Esnaf ve sanatkarların desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 24 Ekim 2025 tarihinde 7/36193 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 11 Aralık 2025).
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Esnaf ve sanatkarların desteklenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36193, 24 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36193-esnaf-ve-sanatkarlarin-desteklenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8234efd6-4d66-4536-a1a6-019a24c62310
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
ESNAF YOK OLUYOR, DEVLET SUSUYOR!
Bu Ülkenin bel kemiği olan esnaflar, hayatta kalma mücadelesi veriyor. Bir zamanlar mahallenin kalbinde ışık saçan dükkânlar, şimdi birer birer kapanıyor. Sokaklar sessiz, kepenkler yarım, umutlar tükenmiş durumda.
Gerekçenin tamamını göster (14 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Elektrik, kira, vergi, sigorta, POS komisyonu derken, artık kâr değil zararın sınırı konuşuluyor.
Her gün onlarca esnaf, "dayanamadım" diyerek kepenk indiriyor.
Kimi dükkânını devrediyor, kimi eşyalarını satıyor, kimi sessizce borcunu ödeyemeden kayboluyor.
Ama ne garip ki, yönetenlerin dilinde hâlâ "ekonomimiz güçleniyor", "esnafımız memnun" sözleri dolaşıyor.
Gerçekle propaganda arasındaki uçurum, esnafın iflas ettiği o boş dükkânlarda yankılanıyor.
Küçük işletme sahibi artık "destek" değil, adalet istiyor.
Günde 12 saat çalışıp vergi, prim, fatura ödeyen bir esnaf, her sabah fiyat değiştirirken utanıyor, her akşam kasa sayarken üzülüyor.
Devletin görevi, üretimi ve ticareti yaşatmakken, bugün izlenen politikalar esnafı yok etmeye başlamıştır.
Krediye ulaşmak imkânsız, borç yapılandırmaları göstermelik, destek paketleri ise kâğıt üzerinde.
Esnaf, yalnız bırakılmışlığın, umutsuzluğun ve çaresizliğin tam ortasında.
Sayın Bakan, Ülkenin üretim damarları tıkanıyor.
Bu çöküşü hâlâ "ekonomik dönüşüm" diye mi okuyorsunuz, yoksa gerçekten görmüyor musunuz?
Bu Bağlamda;
I) Her gün onlarca esnaf kepenk kapatırken, bakanlığınız neden-nasıl "piyasa dengeleniyor" diyebiliyor?
SORULAR
Esnafın vergi, sigorta, enerji ve kira yükü bu kadar artmışken, neden gerçek bir destek paketi açıklanmıyor?
Küçük esnafı koruyacak hangi somut adımı attınız?
Zincir marketlerin her mahallede açılmasıyla yerel esnaf yok olurken, bu konuda neden hiçbir düzenleme yapılmıyor?
Kira tavanı uygulaması kiracılara uygulanırken, esnaf neden bu konuda tamamen sahipsiz bırakıldı?
Esnafın iflas oranları son iki yılda katlanırken, neden kamuoyu bu verileri bakanlığınızdan değil, bağımsız odalardan öğreniyor?
Gerçekten merak ediyoruz: Toplumun, üreticinin, esnafın bu kadar zorlandığı bir dönemde,
Ticaret Bakanlığı kimin ticaretini koruyor?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :12.11.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1733959 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK tarafından verilen 7/36193 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa) Çankaya/ANKARA Fatih Mehmet ÖZCAN KEREM ini vas Ne Mi leri Gticaret m Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni & e-Posta; stratejisoruonergeleri(Gticaret.gov. , ek İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Telefon No: 03124491334
TİCARET BAKANLIĞI
Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK'e Ait 7/36193 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 7) o Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi (ESBİS) kayıtlarına göre Türkiye genelinde, 2025 yılının ilk 10 aylık dönemi itibarıyla, esnaf ve sanatkârlara ilişkin olarak, 263.801 tescil, buna karşılık 93.200 terkin işlemi gerçekleştirilmiş, 2025 yılının Ocak-Ekim döneminde tescil ve terkin sayıları arasında 170.601 olumlu fark ortaya çıkmıştır.
Bununla birlikte, terkin işlemleri, yalnızca ekonomik zorluk kaynaklı olarak değil ticari hayatın doğal akışı içerisinde; esnaf ve sanatkârların meslek değiştirmesi, tacir sınıfına geçmesi, emekli olması, vefat etmesi ya da işini kapatarak farklı sektörlere yönelmesi gibi çok çeşitli nedenlerle gerçekleşebilmektedir.
Gerek Bakanlığımız gerekse ilgili kamu kurum ve kuruluşlarımız, esnaf ve sanatkârlarımızın desteklenmesi, sektörel rekabette korunması ve işletmelerinin sürdürülebilirliği noktasında sektörlerin ihtiyaçları doğrultusunda gerekli adımları atmaktadır.
Kovid-19 salgını döneminde esnaf ve sanatkârlar ile gerçek kişi tacirlere Bakanlığımızca gelir kaybı ve kira desteği olarak yaklaşık 9 milyar TL tutarında hibe desteği sağlanmıştır. Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) aracılığıyla ya da doğrudan Türkiye Halk Bankası tarafından kullandırılan Hazine sübvansiyonlu krediler kapsamında, Türkiye genelinde 2025 yılının ilk 11 ayında 230.555 adet kullandırım kapsamında 154,6 milyar TL tutarında faiz indirimli kredi kullandırılmıştır. 2002 yılından bu yana ise 4.571.257 adet kullandırım kapsamında 718,5 milyar TL tutarında kredi sağlanmıştır.
Yakın dönemde Bakanlığımızın girişimleri neticesinde yapılan son düzenlemelerle faiz indirimli kredilere ilişkin esnaf ve sanatkârların borç yüklerini hafifletmek ve kredi kullanım şartlarını kolaylaştırmak adına önemli kolaylıklar hayata geçirilmiştir. Buna göre;
-İşletme kredilerinin üst limitleri 1 milyon TLye, yatırım kredilerinin üst limitleri ise 2,5 milyon TL'ye çıkarılmıştır.
-Kredilerin yıllık faiz oranı 9025'e indirilmiştir.
-Azami 5 yaşına kadar ikinci el araç (otomobil, kamyonet, kamyon, minibüs, midibüs, otobüs vs.) alımları yatırım kredisi kapsamına alınmıştır.
-Esnafın kredi alabilmesi için ticari faaliyetine başlangıç süresinden itibaren geçmesi gereken 6 aylık süre 3 aya düşürülmüştür.
-ESKKK vasıtasıyla verilen kredilerin daha önce 3 ay olan azami taksit ödeme vadesi isteğe bağlı olarak 6 aya kadar uzatılmıştır.
-Kredilerin geri ödeme vadesinde de bir düzenleme yapılarak 36 ay olan toplam kredi geri ödeme süresi genişletilmiş ve 48 aya yükseltilmiştir.
-ESKKK'nın çalışma bölgelerine yönelik olarak esnaf ve sanatkârlarımız lehine düzenleme yapılmıştır.
Öte yandan, esnaf ve sanatkârların ve kefillerinin mevcut borçlarını hafifletmeye yönelik olarak muhtelif zamanlarda taksit erteleme ve borç yapılandırma uygulanmış, ayrıca krediler üzerinden yapılan kesintiler yıllar itibarıyla azaltılmıştır.
Esnaf ve sanatkârlarımızın desteklenmesi ve işletmelerinin sürdürülebilirliklerinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalara Bakanlığımızca ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği içerisinde aralıksız şekilde devam edilmektedir.
Diğer taraftan, perakende sektöründe organize ve geleneksel kesimler arasındaki dengenin gözetilmesi, sürdürülebilir rekabet şartlarının oluşturulması ve perakende işletmelerin dengeli şekilde büyüme ve gelişmesinin sağlanmasını teminen çalışmalar sürdürülmektedir. Bugüne kadar bu hususlarda çeşitli defalar çalışmalar yürütülmüştür. Ancak bu konu, tüketiciler başta olmak üzere dağıtım kanalının tüm unsurları üzerinde etkileri olan, ayrıca istihdam ve rekabete ilişkin sonuçları da olabilecek çok boyutlu bir niteliğe sahiptir. Dolayısıyla dağıtım kanalının bir uçtan bir uca, başka bir ifadeyle üreticiden, tüketiciye kadar tüm unsurlarıyla gözetme görevi çerçevesinde çalışmalar sürdürülecektir.