Yeni transit bilgi sisteminde yaşanan sorun nedeniyle sınır kapılarında oluşan yoğunluğa ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 29 Kasım 2024 tarihinde 7/19984 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 3 Ocak 2025).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Yeni transit bilgi sisteminde yaşanan sorun nedeniyle sınır kapılarında oluşan yoğunluğa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19984, 29 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19984-yeni-transit-bilgi-sisteminde-yasanan-sorun-nedeniyle-sinir-kapilarinda-olusan-yogunluga-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f33d647-151d-4c49-841a-0193864a5697
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Sn. Ömer Bolat tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim. 25/11/2024 el Selçuk TÜRKOĞLU
Bilindiği üzere; 17 Kasım 2024 tarihinde sınır kapılarında yeni transit bilgi sistemi devreye girmiş, ne vâr ki beklenmeyen ve istenmeyen türde büyük sorunlar yaşanmıştır. Özellikle Bulgaristan'a açılan Kapıkule ve Hamzabeyli sınır kapılarında 30 km'ye varan uçsuz bucaksız uzun kuyruklar oluşmuş, araçlar iki günde sadece 8 km yol alabilmiş, sürücüler perişan olmuş; şirketler, işletmeler ve ihracat-ithalat sektöründe faaliyet gösteren sanayiciler maddi manevi büyük zararlara uğramışlardır. Yeni transit bilgi sisteminin devreye girmesiyle birlikte yaşanan sorun nedeniyle 17 Kasım 2024 tarihinde tarafınızdan durdurulan sınır geçişleriyle ilgili sorun, bir gün sonra 18 Kasım'da, yine Bakanlığınızın, "Sorun giderildi" açıklamasına karşın, sonraki günlerde de yaşanmaya devam etmiştir. Özellikle gümrük işlemleri sırasında yaşanan ciddi sorunlar; beyanlar arasında bağlantıların kopması, ihracat ve ithalat işlemlerinin tamamlanamaması ve sonlandırılamaması ve depolama masraflarının katlanması gibi çok yönlü problemlerle devam etmiştir.
Buradan hareketle;
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- Edirne'den Bulgaristan'a açılan Kapıkule ve Hamzabeyli sınır kapılarında "yeni transit bilgi sistemi" NCTS-PS'in devreye alınması nedeniyle meydana gelen; karayoluyla yapılan ithalat ve ihracatta büyük aksamalara/sıkıntılara neden olan sorunun temel nedeni nedir, niçin öngörülmemiştir?
SORU 2- Mevcut sistemlerin 17-11-2024 tarihinde kapatılip, geçişlerin; dürdürülmasiyla başlayan ve 30 km'lik TIR kuyruklarına yol açan büyük sorunun "yaşanmiamiası-için; önceden, uygulanacak yeni sistemle ilgili "test süreci" yapılmış mıdır, yapıldıysa, maddi manevi büyük kayıplara yol açan bu "uluslararası ticaret aksaması" dede yaşanmıştır? pm ll men
İl şiş hemen 2 e em m 2 re şe
SORU 3- Bakanlığınızın, 18 Kasım 2024 tarihinde resmi sitesinden, "NCTS P5 geçişi kapsamında kapatılan aşağıdaki uygulama ve sistemler tekrar kullanıma açılmıştır." açıklamanızdan sonra; ilgili sorunun halen de devam ediyor olmasının gerçek sebebi nedir?
SORU 4- Yaşanan bu büyük sorun nedeniyle yapılamayan ithalat-ihracatların aksaması sonucu; TIR parklarında, gümrük depolarında ve limanlarda meydana gelen yoğunluklar nedeniyle ticareti aksayan, üretimi duran, sipariş yükümlülüklerini zamanında yerine getiremeyen işletmelerin, şirketlerin, sanayicilerin yaşadığı maddi kayıplarıyla ilgili Bakanlığınızın herhangi bir tasarrufu olacak mıdır?
SORU 5- Yeni transit bilgi sisteminin devreye sokulmasıyla birlikte, gümrüklerdeki tıkanıklığın neden olduğu ve günlerce devam eden 30 km'lik TIR kuyrukları için; araç sürücüleri ile yardımcılarının, günlük temel yaşamsal, sosyal ve lojistik ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik, Bakanlığınız tarafından herhangi bir önlem alınmış mıdır, alındıysa nelerdir?
SORU 6- Karayoluyla yapılan İthalat İhracat faaliyetlerinin önemli bir unsuru olan TIR sürücülerinin, kuyruklarda günlerce beklemeleri sırasında can ve mal güvenliklerinin (hırsızlık, saldırı, sığınmacı tacizleri vb. konularda) tehlikeye girmemesi için; Bakanlığınız tarafından alınan tedbirler nelerdir?
SORU 7- Bakanlığınızın; konvoylardaki uzun bekleyişler sırasında, mecburen uyumak zorunda kalan TIR sürücülerinin önüne, başka araçların geçmesiyle yaşanan haksızlıkları ve de mağduriyetleri gidermeye yönelik önlemleri almak, böylece "adil bir bekleyiş süreci" koordine etmek gibi bir görevi yok mudur?
SORU 8- Yeni Transit Bilgi Sistemine geçiş sırasında yaşanan sorunlar sırasında meydana gelen maddi kayıplarla ilgili ve ülkemiz dış ticaretine toplam etkisine dair, Bakanlığınızca hazırlanan bir tespit raporu mevcut mudur?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 06.12.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1542881 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU tarafından verilen 7/19984 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
ÇnaBolik
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan
TİCARET BAKANLIĞI
Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'na Ait 7/19984 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 8) Ülkemizin 01.12.2012 tarihinde akit taraf olduğu Ortak Transit Sözleşmesi çerçevesinde Avrupa coğrafyasına yönelik taşımalarımızda Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi (NCTS) kullanılmaktadır. Mezkur Sözleşme uyarınca taraf ülkelerce belirli bir takvim dahilinde NCTS sisteminin güncel sürümüne geçiş yapılması gerekmekte olup, NCTS Faz 5 olarak adlandırılan güncel sürüm, ulusal ve ortak transit işlemlerinde kullanılmak üzere ülkemizde 17.11.2024 tarihinde uygulamaya alınmıştır. Güncelleme çalışmaları, Avrupa Komisyonu ile müştereken belirlenen takvim çerçevesinde sürdürülmüş; uygulama tarihi yazılım çalışmalarının, ulusal testlerin ve Avrupa Komisyonu ile yürütülen uluslararası entegrasyon testlerinin tamamlanmasına bağlı olarak belirlenmiştir.
Bakanlığımızca, gümrük süreçlerine ilişkin geliştirilen yazılımların devreye alınması öncesinde pilot uygulamasının yapılması genel bir uygulama olarak benimsenmiş olmakla birlikte, NCTS Faz 5 sisteminin çalışma prensibi ve sürecin Avrupa Komisyonu ile müştereken yürütülmesi dolayısıyla ülke geneline yaygınlaştırılması öncesinde pilot uygulamasının yapılması mümkün olmamış, tüm gümrüklerimizde eş anlı olarak devreye alınması gerekmiştir.
Ülkemizde NCTS Faz 5 sürümüne geçiş öncesinde tüm paydaşlara yazılı ve görsel materyaller ile gerekli eğitim ve farkındalık faaliyetleri düzenlenmiş; geçiş öncesinde ilgili ülkeler de dahil olmak üzere tüm tarafların konu ile ilgili olarak bilgilendirilmesi sağlanmıştır. Sistemin kullanımına yönelik olarak yükümlüler nezdinde geniş katılımlı çevrimiçi eğitimlerin yanı sıra sistem entegrasyonuna yönelik olarak firmalarla birebir çalışmalar da gerçekleştirilmiş; gümrük personeline de sistem kullanımına yönelik eğitimler verilmiştir.
NCTS Faz 5 sistemindeki köklü değişiklikler ve kurum içi ve kurumlar arası mevcut entegrasyonlar nedeniyle sistem devreye alınmadan önce gerekli tüm testler yapılmış olsa da her teknik sistemde olduğu gibi bu süreç tüm taraflar nezdinde bir uyum ve entegrasyon ihüyacını doğurmuş olmakla birlikte; ortaya çıkan aksaklıklar anında ve yerinde müdahale edilerek çözüme kavuşturulmuştur. Bu geçiş sürecinde, konuya ilişkin oluşturulan çağrı merkezi ve e-posta adresi başta olmak üzere çeşitli vasıtalarla Bakanlığımıza intikal ettirilen hususların titizlikle ele alınması ve Bakanlığımız ekiplerince tüm paydaşlar nezdinde gerek teknik gerekse de idari olarak geniş kapsamlı destek sağlanması suretiyle işlemlerin devamlılığı sağlanmıştır. Ayrıca, transit rejimine ilişkin alternatif beyan yöntemlerinin kullanılması sağlanmış; gümrük kapılarımız başta olmak üzere gümrük idarelerimizde alınan idari tedbirlerle işlemlere devam edilebilmesi mümkün kılınmıştır. Kapıkule ve Hamzabeyli gümrük kapılarımızdan çıkış yapmak için bekleyen taşıtlar için buralardaki TIR Parkları vasıtasıyla sıra düzeni tesis edilmiştir.
Ortak transit sistemi, çok taraflı bir sistemdir. Uluslararası elektronik mesajlaşmaya dayalı olan bu sistemde, NCTS Faz 5'in devreye alınması sürecinde ilgili ülkeler (örneğin İtalya, Almanya) tarafından iletilen elektronik mesajlarda da hatalar meydana gelmiş, konunun ülkeler nezdinde takibi neticesinde ilgili ülkelerce gerekli teknik adımlar atılabilmiştir.
Sistemdeki köklü yapısal değişiklikler nedeniyle, NCTS Faz 5 sistemine geçiş sürecinde diğer bazı ülkelerde de farklı sürelerde kesintiler ve teknik sorunlar yaşanmış; keza, Fransa gümrük sistemlerini 3 gün kapatarak Faz 5'e geçiş yapmıştır.
Halihazırda, Bakanlığımızın gümrük sistemleri ülke genelinde aktif bir şekilde çalışmakta olup, 2024 yılının Ocak-Ekim dönemi ile kıyaslandığında Kasım ayında Kapıkule gümrük kapımızdan çıkış yapan ticari taşıtların günlük ortalama sayısında bir düşüş yaşanmamıştır.
Bakanlığımızca alınan tedbirler sayesinde, NCTS Faz 5 sistemine geçiş sürecinin dış ticaretimiz ve uluslararası taşımalarımız üzerindeki etkisi asgari seviyede tutulabilmiş olup, NCTS sisteminin bağlantılı çalıştığı ulusal ve uluslararası tüm sistemlerin etkin bir şekilde çalıştırılmasına yönelik olarak çalışmalar titizlikle yürütülmektedir.