin ettikleri ürünlerde mubayaa analizleri yapılmaktadır.

Pestisitlerin doğru kullanımı konusunda Bakanlığımızca il ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri teknik ekipleri tarafından eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmaktadır. Çiftçi eğitim ve yayım faaliyetlerini yapan personelden 2023 yılında 8.103 personele 2024 yılında ise 12.000 teknik personele hizmet içi eğitim verilmiştir. Bakanlığımız bitki sağlığı uygulamaları eğitim ve yayım çalışmaları kapsamında 2023 yılında tarla okulu kapsamında 19.836 ve genel 167.272 çiftçiye eğitim verilmiş olup 2024 yılında tarla okulu kapsamında 23.631 ve genel 159.379 çiftçiye eğitim verilmiş olup halihazırda eğitimler devam etmektedir.

Bitki koruma ürünü uygulamaları "Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde yürütülmektedir.

Ülkemizde bitki koruma ürünlerinin kontrolüne ilişkin iş ve işlemler "Bitki Koruma Ürünleri

Kontrol Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.

Bitki koruma ürünlerinin kontrolleri piyasa ve şikâyet kontrolü olarak yapılmaktadır. Bitki koruma ürünlerinin piyasa kontrolleri, hazırlanan programlar çerçevesinde veya gerek görüldüğü zamanlarda, şikâyet kontrolleri ise şikâyetle ilgili müracaatın ilçe/il tarım ve orman müdürlüklerimize veya Bakanlığımıza bildirilmesi halinde yapılmaktadır. Yapılan bu kontrol sonuçlarında uygunsuzluk görülmesi halinde, idari ve/veya adli yaptırım tesis edilmektedir. İdari yaptırımlar; para cezası, şarj iptali, tavsiye iptali, ruhsat iptali, imha ve yetkinin askıya alınması veya iptali işlemlerini kapsamaktadır. Üretim aşamasından tüketime kadar tüm tedarik zincirinde son 3 yılda 250 bin pestisit denetimi yapılmıştır.

Ülkemizde pestisit kalıntı oranı son 3 yılda 9 35 azalmıştır. Gıda ve yemde hızlı alarm sistemi (RASFF) bildirim sayısı alınan tedbirler neticesinde son 3 yılda 954 azalmıştır.

Bitki koruma ürünleri ile hammaddelerinin ithalatında etkin kontrollerin yapılması amacıyla, Bakanlığımız ve Ticaret Bakanlığı ile birlikte yürütülen "Tarım ve Orman Bakanlığı Kontrolüne Tabi Belirli Ürünlerin Girişine Yetkili Gümrük İdareleri ile Resmi Kontrollerini Yapmaya Yetkili İl Tarım ve Orman Müdürlüklerinin Belirlenmesine Dair Tebliğ" kapsamında bitki koruma ürünleri ile bu ürünlerin imalatında kullanılan hammaddelerin ithalatı 8 ilde (Adana, Ankara, Antalya, Kocaeli, Konya, Mersin, İstanbul ve İzmir) bulunan gümrük müdürlükleri ile sınırlandırılmış ve bu illerdeki Bakanlığımız il müdürlükleri ithalat kontrollerinde yetkilendirilmiştir. İthalat iznine esas kontroller, belge kontrolü, numune alma analiz ve fiziksel kontroller olmak üzere yürütülmektedir. Yapılan kontrollerde uygun bulunmayan bitki koruma ürünleri ile hammaddelerinin ithalatına izin verilmemektedir.

İbrahim YUMAKLIBakan