Tunceli'deki yerel üretimin desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

İlgi (o : 08.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1774040 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Tunceli Milletvekili Sayın Ayten KORDU tarafından verilen 7138387 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan

Tunceli Milletvekili Sayın Ayten KORDU'ya Ait 7/38387 Sayılı Yazılı Soru Önergesine

İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 6) (o Kredi ve kefalet kooperatiflerimizin kefaletiyle esnaf ve sanatkârlarımıza sağlanan Hazine sübvansiyonlu krediler kapsamında yakın dönemde; kredilerin kullandırım kıstasları, üst limitler, kredi türleri, vade, geri ödeme koşulları ve kredilerin kapsamları bakımından esnaf ve sanatkârlarımız lehine önemli imkân ve kolaylıklar uygulamaya konulmuştur. Ülkemiz genelinde 2002-2025 döneminde esnaf ve sanatkârlarımıza 4 milyon 600 bine yaklaşan kullandırım adedi kapsamında 740 milyar liraya yakın faiz indirimli finansman sağlanmış, yalnızca 2025 yılında sağlanan finansman yıllık bazda rekor düzeyde 175,8 milyar lira olarak gerçekleşmiştir.

Bakanlığımızca, Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) ile, kooperatiflerimize projeleri karşılığında makine-ekipman ve demirbaş alımı ile sergi ve fuar katılımı ve nitelikli personel istihdamı hibe destekleri verilmektedir. Bu kapsamda Tunceli ilimizde kurulu bulunan beş kadın girişimi üretim ve işletme kooperatifimizin iki adedi desteklenmiş olup, önümüzdeki süreçlerde de bu desteklerimizin artarak devam etmesi için çalışmalar yapılmaktadır.

Bunun yanında, 2025 yılında ülkemiz kooperatifçiliğinin gelişmesi ile kooperatiflerimizin etkinlik ve verimliliklerinin artırılması amacıyla 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı yürürlüğe konulmuştur. Ayrıca Birleşmiş Milletler tarafından Uluslararası Kooperatifler Yılı olarak ilan edilen 2025 yılı süresince, ülkemiz genelinde kooperatiflere yönelik pek çok önemli faaliyet gerçekleştirilmiştir.

Öte yandan, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun "Yer ve raf tahsisi" başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında "Hızlı tüketim mallarının satışının yapıldığı büyük mağaza ve zincir mağazalar ile bayi işletme ve özel yetkili işletmelerde satış alanlarının en az yüzde birine tekabül edecek şekilde raf alanı, mağazanın bulunduğu ilde üretilmesi kaydıyla coğrafi işaretli olarak tescil edilen veya coğrafi işaretli olarak tescil edilmemiş olsa bile meslek kuruluşlarının uygun görüşü alınarak ticaret il müdürlüklerince belirlenen hızlı tüketim malı niteliği taşıyan yöresel ürünlerin satışına ayrılır." hükmü yer almaktadır. Maddenin uygulama usul ve esaslarını gösteren Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmeliğe göre yöresel ürünler ile üretici ve tedarikçileri o ildeki ticaret ve sanayi odaları veya ticaret odaları, esnaf ve sanatkârlar odaları birliği, ziraat odaları ve varsa ilin en fazla üyeye sahip tüketici örgütünün önerilerini alarak il düzeyinde il müdürlüğünce belirlenmektedir. Söz konusu düzenleme sayesinde, yöresel ürün üretici ve tedarikçilerinin özellikle zincir market raflarında yer bulmasına imkân sağlanmaktadır. Bununla birlikte, yöresel ürünlere ayrılan rafların özellikle kadın kooperatiflerince üretilen ürünlere ayrılması hususunda teknik çalışmalarımız halihazırda devam etmektedir.

İlaveten, Bakanlığımız tarafından ilgili paydaşlarla gerçekleştirilerek Elektronik Ticareti Güçlendirme Projesi, e-ticaret uyum endeksi esas alınarak belirlenen ve gelişime ihtiyaç duyduğu tespit edilen illerde faaliyet gösteren yerel üreticilerin, esnaf ve KOBİ'lerin dijital pazarlara entegrasyonunu güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Proje kapsamında belirlenen 30 il arasında Tunceli de yer almaktadır.

Bu kapsamda, söz konusu illerde faaliyet gösteren işletmelerin dijital görünürlük, markalaşma, lojistik kapasite ve e-ticaret altyapısı bakımından desteklenmesi ile ulusal ve dijital pazarlara erişimlerinin artırılması hedeflenmektedir. Proje çerçevesinde 2026 yılı Ocak-Haziran döneminde gerçekleştirilecek bölgesel eğitim ve bilgilendirme faaliyetleriyle, girişimci ve üreticilerin e-ticarete giriş ve ölçeklenme süreçlerine yönelik uygulamaya dönük bilgi ve rehberliğe erişmeleri sağlanacaktır.

Diğer taraftan, şirketlerimizin ihracata hazırlanması ve uluslararası pazarlarda rekabet avantajı kazanmaları amacıyla kapasitelerinin güçlendirilmesi, ürünlerinin yurt dışında tanıtımı, pazarlanması, tutundurulması ve markalaşmasının desteklenmesine yönelik giderler ile ihracatımızın sürdürülebilir artışının sağlanması için sektör ayrımı yapılmaksızın 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar çerçevesinde ihracat destekleri sağlanmaktadır.

Söz konusu Karar kapsamında yeni pazarlara açılmak ya da yurtdışı pazarlardaki rekabetçiliğini artırmak isteyen firmalarımıza pazara giriş belgeleri, yurtdışı marka tescil, yurt dışı pazar araştırması, yurt dışı ve yurt içi fuarlara katılım, birim kira, tanıtım, heyetler, markalaşma, yeşil mutabakata uyum konularında destekler verilmektedir. Bu çerçevede, mal ihracatına yönelik olarak 2025 yılında 25,5 milyar TL destek ödemesi gerçekleştirilmiş olup, 2026 yılında ise mal ihracatına yönelik devlet destekleri için 32,8 milyar TL bütçe ayrılmıştır. Desteklerin detaylarına ilişkin bilgilere ise Bakanlığımızın resmi internet sayfasından (Www.ticaret.gov.tr ) erişilebilmektedir.

Bununla birlikte, ihracatçı firmalarımızın küresel finansmana erişim imkânlarını genişletmek, desteklemek ve kolaylaştırmak da firmalarımızın dış pazarlarda rekabetçi konumlarını sürdürebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda Bakanlık olarak ihracatçımızın daha düşük maliyetli finansman imkânlarına kavuşması için Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE A.Ş.) ile iş birliği içinde çalışmalarımız sürdürülmektedir.