Van ilindeki esnafın desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi (O: 25.12.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1553950 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Van Milletvekili Sayın Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT tarafından verilen 7/20753 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan

Telefon No: 3124491475 Faks No: 3124491475 İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr

TİCARET BAKANLIĞI

Van Milletvekili Sayın Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'e Ait 7/20753 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 3) Ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİS"te ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almakta olup, sistemde işyerlerine ilişkin veriler tutulmamaktadır.

Bu itibarla, Van ilinde 2019 ve 2024 (27.12.2024 itibarıyla) yılları arasında 4.754 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket ve komandit şirket) ve ticari işletme kurulmuş iken, 1.282 şirket (anonim şirket, limited şirket, kollektif şirket ve komandit şirket) ve ticari işletme kapanmıştır.

Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sisteminde (ESBİS) gerçekleştirilen sorgulamada ise Van ilinde 2019 ve 2024 yılları arasında 14.657 esnaf ve sanatkâr tescil işlemi gerçekleştirmiş olup, 4.871 esnaf ve sanatkâr terkin işlemi gerçekleştirmiştir.

Öte yandan, Van ilinde söz konusu tarihler arasında esnaf ve sanatkârlara toplam 3.310.977.912 TL tutarında 17.572 adet Hazine sübvansiyonlu kredi kullandırılmıştır.

Ülkemiz genelinde iki milyon iki yüz yirmi beş bini aşkın sayılarıyla esnaf ve sanatkârlarımız, Bakanlık olarak hizmet verdiğimiz en önemli kesimler arasındadır. Bakanlığımızca, içinden geçilen her zorlu süreçte, esnaf ve sanatkârlarımızın ticari faaliyetlerinin korunması ve gözetilmesi ve meslek kuruluşlarımızca iletilen sorunların çözüme kavuşturulması için tüm imkânlarımız dahilinde çalışılmaya devam edilmiştir.

2020 yılında ortaya çıkarak dünyayı etkisi altına alan, büyük ölçekli ekonomileri ve çok uluslu şirketlerin bilançolarını dahi aşınmaya uğratan pandemi sürecinde Bakanlığımızca uygulamaya konulan farklı tiplerdeki hibe destekleri kapsamında 8,9 milyar TL.*nin üzerindeki kaynak esnaf ve sanatkârlarımıza aktarılmıştır.

Yine ilgili dönemde, nakit akışlarının devamlılığını temin etmek üzere, Bakanlığımıza bağlı kooperatiflerimiz aracılığıyla Halkbank kaynaklarından esnaf ve sanatkârlarımıza faiz indirimli krediler sunulmaya devam edilmiştir. Pandeminin etkilerinin en yoğun şekilde ortaya çıktığı 2020-2021 yıllarında esnaf ve sanatkârlarımıza sağlanan kredilerin toplam tutarı 76 milyar TL olmuştur. 2002 yılından 2024 yılı Ekim ayı sonuna kadar olan dönemde kullandırılan faiz indirimli kredilerin toplam tutarının 544 milyar TL'yi aşmış olması da esnaf ve sanatkârlarımızın ticari faaliyetleri sürecinde nakit akışlarının desteklenmesi ve uygun geri ödeme koşullarını haiz finansmana kolay erişimleri bakımından ne derece önemli adımlar atıldığının göstergesi niteliğindedir.

Söz konusu dönemde ayrıca, Bakanlığımızın girişimleri ve yapılan koordineli çalışmalar ile diğer pek çok önemli düzenlemenin yanında, esnaf ve sanatkârların kredi geri ödemelerine yönelik erteleme ve yapılandırma uygulamaları hayata geçirilmiş, vergi ve SGK primi ödemeleri gibi yükümlülükleri de ertelemeye tabi tutulmuştur.

Pandeminin etkilerinin sona ermeye yaklaştığı dönemden itibaren ise farklı bölgelerde tırmanan jeopolitik gerilim ve ortaya çıkan çatışma ortamı nedeniyle ekonomiler yine olumsuz etkilenmiş, global düzeyde enflasyonist bir ortam hasıl olmuştur.

Bakanlığımızca, içinde bulunduğumuz dönemde de, yürüttüğümüz rutin iş ve işlemlerin yanında, esnaf ve sanatkârlarımızın karşılaştıkları sorunlara diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği içerisinde çözümler sunulması için çalışmalara aralıksız şekilde devam edilmekte, sektörlerimizdeki tüm gelişmeler meslek kuruluşlarımızla koordineli şekilde yakından takip edilmektedir.

Bununla birlikte, Bakanlığımızca, esnaf ve sanatkârların kısa, orta ve uzun vadeli sorunlarına çözümler üretmek ve rekabet güçlerini artırmak amacıyla Esnaf ve Sanatkârlar Stratejisi ve Eylem Planı hazırlık çalışmaları sürdürülmektedir.

Diğer taraftan, Kapıköy Gümrük Kapısının 2019 yılında hayata geçirilen yenileme projesi ile 18 dönüm saha üzerinde peron sistemi olmaksızın yürütülen gümrük hizmetlerinin, 70 dönüm saha üzerinde, 3 giriş 3 çıkış olmak üzere 6 peronda yapılması sağlanmış ve saha; TIR ve Bagaj X-Ray, CCTV kamera, PTS (Plaka Tanıma Sistemi) gibi son teknoloji sistemlerle donatılmıştır.

Bununla birlikte, gümrük sahasını kullanan yolcuların konforu ve ihtiyaçları için de düzenlemeler hayata geçirilmiş olup, gelen ve giden yolcu kısımları için ayrı ayrı olmak üzere tuvalet, mescit, bebek bakım odası, yeme içme alanları, gümrüksüz satış mağazaları ve market gibi sosyal ve ticari alanlar oluşturulmuştur. Ayrıca yolcuların hava koşullarından etkilenmeksizin saha geçişlerini sağlamak üzere ısıtma/soğutma tertibatına haiz yolcu koridorları inşa edilmiştir. Kapıköy Gümrük Kapısı giriş yolcu salonunun büyütülmesi çalışmalarını içeren fiziki düzenlemeler ise Eylül 2024 tarihi itibarıyla tamamlanmıştır.

Öte yandan, Gelincik Gümrük Kapısı'nın faaliyete alınmasına ilişkin, ilgili Bakanlıklar ve İran makamları ile yürütülen çalışmalar devam etmektedir. Konuya ilişkin olarak Gelincik mevkiinin karşısında İran tarafında da gümrük kapısı açılmasına yönelik karşı ülke ile müzakereler Dışişleri Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili kamu kurumlarının da katılımı ile yürütülmektedir. Bu kapsamda, Bakanlığımızın ilgili birimleri ile diğer kamu kurumlarının da katılımıyla, Türkiye-İran sınırının Van İli Başkale İlçesi Gelincik-Kuzereş Bölgesinde gümrük kapısı açılmasına yönelik olarak İran makamlarıyla 16-18 Eylül 2024 tarihlerinde toplantı gerçekleştirilmiştir.